Nhà máy nhiệt điện Vĩnh Tân 1 là một trong năm nhà máy nhiệt điện than thuộc Trung tâm điện lực Vĩnh Tân (với tổng quy mô công suất lắp đặt khoảng 6.180 MW), khi hoàn thành xây dựng sẽ là Trung tâm nhiệt điện than lớn nhất cả nước. Để đưa Nhà máy Nhiệt điện Vĩnh Tân 1 vào hoạt động, Công ty TNHH Điện lực Vĩnh Tân 1 đã nộp Hồ sơ đề nghị cấp Giấy phép nhận chìm ở biển vật liệu nạo vét vũng quay tàu và khu nước trước bến chuyên dùng phục vụ Nhà máy.
Sau khi nhận được Hồ sơ đề nghị cấp giấy phép nhận chìm ở biển của Công ty TNHH Điện lực Vĩnh Tân 1, Bộ TNMT đã thành lập Hội đồng thẩm định hồ sơ cấp giấy phép với sự tham gia của 22 thành viên là các chuyên gia trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, sinh thái, hải dương học, một số hội nghề nghiệp liên quan, Ban Quản lý Khu bảo tồn Hòn Cau, đại diện UBND tỉnh Bình Thuận và đại diện các bộ, ngành liên quan.
Kết quả thẩm định, đa số các thành viên Hội đồng yêu cầu chỉnh sửa, bổ sung hồ sơ theo các ý kiến góp ý để xem xét cấp giấy phép nhận chìm ở biển cho Công ty TNHH Điện lực Vĩnh Tân 1.
Khu vực nạo vét nạo vét vũng quay tàu và khu nước trước bến chuyên dùng phục vụ Nhà máy Nhiệt điện Vĩnh Tân 1.
Việc cấp phép nhận chìm đã tuân thủ theo đúng các quy định của pháp luật, chú trọng các giải pháp bảo vệ môi trường biển, khu vực Khu bảo tồn biển Hòn Cau, bãi cạn Breda và các khu vực ven bờ. Đây là lần đầu tiên Bộ TNMT cấp Giấy phép nhận chìm ở biển.
Tại buổi làm việc, ý kiến của đại diện các Sở, ngành, đơn vị có liên quan của tỉnh cũng như chính quyền địa phương xã Vĩnh Tân và huyện Tuy Phong đều đề nghị phải có kế hoạch kiểm tra, giám sát thật chặt chẽ quá trình nạo vét, tổ chức nhận chìm vật, chất ở biển.
Viện Hải dương học thuộc Viện Hàn lâm khoa học và Công nghệ Việt Nam thực hiện quan trắc, giám sát độc lập hoạt động nhận chìm theo chỉ định của Thủ tướng Chính phủ. Viện sẽ thực hiện quan trắc, giám sát tại 13 điểm với các thông số quan trắc gồm: pH, ôxy hòa tan (DO), tổng chất rắn lơ lửng (TSS), độ lắng trầm tích, các thông số sinh thái, các thông số đánh giá chất lượng hệ sinh thái. Tần suất quan trắc thực hiện 3 lần/ngày. Tại mỗi điểm quan trắc ba tầng: tầng mặt, tầng giữa và tầng đáy trong suốt quá trình nhận chìm.
Theo đại diện của Viện Hải dương học, đến nay Viện đã tiến hành thu thập số liệu môi trường nền trước khi có hoạt động nạo vét, nhận chìm và trong tuần tới thì sẽ có kết quả để từ đó có căn cứ so sánh sau này khi hoạt động nhận chìm kết thúc.
Bản đồ vị trí nạo vét, vị trí nhận chìm và vị trí quan trắc.
Giám đốc Sở tài nguyên và Môi trường Bình Thuận Hồ Lâm nêu kiến nghị, ngoài việc tiến hành quan trắc tại 13 điểm như trong Giấy phép, Bộ TNMT cần phải bổ sung thêm các điểm quan trắc ven bờ vì đây là khu vực có các hoạt động nuôi tôm giống, nuôi cá cũng như hoạt động du lịch trên biển.
Ông Huỳnh Quang Huy, Chi cục Trưởng Chi Cục Thủy sản Bình Thuận cho rằng, theo Giấy phép 1517/GP-BTNMT có quy định tần suất quan trắc. Ở đây thông số đánh giá chất lượng hệ sinh thái chỉ thực hiện hai lần, trước khi nhận chìm và sau khi nhận chìm vào tháng 10-2017. Nếu có vấn đề xảy ra đối với hệ sinh thái từ việc nhận chìm này, thì không có biện pháp xử lý kịp. Tại khu vực 30ha biển nhận chìm, vật, chất nhận chìm sẽ cao hơn ba . Do vậy cần phải đánh giá chất lượng hệ sinh thái ít nhất ba lần, ngoài hai lần theo phê duyệt, thì sau một tháng khi nhận chìm vật chất sau nạo vét tiến hành quan trắc lại.
