Mỹ trả giá cho cuộc chiến tranh Iraq như thế nào?


I - Tổn thất của Mỹ

A- Tổn thất về con người

- Tổng số lính Mỹ bị giết từ ngày 19-3-2003 đến ngày 16-6-2004: 836 binh sĩ. Từ khi Tổng thống Mỹ Bush tuyên bố chấm dứt chiến tranh ngày 1-5-2003 đến ngày 10-6-2004, 693 binh sĩ Mỹ bị giết. Từ khi bắt đầu chiến tranh đến nay, hơn 5.134 lính Mỹ bị thương, trong đó từ ngày 1-5-2003 đến nay có 4.593 binh sĩ Mỹ bị thương.

- Tổng số nhà thầu bị chết: Khoảng 50 - 90 nhà thầu dân sự, những nhà truyền giáo và nhân viên dân sự nước ngoài bị giết, trong đó có 36 người Mỹ.

- Tổng số nhà báo bị chết: 30 nhân viên truyền thông, nhà báo và phóng viên quốc tế đã chết ở Iraq, trong đó có tám nhà báo làm việc cho các công ty của Mỹ, kể từ khi Tổng thống Bush tuyên bố kết thúc chiến tranh ngày 1-5-2003, số nhà báo chết  là 21 người.

B- Tổn thất an ninh

- Tuyển mộ  và hoạt động khủng bố: Hiện nay, lực lượng Al Qaeda có khoảng 18.000 tên, trong đó có 1.000 tên đang hoạt động tại Iraq. Một cựu chuyên gia nghiên cứu của CIA và cũng là cựu quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ công bố tài liệu, trong đó cho biết, năm 2003, các vụ tiến công khủng bố đã giết hại 390 người và làm bị thương 1.892 người. Năm 2003, có 98 vụ đánh bom liều chết xảy ra trên thế giới.

- Niềm tin vào nước Mỹ giảm: Các cuộc thăm dò dư luận cho thấy, cuộc chiến tranh Iraq đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến vị trí của Mỹ và lòng tin của thế giới đối với Mỹ. Nhiều cuộc khảo sát ở tám nước châu Âu và các nước A-rập đều khẳng định, cuộc chiến tranh Iraq đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc chiến chống khủng bố toàn cầu. Tại Mỹ, 54% số người Mỹ cảm thấy "tình hình Iraq không đáng để Mỹ tiến hành cuộc chiến tranh".

- Các sai lầm quân sự: Một số sĩ quan quân đội Mỹ đã chỉ trích gay gắt cuộc chiến tranh Iraq, trong đó có tướng về hưu A.Zinni, cựu tư lệnh Bộ chỉ huy Trung ương Mỹ, tố cáo chính quyền dựa vào các lý do giả tạo để tiến hành chiến tranh, từ bỏ các nước đồng minh truyền  thống, dựa dẫm và tin tưởng vào các nhân vật Iraq lưu vong, không có kế hoạch sau chiến tranh và làm cho nước Mỹ trở nên  thiếu an toàn.

- Tinh thần binh sĩ giảm sút và thiếu trang, thiết bị chiến đấu: Một cuộc khảo sát do lục quân tiến hành tháng 3-2004 cho thấy, 52% binh sĩ Mỹ có tinh thần yếu kém và ba phần tư binh sĩ  khẳng định các quan chức chỉ huy đơn vị của họ thiếu năng lực. Tình trạng thiếu trang thiết bị chiến đấu đang diễn ra nghiêm trọng. Ðến tháng 6-2004, do lục quân vẫn không đủ áo chống đạn để trang bị cho binh sĩ nên nhiều gia đình đã phải bỏ tiền mua quần áo trang bị cho con em họ.

- Thiếu lực lượng  phản ứng đầu tiên: Hiện nay, lực lượng cảnh vệ quốc gia chiếm gần một phần ba các đơn vị lục quân Mỹ tại Iraq.Việc triển khai các đơn vị cảnh vệ quốc gia ở Iraq đã tạo ra gánh nặng cho các cộng đồng trong nước do thiếu nhiều đơn vị "lực lượng phản ứng đầu tiên", trong đó có lực lượng cảnh sát, cứu hỏa, và nhân viên cấp cứu.

