Việc hình thành nhân cách trẻ nhỏ phải từ sự hấp thụ giáo dục của gia đình, từ nền tảng đạo đức truyền thống. Theo thống kê, 90% trẻ em hư, phạm tội là do thiếu sự giáo dục của gia đình. Môi trường bạn bè và xã hội cũng có tác động rất lớn đến việc hình thành nhân cách trẻ em. Nhiều bậc phụ huynh tỏ ra lo lắng khi môi trường xã hội hiện nay có nhiều hiện tượng tiêu cực, nhiều tệ nạn xã hội có thể tác động xấu đến các em, không ít em bị bạn bè rủ rê, lôi kéo trở thành hư hỏng. Trước thực trạng đó càng cần tạo ra môi trường sống lành mạnh cho các em, nhất là trong kỳ nghỉ hè. Sự quan tâm của cha mẹ, của người thân là nguồn động lực tinh thần, giúp các em phát triển đúng hướng.
Trong kỳ nghỉ hè, các cơ quan, đoàn thể và các địa phương cần quan tâm tổ chức sinh hoạt hè, tổ chức các hoạt động xã hội, cộng đồng cho thiếu nhi, phối hợp các doanh nghiệp xuất bản, phát hành sách tổ chức tốt phong trào đọc sách mùa hè cho thiếu nhi và duy trì một cách thường xuyên. Nhiều người thường phàn nàn bây giờ trẻ em rất thiếu chỗ vui chơi, giải trí. Điều đó có phần đúng, nhưng trong hoàn cảnh thiếu thốn đó chúng ta vẫn có thể vận dụng nhiều sáng kiến để các em có nơi sinh hoạt tập thể. Chẳng hạn có biết bao nhà văn hóa, thư viện phường, xã, quận, huyện bấy lâu nay sử dụng không hết công năng, thường xuyên bỏ không, trong dịp hè này tại sao không tổ chức tốt các hoạt động, thu hút các em đến vui chơi, ca hát, đọc sách, vẽ tranh, tập võ... Thực tế cho thấy ở nhiều địa phương đã có những mô hình, cách làm hay như ở Hải Dương, Hòa Bình, Vĩnh Long, Bến Tre, nhiều gia đình đã mở tủ sách để trẻ em trong làng ngoài xóm đến đọc. Đến nay cả nước có hơn 40 thư viện, tủ sách tư nhân phục vụ cộng đồng rất có hiệu quả. Nhiều huyện ở các tỉnh của Nam Bộ mỗi khi hè đến đã tạo phong trào dạy và học bơi cho hàng trăm thiếu nhi. Nếu như tất cả mọi người đều quan tâm tới sinh hoạt hè của thiếu nhi thì các em sẽ có những môi trường hoạt động phong phú, đa dạng từ đó nuôi dưỡng tâm hồn và hình thành nhân cách.
Cứ mỗi dịp nghỉ hè vẫn còn không ít các bậc cha mẹ bắt con theo học hết lớp này đến lớp khác, thậm chí còn học trước cả chương trình năm học tới với suy nghĩ là không để cho trẻ có thời gian đi chơi, dễ bị hư hỏng. Các em hầu như bị giữ lại trong nhà khi bố mẹ đi làm, hạn chế tiếp xúc với xã hội. Sự giữ gìn, bao bọc quá mức ấy khiến cho trẻ em sống khép mình, dần dần xa rời môi trường sống chung quanh. Các nhà nghiên cứu giáo dục đã phân tích, trẻ em rất cần sự giao tiếp với cuộc sống bên ngoài để tăng cường nhận thức, tăng sự hiểu biết, từ đó phát triển óc thông minh, sáng tạo, rèn luyện kỹ năng sống. Tăng cường sự giao tiếp với cuộc sống chung quanh sẽ giúp các em học hỏi được nhiều điều từ mọi người, từ bạn bè, giáo dục các em gắn bó với cộng đồng, quen dần với nếp sống tập thể, biết quan tâm đến người khác, tránh được thói xấu cá nhân, ích kỷ.
Thật đáng sợ khi đứa trẻ chỉ biết sống thu mình, không quan tâm đến mọi người chung quanh, không có bạn bè thân thiết! Hãy đưa các em vào nhịp sống của cộng đồng vào những môi trường đậm chất văn hóa, nhân văn và lành mạnh. Hãy để các em có những ngày hè đích thực, được vui chơi lành mạnh, hưởng thụ những gì tốt đẹp nhất mà gia đình, xã hội dành cho.