Chủ tịch UBND huyện Tuy Phong Huỳnh Văn Điển cho biết, việc giám sát, kiểm tra hoạt động nhận chìm đã được quy định cụ thể, chi tiết cho các cơ quan, đơn vị, địa phương tham gia. Do đó, địa phương sẽ tính toán để mở rộng đối tượng người dân trực tiếp sản xuất trên biển theo dõi vấn đề này để họ cung cấp thêm thông tin một cách thường xuyên và chắc nhất.
Ông Trương Ngọc Giao, Giám đốc Khu bảo tồn biển Hòn Cau đề nghị, theo như Giấy phép thì chỉ tiến hành quan trắc trước, trong và ngay sau khi hoạt động nhận chìm kết thúc, nhưng do đây là vùng nước trồi, vật chất được nhận chìm chưa thể ổn định, nên cần thiết phải đánh giá lại môi trường khu vực này sau một năm thì mới có kết quả chính xác hơn.
Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Bí thư Tỉnh ủy Bình Thuận hoàn toàn nhất trí việc nhận chìm vật chất sau nạo vét xuống biển, vì vật chất nạo vét này đã nhiễm mặn, nếu để trên đất liền sẽ gây ô nhiễm nghiêm trọng và không có nơi chứa vật chất sau nạo vét này. Vấn đề hiện nay là giám sát chặt chẽ vị trí nạo vét, phương pháp nạo vét, địa điểm nhấn chìm… nếu để xảy ra sự cố khi nhận chìm sẽ ảnh hưởng rất lớn đến Trung tâm điện lực Vĩnh Tân. Bên cạnh đó cũng có khả năng gây mất an ninh trật tự tại địa phương. Do đó, phải tiến hành công khai việc nạo vét và nhận chìm cho người dân địa phương được biết và giải thích rõ đây không phải là chất thải.
Tỉnh sẽ phối hợp chặt chẽ với bộ, ngành, nhà khoa học để thực hiện quy chế trong quá trình nạo vét và nhận chìm. Các đơn vị giám sát, chính quyền địa phương phối hợp thực hiện đúng các cam kết trong quá trình kiểm tra việc nhận chìm. Bên cạnh đó, lực lượng phối hợp phải chuẩn bị kế hoạch xử lý tình huống không mong muốn xảy ra.
Toàn cảnh khu vực cảng nhập than, và vị trí nạo vét của Nhà máy Nhiệt điện Vĩnh Tân 1.
Ông Nguyễn Ngọc Hai, Chủ tịch UBND tỉnh Bình Thuận nhấn mạnh, khu vực tiến hành hoạt động nhận chìm gần Khu bảo tồn biển Hòn Cau, ngoài giá trị bảo tồn còn có cuộc sống người dân khu vực này, cho nên quá trình thực hiện kiểm tra, giám sát cũng như thực hiện quan trắc phải làm từng bước thận trọng, phương pháp triển khai phải chặt chẽ, đặc biệt phải tăng cường công tác hậu kiểm
Thứ trưởng Bộ TNMT Nguyễn Linh Ngọc khẳng định, Bộ đã làm đúng trách nhiệm của mình, hạn chế thấp nhất khả năng sự cố xảy ra khi nhận chìm vật chất sau nạo vét. Bộ sẽ cùng với tỉnh Bình Thuận và các đơn vị liên quan sẽ giám sát chặt sẽ trong suốt quá trình nạo vét, vận chuyển và nhận chìm vật chất xuống biển.
Thứ trưởng cũng nhất trí trong quá trình làm, nếu còn phân vân, Bộ sẽ đề xuất trong khi nạo vét hết một lớp địa chất nào đấy, cần thiết sẽ phân tích lại một lần nữa. Thứ trưởng đồng ý mở rộng mạng lưới quan trắc ở khu vực nuôi tôm ven bờ. Đồng ý quan trắc sau khi hết hạn 31-10-2017, Bộ sẽ cùng với các nhà khoa học tính toán lại sau 3, 5, 7 tháng hay là một năm sau để quan trắc cho phù hợp.
Bộ cũng sẽ cùng với tỉnh và Viện Hải dương học xây dựng một quy chế phối hợp giám sát và Quy chế cũng sẽ chỉ rõ, trong quá trình quan trắc nếu có sự vượt ngưỡng ở một chỉ số hay một thông số nào đó tại một điểm quan trắc nào đó, thì ai sẽ là người ra lệnh tạm dừng.
