Lộ trình hòa bình ở Dải Gaza ghi nhận tín hiệu tích cực, nhưng vẫn tồn tại nhiều mâu thuẫn khó dàn xếp trong một sớm một chiều. Giới quan sát đang theo dõi sát công tác chuẩn bị cho giai đoạn 2 của kế hoạch hòa bình, nhằm hướng tới một Gaza không còn xung đột và bạo lực, một Gaza với an ninh, hòa bình và ổn định là nền tảng chủ đạo.
Các phe phái ở Palestine và Chính quyền Palestine (PA) dự kiến sẽ sớm gặp nhau tại thủ đô Cairo (Ai Cập) để chốt danh sách ứng cử viên cho Ủy ban hành chính độc lập điều hành Dải Gaza.
Đây được xem là một phần trọng tâm của giai đoạn 2 trong kế hoạch hòa bình Gaza. Trong khi Ai Cập đang tích cực điều phối các cuộc tham vấn giữa các phe phái Palestine, thì các phe phái Palestine cũng có sự kết nối chặt chẽ với các nhà trung gian hòa giải Thổ Nhĩ Kỳ và Qatar.
Chính quyền Palestine (PA), đại diện hợp pháp của người Palestine, được đề xuất ban hành luật thành lập ủy ban và phê chuẩn các thành viên của ủy ban. Tuy nhiên, công tác nhân sự vốn đang được thương thảo một cách khẩn trương và sôi nổi đã sớm bị Israel dội gáo nước lạnh, với lý do khá mơ hồ là 4 ứng cử viên tiềm năng của ủy ban có liên quan phong trào Hồi giáo Hamas.
Dù phía Palestine đã nhượng bộ, giảm số lượng thành viên của ủy ban từ 15 xuống còn 12 người theo yêu sách của Israel, nhưng có vẻ Tel Aviv vẫn chưa hài lòng. Hamas thông báo quyết định giải thể toàn bộ các cơ quan chính quyền do phong trào này điều hành tại Gaza, đồng thời gửi danh sách 40 ứng cử viên cho phía Ai Cập, nhằm chuẩn bị chuyển giao trách nhiệm quản lý cho ủy ban độc lập.
Tuy nhiên, đề xuất nhân sự của Hamas vấp phải sự phản đối gay gắt từ cả Chính quyền Palestine lẫn phía Israel. Phong trào Giải phóng dân tộc Palestine (Fatah) tuyên bố cứng rắn rằng, bất kỳ ủy ban nào được thành lập để quản lý Gaza phải do một bộ trưởng của PA đứng đầu.
Fatah giải thích: Điều này là nhằm bảo đảm tính chính danh quốc tế và huy động nguồn lực tái thiết vùng lãnh thổ ven Địa Trung Hải. Phong trào này cũng cảnh báo việc Hamas từ chối hợp tác sẽ đào sâu hố ngăn cách giữa Gaza và khu Bờ Tây bị chiếm đóng. Tuy nhiên điều khó là trên thực tế, PA lại có vai trò và tầm ảnh hưởng khá mờ nhạt tại Gaza. Việc tìm ra một cơ chế quản trị đồng thuận và hiệu quả vẫn là một thách thức lớn đối với tiến trình ổn định khu vực. Việc thành lập một ủy ban “kỹ trị, phi chính trị”, dưới sự giám sát của Hội đồng Hòa bình quốc tế, là một phần trọng tâm của giai đoạn 2 trong kế hoạch hòa bình của Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Theo các điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn tháng 10/2025, Hamas buộc phải giải giáp vũ khí và không “có chân” trong bộ máy quản trị trong tương lai. Đại diện cấp cao về an ninh và chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Kaja Kallas nhấn mạnh, mọi tiến trình an ninh hay chính trị đều phải do người Palestine lãnh đạo, đồng thời tái khẳng định sự ủng hộ của EU đối với giải pháp hai nhà nước.
Theo lộ trình, Tổng thống Trump sẽ công bố quyết định thành lập Hội đồng Hòa bình quốc tế vào cuối tuần này. Hội đồng bao gồm các nhà lãnh đạo của Ai Cập và Qatar, đại diện Ngân hàng Thế giới (WB) và Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), có trụ sở tại thành phố El Arish, Ai Cập.
Ông chủ Nhà trắng cũng đang đau đầu với tiến trình thành lập Lực lượng Ổn định quốc tế (ISF), bởi tiến trình này chưa “xuôi chèo, mát mái” khi một số quốc gia còn do dự trong việc đóng góp quân.
Ngoài ra, thành phần tham gia ISF cũng trong tình trạng “trên bảo dưới không nghe” khi Israel kiên quyết không chấp nhận sự hiện diện của quân đội Thổ Nhĩ Kỳ, dù Mỹ đã hết lòng thuyết phục.
Thời điểm khởi động giai đoạn 2 kế hoạch hòa bình Gaza không còn xa, cộng đồng quốc tế rất sốt ruột trước nhiều bất đồng vẫn chưa được dàn xếp ổn thỏa. Trong khi đó, dù các quốc gia trong khu vực vẫn đang tích cực viện trợ để xoa dịu cuộc khủng hoảng, lệnh ngừng bắn Israel-Hamas có hiệu lực hơn 3 tháng qua, nhưng Gaza vẫn chưa có một ngày im tiếng súng.
Liên hợp quốc xác nhận, ít nhất 100 trẻ em thiệt mạng do các cuộc không kích, gây ra bầu không khí lo âu và căng thẳng trên dải đất hẹp ven Địa Trung Hải.
