Làm rõ lo ngại về chất lượng nước sạch ở TP Ninh Bình

Bà Nguyễn Thị Thụy, phố 3, đường Chiến Thắng, phường Đông Thành (thành phố Ninh Bình) không khỏi bức xúc: Ngày 22-4, thấy gia đình hàng xóm thông báo có giun trong nước sinh hoạt, tôi liền xả nước ra chậu rửa của gia đình thì cũng thấy hiện tượng trên. Những sinh vật lạ nhỏ như que tăm, có mầu đỏ, khi động vào co lại nằm im không động đậy.

Hiện tượng nước mầu vàng, có giun cũng xảy ra đối với gia đình chị Lê Thị Vân Anh, trú tại đường 2 Nguyễn Thái Học, phường Tân Thành. Gia đình chị Vân Anh có một bể ngầm dự trữ nước và một téc chứa nước sinh hoạt hằng ngày. Bằng mắt thường quan sát thấy, bể ngầm khá ẩm thấp, chung quanh bể có nhiều mảng bám mầu đen, nước dự trữ thường để lâu năm không vệ sinh thường xuyên. Chị Vân Anh khi phát hiện nước có mầu vàng và sinh vật lạ như giun, đã phản ánh ngay với Công ty cổ phần cấp thoát nước Ninh Bình.

Công ty lập tức cử cán bộ xuống kiểm tra và lấy mẫu nước về xét nghiệm. Gia đình chị đồng thời tiến hành thau rửa téc đựng nước thì hiện tượng nước bị vàng đã giảm. Điều khiến nhiều người chú ý là cùng một đường ống dẫn nước, hai gia đình dùng chung, song nước của gia đình ông Lê Văn Thân (nhà kế bên) nhìn bằng mắt thường, nước vẫn bảo đảm trong, sạch, không có sinh vật lạ. Trong khi tại gia đình chị Vân Anh, trước mắt mọi người nước xả từ téc xuống bể rửa mặt vẫn có những ấu trùng mầu đỏ và mầu hơi vàng so với bình thường.

Ngay sau khi có phản ánh của người dân, UBND tỉnh Ninh Bình ra quyết định thành lập đoàn kiểm tra liên ngành bao gồm Y tế, Xây dựng, Tài nguyên và Môi trường để kiểm tra ba cơ sở cung cấp nước sinh hoạt cho nhân dân thành phố Ninh Bình. Đó là Công ty cổ phần cấp thoát nước Ninh Bình, Nhà máy nước Thành Nam, Nhà máy nước BOO-VSG. Đồng thời kiểm tra các vòi trung gian trên hệ thống ống cấp nước cho nhân dân cũng như dụng cụ trữ nước tại nhà dân có hiện tượng nước vàng và nghi có giun.

Đoàn kiểm tra ba khía cạnh: hồ sơ pháp lý, chứng từ xuất nhập hóa chất vật tư, quan sát thực tế khu sản xuất và cấp nước thương phẩm tại hiện trường nhà máy. Kết quả bước đầu cho thấy, cả ba đơn vị đều có đầy đủ giấy phép kinh doanh, giấy phép khai thác tài nguyên nước, báo cáo đánh giá tác động môi trường. Tuy nhiên Công ty CP cấp thoát nước Ninh Bình khi tăng công suất từ 2.000 m3/giờ lên 20.000 m3/giờ chưa có báo cáo đánh giá tác động môi trường bổ sung. Cả ba nhà máy đều có đủ hóa đơn chứng từ, sổ xuất nhập, phiếu xuất kho; mua hóa chất (HC) tại Công ty HC Việt Trì, Phú Thọ. Nước sạch ở Công ty CP TNHH MTV nước sạch Ninh Bình dùng phèn phi và clo hoạt tính dạng khí hóa lỏng. Nhà máy nước Thành Nam dùng phèn phi, javen, permangannat kaly (thuốc tím), poliacrylamid (PAA) để xử lý còn Nhà máy nước BOO-VSG dùng phèn phi, clor hoạt tính dạng khí hóa lỏng.

