Lào Cai giữa dòng lũ dữ

Phó giám đốc Trung tâm Khí tượng-Thủy văn Lào Cai Lưu Minh Hải cho biết, lượng mưa tối 8-8 đo được tại Lào Cai là 70 mm, trước đó một ngày ở Sa Pa và Bát Xát, thượng nguồn sông Hồng, mưa cực lớn, tới 163 mm, cao nhất từ đầu mùa mưa đến nay. Chính vì thế nên cơn mưa kéo dài cả đêm 8-8 đã gây lũ quét, lũ ống trên toàn bộ hệ thống sông, suối ở Lào Cai. Lúc 8 giờ, tại chân cầu Cốc Lếu, TP Lào Cai, lũ trên sông Hồng đã vượt báo động ba 0,4 m, đạt mức 83,4 m. Chưa bao giờ mưa to, kéo dài, lũ trên sông Hồng lên nhanh như vậy, ngang với trận lụt lớn năm 2002.

Ngay tại TP Lào Cai, nhiều tuyến đường bị ngập nặng, nước sâu tới hơn một mét trong suốt cả ngày, nhiều nhà dân bị vùi lấp do sạt lở. Mọi hoạt động hầu như ngưng trệ. Cửa khẩu Lào Cai vắng lặng. Ga Lào Cai và Bến xe khách Lào Cai thông báo hủy hầu hết các chuyến tàu và xe khách đi huyện, do tắc đường sắt và đường bộ.

Thiệt hại ở các huyện, xã vùng sâu, vùng xa còn nặng nề hơn. Nặng nhất, bi thương nhất là chỉ trong nháy mắt cả 16 nóc nhà của đồng bào Dao, ở thôn Làng Háng (Trịnh Tường, Bát Xát) đã bị lũ cuốn phăng. Cơn lũ oan nghiệt ập đến giữa lúc mọi người đang ngủ (5 giờ sáng). Chỉ duy nhất một nhà, thấy động,  kịp chạy ngược lên đồi cao là còn sống sót. Anh Ðỗ Ngọc Ánh, Chính trị viên Ðồn biên phòng Trịnh Tường, cho biết, nghe tin lũ quét, đồn đã cử một số chiến sĩ đến cứu trợ, nhưng rồi anh em cũng bị mắc trong đó không ra được. Thôn Làng Háng nằm ngay cạnh cửa suối Nậm Chạc đổ ra sông Hồng vì vậy khi lũ lên cao bị cô lập hoàn toàn với bên ngoài. Cho đến cuối ngày, vẫn chưa có lực lượng nào tiếp cận với bảy người còn sống sót và anh em bộ đội biên phòng, may sao còn liên lạc được nhờ sóng di động vừa được phủ cách đây không lâu.

 Trời vẫn tiếp tục mưa, trên đường vào huyện Bát Xát, chúng tôi gặp Ðại tá Lương Văn Sơn, Chính ủy Bộ đội Biên phòng Lào Cai đang cùng đoàn công tác vào cứu trợ anh em Ðồn Biên phòng Trịnh Tường, nhưng đến xã Quang Kim thì tắc đường do xã này bị ngập nặng. Nằm ngay sát cửa suối Kim đổ ra sông Hồng nên hơn 100 ha lúa mới cấy và khu sản xuất gạch thủ công lớn nhất tỉnh Lào Cai, với 16 lò gạch đã bị chìm hoàn toàn trong biển nước mênh mông. Mọi người phải dùng thuyền sắt để chở người và xe máy tăng bo qua đoạn đường nhựa bị ngập sâu.

