"Innovation Capital” của Việt Nam: Tham vọng dài hạn
Trên thế giới, các trung tâm R&D thành công thường gắn liền với một công trình biểu tượng: MIT Media Lab (Mỹ) với khối kính trong suốt nổi tiếng, Naver 1784 (Hàn Quốc) là tòa nhà thông minh được CNN gọi là "tòa nhà AI nhất thế giới", Sphere Bibliothèque (Pháp) trở thành biểu tượng tri thức của Paris.
Điểm gây chú ý nhất từ phối cảnh đầu tiên là Trung tâm Sunshine R&D được phát triển theo hình tượng “Trống đồng hiện đại”, biểu tượng của trí tuệ, sáng tạo và khát vọng vươn xa của người Việt từ thời Đông Sơn. Với thiết kế này, Trung tâm R&D có tham vọng trở thành biểu tượng tương đương cho Việt Nam và lần đầu tiên khai thác từ chính di sản văn hóa Đông Sơn 2.000 năm tuổi.
Thiết kế Trung tâm R&D được tổ chức theo nguyên lý sinh thái mở với lõi xanh trung tâm với mặt nước có chức năng điều hòa vi khí hậu, các lớp công trình bao quanh được tổ chức để tối ưu thông gió tự nhiên và ánh sáng tự nhiên. Đây là tiêu chuẩn của các research park bền vững hàng đầu thế giới, như Singapore Biopolis hoặc Masdar City (UAE).
Theo định hướng dài hạn được công bố, Trung tâm Sunshine R&D không dừng ở vai trò một tổ hợp nghiên cứu mà còn được thiết kế để trở thành "Innovation Capital" - thủ phủ đổi mới sáng tạo của Việt Nam, theo mô hình tích hợp: R&D, Startup, Đại học, Quỹ đầu tư, Khu chuyên gia quốc tế, Phòng thí nghiệm công nghệ tương lai. Đây là mô hình mà các quốc gia, khu vực thành công nhất thế giới đã chứng minh.
Tại Silicon Valley (Mỹ) quy tụ Đại học Stanford, khu chuyên gia, quỹ đầu tư, phòng Lab. Zhangjiang (Thượng Hải) có 200 nghìn nhà nghiên cứu, đại học, startup, data center. Hsinchu (Đài Loan, Trung Quốc) quy tụ 170 nghìn nhân sự, gắn TSMC, đại học, lab. Còn Pangyo (Hàn Quốc) gồm 1.800 công ty công nghệ, gắn Naver, Kakao, đại học.
Trung tâm Sunshine R&D 4 tỷ USD được thiết kế để Việt Nam có phiên bản đầu tiên của mô hình này tại Đồng Nai, gần sân bay Long Thành, gần cảng Cái Mép-Thị Vải, gần Thành phố Hồ Chí Minh, gần các khu công nghiệp sản xuất.
Thời điểm: Vì sao là bây giờ?
Việc Sunshine công bố xây trung tâm R&D 4 tỷ USD trùng với thời điểm Đồng Nai vừa được nâng lên thành phố trực thuộc Trung ương, phấn đấu trở thành hình mẫu phát triển năng động, hiện đại, văn minh, hạnh phúc, là cực tăng trưởng quan trọng có sức lan tỏa đối với vùng Đông Nam Bộ và cả nước.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh Đồng Nai ngày nay hội tụ nhiều lợi thế chiến lược, đặt thành phố vào vai trò của một cực tăng trưởng đa chức năng, một đô thị động lực, trung tâm công nghiệp, hàng không và đổi mới sáng tạo của quốc gia và thành phố cần biến những lợi thế riêng có thành giá trị phát triển mới.
Hiện nay, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh của các địa phương. Ðồng Nai có nhiều lợi thế lớn về công nghiệp, hạ tầng, vị trí kết nối vùng và cộng đồng doanh nghiệp năng động để phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Trong giai đoạn phát triển mới, một trong những nhiệm vụ trọng tâm của thành phố là chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nhân lực chất lượng cao, lấy doanh nghiệp làm trung tâm đổi mới sáng tạo, lấy dữ liệu làm tài nguyên chiến lược.
Trung tâm Sunshine R&D được đầu tư trong bối cảnh quốc tế cũng đặc biệt thuận lợi: Cuộc chiến chip Mỹ-Trung đang đẩy các tập đoàn công nghệ tìm địa điểm thứ ba ngoài Trung Quốc, Việt Nam vừa được Mỹ-Hàn-Nhật xếp vào top điểm đến R&D ưu tiên, sân bay Long Thành sắp đi vào hoạt động - kết nối quốc tế trực tiếp cùng cộng đồng Việt kiều khoa học tại Mỹ, Úc, châu Âu đang ở thế hệ thứ 2-3 có nguyện vọng quay về. Trung tâm R&D 4 tỷ USD xuất hiện đúng vào giao điểm của các xu hướng này. Đó cũng là lý do nó nhận được sự chú ý ngay từ khi mới chỉ là phối cảnh.
Từ “Trống đồng Đông Sơn” đến “Trống đồng số”
Hơn 2.000 năm trước, người Việt cổ đã khắc trên trống đồng Đông Sơn những hình ảnh thuyền chiến, mặt trời, chim Lạc - biểu tượng của một nền văn minh có khát vọng vươn ra biển lớn. Trống đồng từ đó trở thành biểu tượng văn hóa được khắc sâu nhất trong tâm thức Việt. Hai thiên niên kỷ sau, hình tượng đó được chọn để biểu trưng cho một trung tâm nghiên cứu AI, bán dẫn, công nghệ vũ trụ - những chân trời mới của thế kỷ 21.
Liệu Trung tâm Sunshine R&D có trở thành "trống đồng" của thời đại số, theo cách Petronas Twin Towers trở thành biểu tượng Kuala Lumpur hay Burj Khalifa trở thành biểu tượng Dubai? Câu trả lời sẽ phụ thuộc vào việc 4 tỷ USD đầu tư có được triển khai đúng tham vọng đã công bố hay không.
Nhưng có một điều có thể khẳng định ngay từ bây giờ: đây là lần đầu tiên, một dự án bất động sản Việt Nam dám đặt câu hỏi ở quy mô này.