Đối với quy trình sản xuất, ba nhà máy nước thực hiện đúng theo tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam 33: 2006 của Bộ Xây dựng, người vận hành máy được đào tạo kỹ thuật cơ bản. Có phòng hóa nghiệm để tự kiểm tra các chỉ số thông thường: mầu, độ đục, độ pH, độ cứng, hàm lượng clo dư. Có xét nghiệm ngoại kiểm của Trung tâm Y tế Dự phòng Ninh Bình. Về vệ sinh, bảo đảm nội ngoại cảnh. Riêng Công ty CP cấp thoát nước Ninh Bình khu thu nước nguyên liệu tại bờ sông Đáy chưa bảo đảm vệ sinh thể hiện như bể thu không có nắp, không có rào chắn bèo rác, không có biển báo theo quy định của Thông tư 50/2015/TT- BYT.

Đoàn kiểm tra liên ngành lấy 27 mẫu nước trong đó, Công ty CP cấp thoát nước Ninh Bình 15 mẫu tại các điểm bề mặt và đáy bể sản phẩm cuối cùng của nhà máy, đầu vòi nước ra của các cơ sở; lấy mẫu nước tại vòi trung gian bất kỳ trên hệ thống ống dẫn nước cấp I-II-III, cuối đường ống cấp nước trước khi vào dụng cụ trữ nước của người dân.

Phó Giám đốc Sở Y tế, trưởng đoàn kiểm tra liên ngành Vũ Văn Cẩn cho biết: Qua xét nghiệm ban đầu của Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Ninh Bình, các mẫu nước trên hệ thống ống cấp nước không phát hiện bất thường về mầu sắc, mùi vị và vật lạ. Riêng một số mẫu nước lấy tại bể trữ nước hoặc vòi nước sinh hoạt của nhà dân sử dụng nước của Công ty CP cấp thoát nước Ninh Bình và Nhà máy nước Thành Nam phát hiện có sinh vật lạ mầu đỏ, dài khoảng 5 mm, đường kính 0,5 mm đang bơi. Mẫu nước đáy bể nước thành phẩm của Công ty CP cấp thoát nước Ninh Bình có mầu đục. Tại thời điểm kiểm tra, ba nhà máy thực hiện đúng quy trình xử lý vệ sinh nước và cảm quan nhận xét nước của ba cơ sở không thấy có bất thường.

Tại Văn bản số 463/VSR-CT của Viện Sốt rét - ký sinh trùng - côn trùng T.Ư (Bộ Y tế) trả lời Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Ninh Bình về kết quả xét nghiệm, Viện trưởng Hồ Đình Trung nhận định: Các mẫu vật đó là ấu trùng của côn trùng thuộc bộ 2 cánh Diptera, họ Psychodidae, giống Psychoda). Khi ấu trùng trưởng thành thì sống ngoài thiên nhiên rồi đẻ trứng trong nước. Ấu trùng thường sống trong các bể nước không được đậy kín, ăn các chất hữu cơ sẵn có trong nước (pecmanganat). Về y học, theo một số tài liệu, ấu trùng của nhóm côn trùng này không gây tác hại cho sức khỏe con người, chúng có thể được sử dụng làm thức ăn cho cá. Để hạn chế các ấu trùng xâm nhập vào nguồn nước, cần thường xuyên đậy kín nắp các dụng cụ chứa nước, định kỳ vệ sinh bể chứa nước hoặc thả cá tiêu diệt ấu trùng.

Chiều 17-5, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình Nguyễn Ngọc Thạch chỉ đạo các ngành chức năng trong tỉnh: Kiểm tra thường xuyên cơ sở cung cấp nước sạch sinh hoạt cho nhân dân bảo đảm số clo dư theo quy định tại Thông tư 50 của Bộ Y tế với nồng độ từ 0,3 mg đến 0,5 mg clo/lít nước; kiểm tra hệ thống đường ống dẫn nước vào gia đình xem có bị hư hỏng do xây dựng các tuyến đường, đồng thời vệ sinh các bể chứa nước thành phẩm. Đối với các gia đình sử dụng nước trên địa bàn, cần tăng cường vệ sinh dụng cụ chứa đựng (téc đựng nước, bể chứa) tránh gây tái ô nhiễm.