Mô hình phát triển mới của ASEAN trong bối cảnh chuyển dịch toàn cầu

Chiều 10/6, phiên thảo luận về chủ đề "Những mô hình phát triển mới trong bối cảnh chuyển dịch toàn cầu" đã ghi nhận ý kiến của các nhà lãnh đạo, học giả, chuyên gia về mô hình phát triển của ASEAN trước những biến động địa chính trị, sự đứt gãy chuỗi cung ứng và tốc độ chuyển đổi số nhanh chóng.

Đánh giá về mô hình phát triển hiện tại của ASEAN, Thứ trưởng Ngoại giao Thái Lan Sarun Charoensuwan cho rằng mô hình tăng trưởng dựa trên xuất khẩu, giá lao động cạnh tranh và hội nhập kinh tế toàn cầu đã giúp hàng triệu người trong khu vực thoát nghèo, đưa ASEAN trở thành một trong những khu vực phát triển năng động nhất trên thế giới.

Tuy nhiên, ông đặt ra câu hỏi liệu mô hình này có còn thành công trong bối cảnh thế giới đang thay đổi nhanh chóng với sự cạnh tranh địa chính trị gay gắt, kinh tế toàn cầu phân mảnh hơn bao giờ hết và kỹ thuật phát triển vượt bậc hay không.

Trong dòng dịch chuyển hiện nay, Thứ trưởng Ngoại giao Thái Lan đề xuất một số định hướng nhằm thúc đẩy năng lực tự cường cho các nền kinh tế ASEAN. Đó là khả năng chủ động chuẩn bị cho tương lai, thiết lập môi trường đổi mới sáng tạo và đa dạng hóa các quan hệ để tránh phụ thuộc vào một thị trường hay đối tác duy nhất.

"Điểm mạnh lớn nhất của ASEAN chính là khả năng thích ứng trong khi vẫn duy trì đoàn kết và hướng về tương lai", Thứ trưởng khẳng định.

Cùng nhận định thế giới đang ở trong giai đoạn chuyển dịch mạnh mẽ, bà Mari Pangestu, Đặc phái viên của Tổng thống Indonesia về thương mại quốc tế và hợp tác đa phương, các yếu tố như khủng hoảng năng lượng, biến đổi khí hậu và chuyển đổi số... vừa mang đến cơ hội tăng năng suất lao động, vừa gây ra sự ngắt quãng trong các mô hình phát triển cũ.

Để thúc đẩy năng lực tự cường và phát triển bền vững, bà Mari Pangestu đề xuất năm định hướng: thúc đẩy các thỏa thuận thương mại, phát triển ngành công nghiệp chiến lược, phát triển nguồn nhân lực chất lượng, chuyển đổi xanh, tự chủ chiến lược và đoàn kết.

Bà Mari Pangestu tái khẳng định ASEAN cần xây dựng mô hình phát triển mới dựa trên sự tự cường, tự chủ và đoàn kết để biến các nghiên cứu thành hành động thiết thực.

Tại phiên thảo luận, Giáo sư Masahiro Kawai (Đại học Tokyo, Nhật Bản) cho rằng mỗi quốc gia cần liên tục điều chỉnh mô hình phát triển để phù hợp với từng giai đoạn và thích ứng với những biến động trong khu vực và thế giới.

Trong bối cảnh địa chính trị phức tạp, ASEAN cần đoàn kết và giữ vững vai trò trung tâm để tăng cường tự chủ chiến lược, thu hút nhà đầu tư và khả năng chống chịu trước các cú sốc từ bên ngoài. Nguồn nhân lực và thể chế cần được xem là "mẫu số chung" cho sự thành công, đòi hỏi các quốc gia cần cải cách hành chính và minh bạch hóa bộ máy của mình.