Nghệ sĩ cần tỉnh táo khi đối diện dư luận

Ai đó ở đây thường là các nghệ sĩ hay người nổi tiếng hoạt động trong giới giải trí. Xưa nay, yêu hay ghét vốn dĩ là cảm xúc cá nhân không thể điều khiển, nên việc người của công chúng luôn có cả đối tượng yêu thích lẫn không ưa mình là chuyện thường tình, đã "làm dâu trăm họ" phải làm quen và chấp nhận.

Nhưng chưa bao giờ anti-fan lại trở thành "cơn ác mộng" với nhiều nghệ sĩ như hiện nay. Với sự giúp sức của công nghệ, nhất là các mạng xã hội, chỉ vài thao tác đơn giản, cả một cộng đồng những người có chung thái độ chống đối nghệ sĩ đã được tập hợp, kéo theo nhiều áp lực bủa vây nghệ sĩ. Dạo một vòng facebook, dễ dàng tìm thấy hàng loạt nhóm anti-fan có lượng thành viên đông đảo từ vài nghìn đến vài trăm nghìn người, số lượng bài viết lên tới vài trăm bài một ngày. Họ đăng đàn liên tục để bóc phốt, chế ảnh, trưng lên những cảnh hậu trường hay những đoạn phim có chứa những khoảnh khắc xấu xí của nghệ sĩ… Phía dưới những bài viết châm biếm cho bõ ghét này là hàng trăm bình luận rôm rả kiểu "tát nước theo mưa". Việc gì cũng có hai mặt nên nếu nhìn theo hướng tích cực, những đánh giá của anti-fan có thể coi là một kênh phê bình để những nghệ sĩ, người nổi tiếng tự nhìn lại mình, đánh giá và khắc phục khuyết điểm để hoàn thiện hơn. Ở một góc độ khác, đội anti-fan đông đảo còn được coi như lực lượng PR hùng hậu hâm nóng tên tuổi người cần nổi tiếng. Nhưng trên thực tế, hoạt động của không ít nhóm anti-fan đang vượt quá giới hạn khi công kích, chửi bới, bôi nhọ, lăng mạ, moi móc chuyện đời tư… bằng ngôn từ khiếm nhã, bất lịch sự. Thực trạng này khiến nhiều người đặt nghi vấn về khả năng có sự cạnh tranh không lành mạnh trong giới showbiz, khi mà người ta có thể sử dụng những chiêu trò để vận động fan của mình trở thành anti-fan của đối thủ, hoặc có thể âm thầm tự "thêm dầu vào lửa", biến anti-fan trở thành vũ khí để tiến công, hạ bệ uy tín lẫn nhau.

Những ngày qua, showbiz Việt được phen dậy sóng khi hàng loạt sao bị các anti-fan công khai chống đối. Tiêu biểu phải kể tới trường hợp của hoa hậu chuyển giới Hương Giang. Sau động thái cô tìm tới nhà của một anti-fan để đối chất làm rõ đúng - sai, những hội, nhóm anti-fan cô càng gia tăng phản ứng mạnh mẽ. Họ liên tục bêu xấu Hương Giang, thậm chí tìm vào fanpage của các sự kiện, gameshow có cô xuất hiện để bình luận gây sức ép. Một số nhãn hàng, chương trình buộc phải gỡ tên cô để xoa dịu dư luận. Hay mới đây, trong quá trình làm từ thiện, nữ ca sĩ Thủy Tiên cũng phải nhận những đòn chí mạng từ anti-fan khi họ len lỏi vào fanpage các nhãn hàng, đối tác quảng cáo đòi dằn mặt, tẩy chay cô. Ðối mặt với quyền lực ngầm từ các nhóm anti-fan, những người đẹp đã phải "xuống nước" bằng cách viết tâm thư xin lỗi… Một loạt ngôi sao giải trí khác như Trấn Thành, Lâm Vỹ Dạ, Ninh Dương Lan Ngọc… thời gian qua cũng chịu không ít lao đao từ anti-fan.

Trên thực tế, trong các nhóm này, có những người ghét nghệ sĩ thật sự, nhưng cũng có không ít thành viên tham gia chỉ vì tò mò, thích "hóng biến", hoặc đơn giản coi đây là kênh giải trí. Tuy nhiên, khi số lượng thành viên nhóm lên tới vài trăm nghìn tài khoản, tức phần nào đã khẳng định được khả năng ảnh hưởng thì hoạt động của một số tài khoản trong nhóm không đơn thuần chỉ là bóc phốt nghệ sĩ nữa. Các tài khoản anti-fan này sẽ được gia tăng khả năng tương tác và tăng khả năng quảng cáo, chốt đơn bán hàng online. Hay ở một vài nhóm lớn, muốn đăng bài giới thiệu sản phẩm, người dùng phải trả mức phí nhất định mới được duyệt bài… Nói thế để thấy, gia nhập các nhóm anti-fan nghệ sĩ là nhiều thành phần với nhiều lý do, mục đích khác nhau. Song sự hoạt động tích cực của họ đã và đang tạo ra cái gọi là sức mạnh của quyền tẩy chay và buộc những người nổi tiếng phải dè chừng.

Pháp luật hiện hành quy định nếu người dùng mạng xã hội có những bài viết mang tính miệt thị, xúc phạm danh dự người khác theo hướng vu khống, sai sự thật thì tùy mức độ sẽ phải đối diện mức phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Nhưng trên thực tế, chưa nhiều anti-fan vi phạm bị xử lý vì không phải nghệ sĩ nào cũng muốn làm "to chuyện" bằng pháp luật. Thêm nữa, việc quản lý hoạt động của các nhóm anti-fan cũng không đơn giản. Nhóm này bị đánh sập, nhóm khác sẽ được lập ra ngay. Một người dùng cũng có thể có tới vài tài khoản. Nhiều nhóm còn "lách luật" theo kiểu không gọi đích danh mà dùng biệt danh ám chỉ nghệ sĩ nên việc thu thập đầy đủ bằng chứng để xử lý không dễ. Trước thực trạng này, để bảo vệ mình, những người của công chúng cần thật sự bình tĩnh và cẩn trọng trong từng phát ngôn, hành động, đặc biệt là trong cách ứng xử với những anti-fan. Bên cạnh đó, khi cần thiết và có đủ chứng cứ về việc bị bôi nhọ theo hướng sai sự thật, nghệ sĩ cũng cần cứng rắn, tỉnh táo để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình bằng cách nhờ lực lượng chức năng tư vấn, can thiệp. Những hình thức xử lý mạnh tay, đủ tính răn đe sẽ là liều thuốc hữu hiệu để hạn chế những hành vi trái pháp luật, đi ngược lại văn hóa ứng xử của những anti-fan…