Người đứng đầu cơ quan, tổ chức, trong đó có các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có những nhiệm vụ cụ thể như ban hành và tổ chức thực hiện các nội quy, quy định, điều kiện an toàn PCCC; tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật và kiến thức PCCC cho người lao động... Ðặc biệt là việc đầu tư trang bị phương tiện, tổ chức lực lượng PCCC tại chỗ, thường xuyên kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện công tác PCCC tại cơ sở trong phạm vi quản lý.
Nhiều đơn vị, cơ sở đã tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật về PCCC cho nên đã không để xảy ra cháy, hoặc nếu có cháy thì phát hiện và tổ chức dập tắt kịp thời, góp phần kiềm chế số vụ cháy và thiệt hại do cháy gây ra.
Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn không ít đơn vị, cơ sở, người đứng đầu chưa nhận thấy vai trò, trách nhiệm của mình trong việc tổ chức thực hiện công tác PCCC, coi việc PCCC là nhiệm vụ của Cảnh sát PCCC; hoặc vì mục tiêu lợi nhuận đã không quan tâm đầy đủ đến công tác PCCC, không thường xuyên tổ chức kiểm tra, thậm chí không đầu tư hoặc tìm mọi cách cắt giảm tối đa chi phí bảo đảm an toàn PCCC vì vậy đã để xảy ra nhiều vụ cháy lớn, gây thiệt hại nghiêm trọng.
Theo thống kê của cơ quan PCCC, bảy tháng (từ 1-12-2007 đến 31-6-2008), cả nước xảy ra 406 vụ cháy tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, làm chết 12 người, bị thương 29 người. Ðáng chú ý là số vụ cháy xảy ra tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ chỉ chiếm 40,23% tổng số vụ cháy (406/1.009), nhưng thiệt hại lại chiếm tới 88,4% tổng số thiệt hại do cháy gây ra (236,245/267,221 tỷ đồng).
Qua khảo sát một số vụ cháy lớn cho thấy, hầu hết các cơ sở vi phạm nghiêm trọng các quy định an toàn PCCC; chưa thực hiện tốt công tác phòng ngừa và chuẩn bị sẵn sàng chữa cháy cho nên khi cháy xảy ra không phát hiện, báo cháy và tổ chức chữa cháy kịp thời...
Có nơi, cơ sở xảy ra cháy lớn nhưng không có lực lượng tại chỗ trực gác, đến khi lửa khói nghi ngút, người đi đường phát hiện, báo cháy thì lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp mới biết để đến cứu chữa; có cơ sở tuy đã trang bị đầy đủ phương tiện chữa cháy nhưng khi cháy xảy ra, do chưa được huấn luyện về PCCC nên cơ sở có bảy họng nước để phục vụ chữa cháy thì lực lượng tại chỗ đã mở một lúc cả bảy họng dẫn đến hệ thống này không hoạt động được, vì không đủ áp lực...
Khi cháy lớn xảy ra không những doanh nghiệp phải chịu tổn thất nặng nề mà còn khiến hàng trăm lao động mất việc làm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến an sinh xã hội và chính sách thu hút đầu tư của Nhà nước. Bảo đảm an toàn PCCC cho các đơn vị, cơ sở, góp phần bảo vệ sản xuất, tạo ra môi trường an toàn chung để phát triển sản xuất, góp phần vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế - xã hội là trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở và của toàn xã hội.
Vì vậy, trong thời gian tới, các bộ, ngành, UBND các cấp cần căn cứ vào quy định của Luật PCCC tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện trách nhiệm PCCC của người đứng đầu các đơn vị, cơ sở; các cơ quan chức năng thường xuyên tuyên truyền pháp luật và kiến thức PCCC nhằm tạo bước chuyển biến về nhận thức của người đứng đầu cơ sở trong công tác bảo đảm an toàn PCCC; kiên quyết xử phạt đối với những hành vi vi phạm an toàn PCCC; làm rõ trách nhiệm và đưa ra truy tố trước pháp luật những người đứng đầu cơ sở vi phạm nghiêm trọng quy định an toàn PCCC, gây hậu quả nghiêm trọng.
Ðối với người đứng đầu đơn vị cơ sở cần tuân thủ nghiêm quy định của pháp luật, tích cực tuyên truyền pháp luật và kiến thức PCCC cho người lao động, thường xuyên kiểm tra an toàn PCCC; đầu tư kinh phí trang bị phương tiện PCCC, thành lập và duy trì hoạt động của lực lượng PCCC cơ sở, để lực lượng này hoàn thành nhiệm vụ theo quy định của pháp luật, góp phần ngăn chặn cháy lớn, gây thiệt hại nghiêm trọng.