Theo số liệu thống kê đến 14 giờ ngày 9-8 của Ban PCLB Lào Cai, toàn tỉnh đã có có 20 người chết, 45 người mất tích, sáu người bị thương do mưa lũ gây ra trên diện rộng. Trong số người chết và mất tích nói trên huyện Bát Xát chiếm nhiều nhất, có 11 người chết, 36 người mất tích, sáu người bị thương. Huyện Sa Pa có năm người chết, huyện Bảo Yên có ba người chết, chín người mất tích; huyện Bảo Thắng có một người chết. Ngoài ra, mưa lũ cũng làm 19 nhà sập (huyện Bát Xát), 500 ngôi nhà ngập nước. Bên cạnh đó nhiều tuyến giao thông huyết mạch cũng bị sạt lở và ngập nước gây tắc và chia cắt trên địa bàn tỉnh. Cụ thể, tại Km 109, Km 111 (quốc lộ 4 D); Km 97, Km 100 + 900 (quốc lộ 279); Km 15 (quốc lộ 4 E); đường tỉnh 158 (Bản Vược - Mường Hum), tỉnh lộ 158 (Bản Vược - Mường Hum), tỉnh lộ 156 (Lào Cai - Bát Xát), tỉnh lộ 157 (Phố Mới - Phong Hải) nước ngập và đất đá sạt lở  với khối lượng lớn đã làm tắc giao thông. Tại quốc lộ 279 trên địa bàn huyện Văn Bàn đã có 11 điểm bị sạt lở với khối lượng đất đá ước tính hàng nghìn mét khối. Ngoài ra, trên tuyến quốc lộ 70 nối Lào Cai- Hà Nội, chạy ven sông Hồng nên bị nước sông gây ngập nặng, nhất là tại km 90, km 135. Trên tuyến đường sắt Lào Cai đi Hà Nội, đoạn từ ga Lạng đến ga Thái Niên (huyện Bảo Thắng) đã xảy ra sạt lở hàng chục điểm làm ngưng trệ hoàn toàn việc vận chuyển trên tuyến đường này. Các chuyến tàu SP2, Lào Cai 8, SP8, SP4 xuất phát từ ga Lào Cai đã phải dừng lại tại các điểm tại ga Thái Niên, Cầu Nhò, Phố Lu (huyện Bảo Thắng). Các chuyến tàu từ Hà Nội ngược lên Lào Cai cũng bị ngừng trệ.

Ngay trong sáng nay, Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Nguyễn Hữu Vạn đã có công điện khẩn chỉ đạo UBND các huyện, thành phố kiểm tra và kiên quyết cấm các thuyền xuồng và các phương tiện khác qua lại sông, suối; thông báo cho nhân dân dọc ven sông suối biết để chủ động  phòng, tránh; tổ chức di dời các hộ dân ở khu vực có nguy cơ sạt lở đến nơi an toàn, trước mắt là các hộ dân, các đơn vị đang sinh sống và thi công các công trình dọc tuyến sông Hồng, sông Chảy. Ðối với các địa phương đang bị thiệt hại, tập trung huy động mọi lực lượng theo phương châm bốn tại chỗ, tìm kiếm người mất tích, cứu nạn người bị thương, di dời người và tài sản đến nơi an toàn, hỗ trợ để nhân dân ổn định cuộc sống và  sản xuất. Các lực lượng của tỉnh đang nỗ lực khắc phục khó khăn do bị lũ chia cắt để cứu trợ đồng bào.

Trong khó khăn hoạn nạn càng thấy bền chặt thêm sự đồng cảm, sẻ chia; trách nhiệm của các cấp, các ngành, các tầng lớp xã hội với đồng bào bị nạn. Ngành giao thông vận tải đã kịp thời điều động các phương tiện vận tải thủy dự trữ, một số người dân làm nghề chở đò địa phương đã sẵn lòng vận chuyển hàng hóa, vật liệu để ứng cứu cho những điểm bị nặng. Nhiều gia đình sẵn sàng nhường cơm, sẻ chiếu giúp đồng bào vùng bị ngập úng tạm sơ tán.

Ðược biết, 14 giờ cùng ngày, đoàn công tác của Chính phủ, Ban chỉ đạo PCLB T.Ư, Bộ Quốc phòng đã từ Hà Nội bay lên Lào Cai để kiểm tra tình hình và chỉ đạo công tác phòng, chống, khắc phục hậu quả do mưa lũ gây ra. Ngoài các thành viên đoàn công tác, máy bay còn chở theo hàng cứu trợ để làm công tác cứu trợ, cứu nạn ở Lào Cai. Hai máy bay khác sẵn sàng đợi lệnh lên đường. Ðây là loại máy bay lên thẳng Mi 171 có tầm hoạt động rộng, chuyên làm công tác cứu hộ, cứu nạn nên khả năng hoạt động rất cơ động. Ngoài ra, Ủy ban quốc gia TKCN cũng chỉ đạo các lực lượng quân đội ứng cứu tại các địa phương xảy ra lũ quét. Tại tỉnh Lào Cai đã có 825 chiến sĩ tham gia cứu hộ, khắc phục hậu quả. Hai tỉnh Yên Bái và Phú Thọ cũng được bố trí mỗi tỉnh gần 500 chiến sĩ làm nhiệm vụ.