- Sử dụng các nhà thầu tư nhân: Khoảng 20 nghìn nhà thầu tư nhân của Mỹ đang thực hiện các công việc liên quan đến quân sự ở Iraq, mặc dù trong thực tế, các nhà thầu này không hề được huấn luyện như  các nhân viên quân sự.

C- Tổn thất kinh tế

- Chi phí cho đến nay, QH Mỹ đã chấp thuận chi 126,1 tỷ USD cho Iraq và chuẩn bị thông qua kế hoạch chi 25 tỷ USD nữa, nâng tổng số chi phí năm 2004 lên 151,1 tỷ USD. Giới lãnh đạo QH cam kết sẽ chi bổ sung cho Iraq sau khi kết thúc các cuộc bầu cử vào cuối năm nay.

- Ảnh hưởng lâu dài đến nền kinh tế của Mỹ: Nhà kinh tế D.Henwut dự kiến, chi phí chiến tranh sẽ gây thiệt hại cho mỗi hộ gia đình trung bình khoảng 3.415 USD. Ông G.Garbred, nhà kinh tế của Ðại học Texas, cho rằng mặc dù ban đầu chi phí chiến tranh có thể thúc đẩy nền kinh tế, nhưng về lâu dài  nó có thể gây khó khăn hàng thập kỷ cho nền kinh tế, trong đó có thâm hụt thương mại và lạm phát cao.

- Giá dầu lửa: Giá hơi đốt ở Mỹ tháng 5-2004 là hai USD/thùng. Việc tăng giá hơi đốt này một phần do tình hình khó khăn ở Iraq gây nên. Cuộc điều tra mới nhất cho thấy, 85% số người Mỹ khẳng định họ bị ảnh hưởng do giá hơi đốt tăng. Nếu giá dầu thô tiếp tục ở mức 40 USD/thùng và kéo dài một năm, GDP của Mỹ sẽ giảm khoảng 50 tỷ USD.

- Tác động kinh tế đối với gia đình binh sĩ: Từ khi bắt đầu các cuộc chiến ở Iraq và Afghanistan, 364.000 binh sĩ thuộc lực lượng dự bị và binh sĩ cảnh vệ quốc gia đã được gọi nhập ngũ, và thời gian phục vụ thường kéo dài 20 tháng. Các cuộc khảo sát cho thấy khoảng 30-40% binh sĩ dự bị và binh sĩ cảnh vệ quốc gia được hưởng lương thấp hơn so với trước đó, khi họ từ bỏ nghề nghiệp dân sự để tham gia quân đội. Năm 2002 - 2003, số lượng gia đình binh sĩ đề nghị được cấp tem phiếu thực phẩm và bữa ăn tự do tăng vài trăm phần trăm.

D- Tổn thất xã hội

- Ngân hàng và các chương trình xã hội: Do chính quyền Bush chi phí hàng loạt cho cuộc chiến tranh và cắt giảm thuế cho tầng lớp trung lưu nên số tiền chi phí cho xã  hội ít đi. Năm 2004, nếu không chi phí cho chiến tranh 151,1 tỷ USD thì Mỹ có thể sử dụng khoản tiền đó để chi phí cho gần 23 triệu hóa đơn nhà cửa; chăm sóc sức khỏe cho hơn 27 triệu người Mỹ không có bảo hiểm y tế, trả lương cho gần ba triệu giáo viên phổ thông cơ sở; mua sắm 678.200 máy cứu hỏa mới;  chăm sóc y tế cho 82 triệu trẻ em. Ngược lại, đề nghị ngân sách năm tài khóa 2005 của Chính phủ tiếp tục yêu cầu QH cắt giảm hơn nữa các chương trình quan trọng trong nước. Việc cắt giảm chi tiêu liên bang sẽ làm tăng khủng hoảng ngân sách của chính quyền các bang và khu vực.     

- Giảm chi phí chăm sóc y tế cho cựu chiến binh: Khoảng 64% trong số 5.000 binh sĩ Mỹ bị thương ở Iraq không thể trở lại đơn vị. Tháng 5-2004, Hạ viện thông qua ngân sách tài khóa 2005 cho hệ thống chăm sóc y tế Cựu chiến binh là 2,6 tỷ USD, ít hơn nhu cầu thực tế.

II - Tổn thất của Iraq

A- Tổn thất về con người

- Số người chết và bị thương. Tính đến ngày 16-6-2004, khoảng 11.317 công dân Iraq bị chết do hậu quả của cuộc chiến tranh và chiếm đóng của Mỹ. Cùng thời gian này, khoảng 40.000 người Iraq bị thương. Trong các chiến dịch "quân sự lớn", khoảng 4.895 đến 6.370 binh sĩ Iraq và lực lượng nổi dậy bị giết.

