Giá trị của sen: Phẩm giá hiến dâng trọn vẹn với cách sống siêu thường. Đời sen không tính bằng thời gian sen nảy nụ, nở hoa tới khi rụng hết cánh chỉ còn đài đầy hạt như bao con mắt nói. Vòng đời của sen là chuỗi du ca qua những phận người. Sen là hiện thân sống động của giao thoa - vượt khỏi mọi đối nghịch. Nhiều loài, môi trường sống khác nhau, có sen cạn, sen trong ao, hồ, đầm. Được tôn vinh nhất là sen mọc từ đầm, rễ cắm bùn mà vươn tỏa sắc hương mê dịu. Vàng, trắng, đỏ, hồng - màu hoa đấy, song phổ biến nhất là sen hồng các sắc độ, phớt hồng thành một dạng màu trẻ trung được nhận diện ngay khi nhắc: Hồng cánh sen.
Phật giáo đồng hành cùng dân tộc Việt Nam gần 2.000 năm cũng là hành trình sen truyền đời trong tâm thức Việt. Vẻ đẹp và hương thanh mà cành mọc từ bùn khiến sen thành biểu tượng của vươn lên, kết tinh cao quý. Những gì cao quý đều không dễ dàng tạo thành và sở hữu. Đấy cũng là thử thách mà bậc chân tu phải trải, nuôi giữ Đức Tin. Sen là linh hoa trong tín ngưỡng Phật giáo, Ấn Độ giáo. Phật ngự đài sen và sen là một họa tiết, hình tượng phổ biến trong kiến trúc chùa, đình, đền tháp. Con người từ nhỏ hay được giáo dục qua các tấm gương người khác mà không nhiều kẻ nhận ra: Thế giới thiên nhiên cho ta nhiều bài học. Sự cần mẫn của kiến và ong; độ quả cảm và chung thủy của chim hải âu, bồ câu, thiên nga trắng; tình mẫu tử của gà mẹ và sức vươn lên của sen.
Sen - biểu tượng tâm linh, nên khi người lương thiện nhìn thấy sen, sẽ tự thấy thanh lành; người sống sâu sắc có tâm hồn phong phú sẽ gợi nhiều liên tưởng. Thiền đâu phải chỉ là hình thái bất động - nhắm mắt - không nghĩ công việc, mà là thư thái, tự thanh lọc. Ta được thiền khi thưởng chén trà sen. Quá trình ướp sen Tây hồ cho trà đã tạo nên thức uống tao nhã mà ai tinh tế mới cảm nhận được nét phong vị văn hóa Hà thành. Bỏ công việc giảng viên Trường đại học Kiến trúc, nghệ nhân Đào Đức Hiếu lên núi Văn Chấn hơn 20 năm sống ở độ cao 1.400m. Trà cổ thụ Suối Giàng từ bà con H’Mông được công ty của Hiếu làm thành các sản phẩm giá trị. Trà ấy được anh ướp xổi với sen bách diệp đại đóa tạo nên thứ trà thượng hạng và biểu diễn trên sân khấu Lễ hội Sen Hà Nội, tối 26/6 bên hồ Tây. Mùi hương khiến người ta nhớ. Mùi hương gợi ký ức. Nhâm nhi từng giọt trà mà chảy ngược quá khứ từng thập kỷ, mỗi trăm năm.
Quốc hoa của Việt Nam là sen. Sen được chọn còn bởi tương đồng tinh thần bất khuất kiên cường và vị tha, cống hiến. Sen lay thức tâm linh, hiện thân thuần khiết, tiềm năng, năng lượng tái sinh, sự sáng tạo và vĩnh hằng. Dù sống trong bùn, sen luôn vươn cành nụ, nụ tha khiết nhã hương.
Hái xuống làm chi/ Sen trong ao nhỏ này/ Đủ làm vật dâng - Thi hào Haiku Nhật Bản - K.Issa (1763-1828) coi sen là linh vật để dâng lên khi tâm thức bừng ngộ nhờ độ cao khiết của sen vượt lên trên mọi nghiệt ngã nhọc nhằn của cõi Ta bà.
Cuống sen kéo tơ thành lụa; tâm sen dỗ giấc lành; đài sen tặng hạt và củ sen vào ẩm thực cùng rễ non (ngó sen); hạt làm mứt, nấu chè.
Khi em cắm từng bông sen hồng hay sen Quan âm, em hằng nghĩ về mẹ và anh với niềm kính Phật. Khi bàn tay anh ấp ủ tay em như che chở búp sen lúc bão dông, giá lạnh, em hiểu mùa sen chính là mùa người.
Chân ngôn tiếng Phạn, cầu Quan Thế Âm Bồ Tát - chân ngôn quan trọng, lâu đời nhất của Phật giáo Tây Tạng - “Lục Tự Đại Minh Chân Ngôn” (Chân ngôn sáng rõ sáu chữ): Om Mani Padme Hum. Ngọc quý (Chân linh) trong hoa sen. Nơi trong lành cao đẹp nhất của tinh thần em là Đức tin cho Nghệ thuật và Tình yêu.
Mùa sen nở qua muôn phận kiếp và chưa bao giờ tàn, kết.
