Quê hương Cát Tài (Phù Cát, Bình Ðịnh) của Nguyễn Xê hồi ấy còn nghèo, ruộng đất vốn ít ỏi, cằn cỗi vì khô hạn lại chịu thêm bom mìn sau chiến tranh. Cát Tài lúc bấy giờ phải dựa thêm vào cây mì (sắn), cây lang chứ chỉ trông vào cây lúa không đủ no! Thời trẻ, Nguyễn Xê như bị ám ảnh bởi câu thơ nói về nỗi khổ của quê hương mình:
"Khen cho con gái Cát Tài,
Một lon gạo nấu nồi hai cũng... đầy"
Bởi vậy, anh quyết định theo học ngành cơ khí nông nghiệp với ước mơ góp phần trả được "món nợ đói nghèo" cho quê hương. Tốt nghiệp khoa chế tạo máy nông nghiệp, tại Trường Nông lâm Thủ Ðức (TP Hồ Chí Minh) Nguyễn Xê băn khoăn trước thực tế hồi đó là chất lượng gạo còn có vấn đề do lẫn cát, sạn, tạp chất mà máy xay xát không có cách nào tách ra được. Ðó là nguyên nhân đưa Nguyễn Xê lao vào nghiên cứu chiếc máy lọc sạn, tách tạp chất cho gạo.
Anh Xê kể: Ban đầu người ta không tin chiếc máy lại làm được điều ấy. Tôi phải chở "tác phẩm đầu tay" của mình đi đến các cơ sở xay xát gạo để trình diễn, đối chứng thực tế. Rồi nhờ sự góp ý của các cơ sở và người tiêu dùng, chiếc máy lọc sạn của Nguyễn Xê đã được bổ sung một số chức năng, gọn nhẹ, giá thành hợp lý. Ðiều quan trọng là sản phẩm lọc sạn đã đón đầu và bắt kịp phong trào điện khí hóa nông nghiệp, nông thôn trên toàn tỉnh Bình Ðịnh lúc bấy giờ và trở thành nhu cầu lớn của địa phương.
Tiếng lành đồn xa, sản phẩm máy lọc sạn của Nguyễn Xê đã được khách hàng các tỉnh Tây Nguyên và phía bắc tìm mua. Thế là năm 1995, Công ty TNHH Lam Sơn của Nguyễn Xê ra đời tại Quy Nhơn (Bình Ðịnh) với chức năng sản xuất và cung ứng các loại máy công cụ nông nghiệp, trong đó ngoài mặt hàng chính là máy lọc sạn còn có máy xay bột, máy rê lúa, v.v. Năm 1997, máy lọc sạn Lam Sơn đã được công nhận là một đề tài tại Sở Khoa học và Công nghệ Bình Ðịnh. Hiện nay, chiếc máy lọc sạn Lam Sơn đã được nâng công suất lên một tấn gạo/giờ, giá 2,4 triệu đồng, được thị trường chấp nhận. Công ty đang phát triển những sản phẩm mới phục vụ nông nghiệp sau thu hoạch. Với 14 lao động, cơ sở của Nguyễn Xê đã đóng góp cho Nhà nước hằng năm gần 100 triệu đồng.
Tâm sự với tôi, Nguyễn Xê nói: "Máy lọc sạn của cơ sở chúng tôi sản xuất chỉ sử dụng loại động cơ một pha, công suất một sức ngựa nhưng phải chọn loại động cơ tốt nhất, bền nhất. Chúng tôi luôn tìm tòi, cải tiến góp phần đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng.