- Ảnh hưởng của chất uranium làm tan máu. Nhiều nhà khoa học khẳng định, do Mỹ sử dụng một khối lượng vũ khí uranium làm tan máu trong chiến tranh vùng Vịnh trước đây nên một số binh sĩ thường xuyên bị đau ốm, nhưng hiện nay, số trẻ sơ sinh ở khu vực Basra bị ảnh hưởng của vũ khí chứa uranium làm tan máu còn lớn gấp bảy lần.

- Tổn thất an ninh: Tình trạng tội phạm tăng. Giết người, hãm hiếp và bắt cóc tăng mạnh từ tháng 3-2003 nên trẻ em không dám đến trường và phụ nữ không dám ra đường ban đêm. Chết do bạo lực tăng từ mức trung bình 14 người/tháng năm 2002 lên 357 người/tháng năm 2003.

- Tổn thất tâm lý: Cuộc  sống  dưới chế độ chiếm đóng không có an ninh  cơ bản nhất đã tàn phá người dân Iraq. Một cuộc thăm dò do chính quyền lâm thời liên minh của Mỹ thực hiện tháng 5-2004 cho thấy, 80% dân chúng Iraq nói rằng  họ không tin các nhà chức trách Mỹ hoặc lực lượng liên minh; 55% số dân chúng cảm thấy an toàn hơn nếu quân đội  Mỹ và quân đội nước ngoài  rút khỏi Iraq.

B- Tổn thất  kinh tế

- Thất nghiệp: Tỷ lệ thất nghiệp tại Iraq tăng gấp hai lần, từ 30% trước chiến tranh lên 60% vào mùa hè năm 2003. Mặc dù hiện nay chính quyền Bush tuyên bố thất nghiệp ở Iraq giảm, nhưng chỉ có 1% tổng số bảy triệu người thuộc lực lượng lao động tham gia các dự án tái thiết.

- Các nhà thầu chiến tranh: Hiện nay phần lớn công việc tái thiết Iraq được giao cho các công ty Mỹ chứ không phải các công ty Iraq.

- Kinh tế dầu mỏ của Iraq: Tình trạng bạo lực chống chiếm đóng khiến Iraq gặp khó khăn trong việc tận dụng các tài sản dầu mỏ. Cho đến nay, bọn khủng bố đã tiến hành khoảng 130 vụ tiến công vào các cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Iraq. Năm 2003, sản xuất dầu mỏ của Iraq đạt 1,33 triệu thùng/ngày, giảm so với 2,04 triệu thùng/ngày năm 2002.

- Cơ sở hạ tầng y tế: Sau hơn một thập kỷ bị phá hủy bởi lệnh cấm vận, các cơ sở y tế của Iraq tiếp tục bị tàn phá nặng nề trong thời gian chiến tranh và nạn cướp bóc sau chiến tranh. Nhiều bệnh viện thiếu nguồn cung cấp thuốc men và phải nhận quá nhiều bệnh nhân.

- Giáo dục: UNICEF cho rằng hơn 200 trường học đã bị phá hủy trong cuộc xung đột và hàng nghìn trường học bị cướp phá sau khi S.Hussein sụp đổ. Do lo sợ an ninh, ở thời điểm tháng 4-2004, số lượng học sinh đến trường vẫn thấp hơn thời kỳ trước chiến tranh.

- Môi trường: Cuộc tiến công do Mỹ cầm đầu đã phá hủy toàn bộ hệ thống nước thải, nước sạch và làm hư hại môi trường sinh thái sa mạc của Iraq. Môi trường cũng bị ảnh hưởng bởi ngọn lửa của các giếng dầu, từ đó đe dọa cuộc sống của con người và môi trường. Các vụ nổ mìn, đạn pháo và nhiều phương tiện chiến tranh khác làm ít nhất 20 người bị thương/tháng.

- Tổn thất về nhân quyền: Sau khi chế độ Hu-xê-in sụp đổ, các lực lượng chiếm đóng tiếp tục vi phạm nhân quyền của người Iraq. Ngoài  chuyện lính Mỹ công khai ngược đãi tù nhân Iraq, Quân đội Mỹ đang điều tra 34 trường hợp tù nhân Iraq bị chết do các kỹ thuật thẩm vấn.

