Nghỉ hè, trẻ em vui chơi ở đâu?

Hà Nội vốn là thành phố “đất chật người đông” cho nên để tìm một không gian rộng rãi, thoáng đãng đáp ứng nhu cầu vui chơi của trẻ em là rất hiếm. Theo Chủ tịch Hội tâm lý giáo dục Hà Nội Nguyễn Tùng Lâm, để trẻ em phát triển toàn diện thì cần phải có những khoảng thời gian vui chơi ngoài trời, tự do khám phá thế giới bằng những hoạt động cả về thể chất lẫn tinh thần, nhờ đó trẻ mới phát triển toàn diện và có nhiều trải nghiệm. Tuy nhiên, cứ đến kỳ nghỉ hè, tình trạng tai nạn thương tích ở trẻ em lại gia tăng do vui chơi không an toàn, vì vậy mọi hoạt động của trẻ đều cần có sự giám sát của người lớn.

Dạo quanh một vòng tại một số khu vực dân cư đông đúc ở Hà Nội vào tối ngày hè, theo ghi nhận của phóng viên, bất kỳ chỗ trống nào ở vỉa hè, đường phố hay vườn hoa cũng có thể trở thành chỗ vui chơi cho trẻ. Tại vườn hoa Lý Thái Tổ nằm trên phố Đinh Tiên Hoàng, quận Hoàn Kiếm là nơi được rất nhiều phụ huynh lựa chọn là điểm vui chơi cho con em mình, bởi ở đây có không gian rộng rãi hiếm có giữa thành phố Hà Nội đông đúc, nhộn nhịp. Tuy nhiên, vào mỗi dịp cuối tuần hay buổi tối hằng ngày, những nơi này lại đông nghịt trẻ em lẫn người lớn. Có em thì trượt pa-tanh, đá bóng, đạp xe, các cô, các chị dành một khoảng để tập thể dục nhịp điệu.

Tối nào cũng đưa cô con gái đến đây chơi, chị Nguyễn Tuyết Anh tâm sự: Nhà tôi ở trong phố cổ, diện tích ở còn chật hẹp, không có sân chơi riêng cho trẻ. Cho nên tối đưa con ra đây để bé có thể thoải mái vui chơi, chạy nhảy. Tuy nhiên, các bé lớn hơn trượt pa-tanh, đá bóng ở trong cùng một không gian nên rất nguy hiểm, tôi luôn phải để mắt đến con vì sợ các anh chị lớn hơn xô ngã hay bóng bay vào mặt.

Hiện tượng quá tải này cũng lặp lại ở địa điểm khác như Công viên Lê Nin. Để đáp ứng nhu cầu vui chơi cho trẻ, ở đây “mọc lên” dịch vụ cho thuê ôtô điện và giầy trượt pa-tanh. Anh Trần Tuấn Anh chia sẻ: Ban ngày thì vợ chồng tôi đi làm, nên cháu phải ở nhà với ông bà cả ngày, hết xem tivi rồi lại chơi điện tử. Cho nên tối tôi thường đưa con ra đây chơi, thi thoảng mới thuê cho cháu đi ôtô điện vì 30 nghìn chỉ chơi được 15 phút nên rất tốn kém. Còn tại đường Nguyễn Văn Cừ, theo tìm hiểu của chúng tôi, gần đây xuất hiện một số hộ dân bất chấp nguy hiểm tổ chức cho thuê xích lô mini để trẻ em đạp ở dưới lòng đường. Anh Đinh Quang Tiến sống tại đây cho biết: Đường này rộng cho nên người dân phóng rất nhanh. Bao lần ngồi trước cửa nhà chứng kiến nhiều cảnh nguy hiểm mà tôi thót tim. Không biết những chiếc xích lô mini này khi xuất xưởng có được kiểm định về chất lượng cũng như độ an toàn hay không mà các phụ huynh không hề lo lắng khi cho trẻ lưu thông trên đường thế này.

