Lối Concert - Cuộc gặp gỡ giữa truyền thống và đương đại

"Lối Concert" là món quà nghệ thuật mà nhạc sĩ Quốc Trung gửi tới người yêu nhạc, thay lời tri ân sau hành trình 40 năm làm nghề. Có lẽ bởi thế, đêm nhạc vừa như một cuộc thử nghiệm, nơi những thanh âm quen thuộc được soi chiếu trong không gian biểu đạt mới, vừa như sự trở về để khẳng định bản sắc cá nhân của người nghệ sĩ.

Chương trình không có lời giới thiệu hay dẫn dắt. Âm thanh, ánh sáng, hình ảnh và chuyển động sân khấu được đặt ở vị trí trung tâm, để khán giả tự do lắng nghe, cảm nhận và bước vào miền suy nghĩ, tưởng tượng của riêng mình. Như nhạc sĩ Quốc Trung chia sẻ, đó là “âm nhạc của tôi và câu chuyện của bạn”, không đóng khung trong một không gian mặc định hay vùng miền nào, để người nghe tự tìm tới những không gian của riêng mình.

Những tác phẩm trong album “Đường xa vạn dặm” (ra mắt năm 2004) và dự án “Cánh đồng di sản” (ra mắt năm 2023) của nhạc sĩ Quốc Trung đã gặp gỡ nhau trong "Lối Concert", nơi chất liệu nghệ thuật dân gian được đặt trong đối thoại với hơi thở đương đại.

Chương trình gồm hai phần. Phần đầu phát triển từ âm hưởng World music, lấy cảm hứng từ các thể loại dân ca Việt Nam và kết hợp với âm nhạc điện tử. Khán giả có thể thưởng thức những làn điệu chèo cổ trong “Đào Liễu”, “Vọng Nguyệt” (phát triển từ bài chèo cổ “Vãn Canh”), “Đường xa vạn dặm” (phát triển từ bài chèo cổ “Du Xuân”); âm hưởng dân ca Bắc Bộ trong “Bèo dạt mây trôi”; các làn điệu quan họ Bắc Ninh trong “Một nửa đợi chờ” (phát triển từ “Ngồi tựa song đào”), “Trèo non lội suối”, “Thả lái buôn chèo”; hay điệu xẩm trong “Lưu lạc”.

Phần hai khai thác chất liệu âm nhạc của đồng bào các dân tộc Tây Bắc qua những cách kể chuyện khác nhau, đưa người nghe đến với “Mây”, “Trên lưng mẹ”, “Mặt trời sau mưa”, “Sương chiều”, “Theo gió bay”… Những giá trị truyền thống không chỉ được nhắc lại mà được nhìn từ góc độ mới, tiếp tục chuyển động và đối thoại với đời sống hôm nay.

Qua "Lối Concert", có thể thấy so với 20 năm trước, tư duy âm nhạc của Quốc Trung đã có sự chuyển động, khi anh trở về với sự tối giản, sâu sắc và an yên. Sau tất cả, người nghệ sĩ vẫn nhất quán tựa vào cội nguồn truyền thống làm nền tảng cho những khám phá thế giới xung quanh, nhưng mọi thứ được cô đọng trong một ngôn ngữ tinh gọn hơn.

"Lối Concert" mở ra một không gian âm nhạc điện tử, tối giản về mô-típ, nơi hòa thanh kết hợp cùng những thủ pháp đa nhịp điệu, tạo nên cảm giác bay bổng, trôi nổi. Những chất liệu âm nhạc khác nhau được đặt cạnh nhau một cách tự nhiên, để truyền thống không chỉ được lưu giữ mà còn tiếp tục chuyển động, đối thoại với những người nghe thuộc nhiều thế hệ.

Không chỉ tạo nên sự giao thoa của thanh âm, "Lối Concert" còn được kiến tạo như một trải nghiệm nghệ thuật đa giác quan. Dưới sự dẫn dắt của đạo diễn hình ảnh Phạm Hoàng Nam cùng các chuyên gia ánh sáng và nghệ sĩ thị giác đến từ Việt Nam, Anh, Australia, âm nhạc được đặt trong mối tương tác với ánh sáng, hình ảnh và chuyển động sân khấu. Những lớp hình ảnh mang tính trừu tượng góp phần mở rộng chiều sâu của không gian biểu diễn, tạo thêm những khoảng trống cho trí tưởng tượng của khán giả.

Đáng chú ý, những giá trị truyền thống trong chương trình không chỉ được thể hiện qua chất liệu âm nhạc mà còn qua sự hiện diện của các nghệ sĩ thuộc nhiều thế hệ: Nghệ sĩ Nhân dân Thanh Hoài, Nghệ sĩ Nhân dân Thúy Hường, Nghệ sĩ Ưu tú Xuân Diệu, Nghệ sĩ Ưu tú Hoàng Anh, ca nương Kiều Anh, Marzuz, nghệ sĩ trống Hùng Cường, nghệ sĩ múa Duy Thành cùng một số khách mời đặc biệt.

Trong đó, Nghệ sĩ Nhân dân Thanh Hoài và Nghệ sĩ Nhân dân Thúy Hường đã hợp tác với Quốc Trung trong hơn 20 năm. Theo cách gọi của nam nhạc sĩ, họ là những “diva” của âm nhạc truyền thống Việt Nam.

Sự hiện diện của các nghệ sĩ cũng cho thấy một mạch nối xuyên suốt trong hành trình sáng tạo của nhạc sĩ Quốc Trung: đưa âm nhạc truyền thống bước vào những không gian biểu đạt mới mà không làm mất đi căn cốt vốn có. Từ đó, "Lối Concert" đưa khán giả bước vào cùng một không gian âm nhạc, nhưng mỗi người tìm thấy một “lối” cảm nhận, một miền suy tưởng khác nhau.