- Tổn thất về chủ quyền: Mặc dù Mỹ tuyên bố "bàn giao chủ quyền" cho Iraq, nhưng Iraq sẽ tiếp tục bị chiếm đóng bởi quân đội Mỹ và liên minh và không độc lập về chính trị cũng như kinh tế. Chính  phủ lâm thời Iraq sẽ không có quyền bác bỏ các chỉ thị của Chính quyền lâm thời  liên minh do Mỹ cầm đầu.

III - Tổn thất của thế giới

- Tổn thất về con người: Mặc dù người Mỹ chiếm phần lớn quân đội và các nhà thầu ở Iraq, nhưng binh sĩ của liên quân do Mỹ cầm đầu bị chết và bị thương trong chiến tranh Iraq là 116 người. Ngoài ra, do chú ý quá nhiều đến Iraq nên thế giới không chú ý đến cuộc khủng hoảng nhân quyền ở những nơi khác, chẳng hạn như ở Sudan.

- Luật pháp quốc tế: Quyết định đơn phương tiến hành cuộc chiến tranh Iraq của Mỹ đã vi phạm Hiến chương LHQ, tạo tiền lệ nguy hiểm cho nhiều nước khác có thể nhân cơ hội này phản ứng quân sự trước các mối đe dọa. Quân đội Mỹ cũng vi phạm Công ước Geneve, từ đó, trong tương lai có thể nhiều nước khác cũng phớt lờ luật pháp quốc tế để đối xử tàn bạo với dân chúng và tù nhân.

- Liên hợp quốc: Rõ ràng, chính quyền Bush đã tiến công tính pháp lý và niềm tin của LHQ, phá hoại khả năng hành động trong tương lai của LHQ trên các lĩnh vực như giải trừ vũ khí cũng như giải quyết các cuộc xung đột trên toàn cầu. Gần đây, các nỗ lực thuyết phục LHQ công nhận một Chính phủ Iraq không qua bầu cử, mà do Mỹ dựng lên, đã phá hủy toàn bộ chủ quyền quốc gia của Iraq.

- Liên minh: Trước sự phản đối trong Hội đồng Bảo an, chính quyền Mỹ âm mưu xây dựng một lực lượng đa quốc gia để tiến hành chiến tranh bằng cách thúc ép chính phủ các nước khác tham gia cái gọi là "liên minh tự nguyện". Hành động này không chỉ đánh lừa LHQ mà còn phá hoại nền dân chủ ở nhiều nước liên minh, những nơi có khoảng 90% số dân chúng phản đối cuộc chiến tranh.

- Kinh tế toàn cầu: 151,1 tỷ USD chi phí cho cuộc chiến tranh của Mỹ đáng lẽ được sử dụng để giảm bớt một phần hai số người nghèo đói trên thế giới, mua thuốc chữa trị cho những người bệnh HIV/AIDS tiêm chủng cho trẻ em, đáp ứng các nhu cầu vệ sinh và nước sạch của thế giới đang phát triển hơn hai năm qua. Cuộc chiến tranh làm cho thế giới có nguy cơ trở lại tình trạng thiếu dầu lửa nghiêm trọng như những năm 70 của thế kỷ trước.

- An ninh toàn cầu: Cuộc chiến tranh và sự chiếm đóng do Mỹ cầm đầu đã kích động các tổ chức khủng bố, đặt nhân dân Iraq cũng như thế giới trước nguy cơ của các cuộc tiến công.

- Môi trường toàn cầu: Các loại vũ khí chứa uranium làm tan máu của quân đội Mỹ sẽ làm ô nhiễm nguồn nước và đất đai của Iraq và sẽ ảnh hưởng đến nhiều nước khác. Thí dụ sông Tigrit đã bị ô nhiễm nặng - chảy qua Iraq, Iran, Kuwait.

- Nhân quyền: Báo cáo của Bộ Tư pháp Mỹ khẳng định, hành động ngược đãi tù nhân của quân đội Mỹ vi phạm trắng trợn Công ước quốc tế chống tra tấn (Mỹ đã ký vào bản Công ước này). Hành động này của Mỹ sẽ tạo tiền  lệ cho việc tra tấn và đối xử tàn bạo của các chính phủ trên khắp thế giới.

Có thể bạn quan tâm