Thay vì đến các địa điểm vui chơi đông đúc thì nhiều phụ huynh lựa chọn cho con em mình tham gia các bộ môn thể thao, năng khiếu như bơi, bóng bàn, múa, hát… như một giải pháp an toàn. Nguyên nhân có tình trạng trên là do hiện nay, những khu chung cư, trung tâm thương mại, nhà hang, khách sạn “mọc lên như nấm” khiến các công trình như vườn hoa, sân chơi dành cho trẻ em thường bị “bỏ quên” hoặc chưa được quan tâm đúng mức.

Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, KTS Trần Ngọc Chính cho biết: Trước đây hàng loạt các khu tập thể cũ như Kim Liên, Nguyễn Công Trứ, Giảng Võ, Thành Công… đều có khoảng không gian lưu thông rộng rãi với vườn hoa, sân chơi giải trí. Các không gian này thường được thiết kế trong những bản vẽ quy hoạch chi tiết và được các cấp phê duyệt. Song do buông lỏng quản lý, những không gian ấy dần dần bị lấn chiếm, thay vào đó là nhà cửa, nơi kinh doanh…Vì vậy, thành phố Hà Nội cũng cần xây dựng tiêu chí vườn hoa sân chơi như là một điều kiện tiên quyết trong chương trình nâng cấp, phát triển đô thị, bởi diện tích dành cho vườn hoa, sân chơi khu dân cư tại Hà Nội đang rất thiếu.

Có một thực tế cho thấy, trước đây, vào mỗi dịp nghỉ hè, Công viên Thủ Lệ, Thống Nhất và Bách Thảo là điểm đến lý tưởng của không chỉ riêng của trẻ em ở Hà Nội, mà còn thu hút trẻ em ở các địa phương khác về tham quan và vui chơi. Tuy nhiên, những năm gần đây, một số khu vực lại trở thành địa điểm cho các cặp đôi hẹn hò và tệ nạn xã hội, các điểm vui chơi này không được cải tạo, hồ nước thì nồng nặc mùi hôi kèm theo rác, trò chơi lại nghèo nàn, cầu trượt, đu quay đã hoen gỉ và không bảo đảm an toàn, vì vậy nơi đây đã không còn thu hút được các bậc phụ huynh đưa trẻ đến vui chơi. Công viên được coi là “lá phổi xanh” vậy mà lại đang nằm trong tình trạng đáng báo động, xuống cấp nghiêm trọng.

Bên cạnh đó, hàng loạt các sân chơi công cộng trong khu tập thể ở Thành Công, Bách Khoa, Giảng Võ… bị chiếm dụng làm bãi trông xe, hàng quán, họp chợ... Chị Mai Thanh Lan, sống ở khu tập thể Bắc Thành Công cho biết: Sân chơi chung bị những hộ dân bên dưới lấn chiếm để kinh doanh, hoạt động đông đúc từ chiều đến tối muộn. Xe máy để đầy sân, trẻ con vừa chạy, vừa phải tránh va vào xe. Các em nhỏ không chỉ mất chỗ vui chơi, mà người dân ở đây cũng bị ảnh hưởng bởi tiếng ồn ào từ hàng quán. Từ đó có thể thấy, sân chơi dành cho trẻ thiếu trầm trọng đến mức nào.

Thiết nghĩ, để trẻ em có điều kiện phát triển toàn diện, các cấp, các ngành và các địa phương cần phát triển các khu hoạt động văn hóa, vui chơi giải trí, thể dục thể thao gắn với các khu dân cư và các trường học trong quy hoạch phát triển ở địa phương. Bên cạnh đó, các địa phương cần huy động mọi nguồn lực và đẩy mạnh xã hội hóa để đầu tư xây dựng mới hoặc nâng cấp đồng bộ các cơ sở văn hóa, vui chơi, giải trí, thể dục thể thao cho trẻ em. Việc sử dụng trở lại các sân trường trong những ngày hè là điểm vui chơi cho trẻ là việc làm hay cần được các địa phương quan tâm.