Khó thực hiện quy định khám, chữa bệnh ngày nghỉ, lễ

Quy định này mở ra quyền KCB BHYT vào ngày nghỉ, ngày lễ cho tất cả các cơ sở KCB nếu có khả năng về nhân lực, điều kiện chuyên môn thay vì chỉ thực hiện tại cơ sở KCB quá tải như quy định tại Thông tư 41của Bộ Y tế. Với người có thẻ BHYT, quy định mới nếu được các bệnh viện áp dụng sẽ cho phép họ được hưởng BHYT khi đi KCB tất cả các ngày trong tuần và thuận lợi cho những đối tượng lao động đặc thù, làm việc theo ca, không thể đi KCB ngày thường.

Thế nhưng, việc triển khai KCB theo quy định mới xem ra còn xa vời dù quy định có hiệu lực từ ngày 1-9-2015. Nguyên nhân chính là do chưa có hướng dẫn cụ thể để các bệnh viện thực hiện. Hàng loạt vấn đề cần làm rõ nhưng vẫn chưa có lời giải, như: lương trả cho nhân viên y tế đi làm vào ngày nghỉ, lễ sẽ lấy từ đâu; giá KCB được xây dựng như thế nào, người bệnh có phải trả thêm tiền chênh lệch giá dịch vụ hay không… Vì thế, trong khi người có thẻ BHYT chờ đợi một sự thay đổi lớn thì các cơ sở KCB băn khoăn không biết phải triển khai như thế nào để bảo đảm quyền lợi của người bệnh có thẻ BHYT, nhưng không làm thiệt thòi quyền lợi của nhân viên y tế.

Lãnh đạo một bệnh viện ở TP Hà Nội nêu bất cập: về trang thiết bị, cơ sở vật chất bệnh viện có thể đáp ứng được, nhưng không thể đủ nhân lực để “rải” thêm vào hai ngày nghỉ thứ bảy, chủ nhật. Nhân viên y tế cũng cần dành thời gian đi học thêm hoặc nghỉ ngơi tái tạo sức lao động. Trong khi đó, theo quy định của Luật Lao động, người lao động có quyền từ chối làm ngoài giờ và nhân viên y tế không phải là ngoại lệ. Tổ chức KCB ngày nghỉ, ngày lễ nhưng không có nhiều người bệnh đến khám sẽ gây lãng phí. Nhiều bệnh viện tuyến trung ương cũng cho rằng, khó đảm nhận việc KCB theo chế độ BHYT vào ngày nghỉ, ngày lễ.

Khó chuyện nhân lực đã đành, các bệnh viện còn không biết áp giá dịch vụ KCB ngày nghỉ, ngày lễ thế nào để tránh thiệt thòi cho các bên. Nếu áp dụng như KCB ngày thường thì người bệnh có thẻ BHYT phải chi trả ít hơn nhưng số tiền đó không đủ để trả lương cho nhân viên y tế theo chế độ làm ngoài giờ. Nếu áp dụng giá dịch vụ sẽ thuận lợi cho nhân viên y tế nhưng người bệnh phải trả tiền chênh lệch nhiều hơn. Thực tế lâu nay, tại một số bệnh viện, tổ chức KCB ngày nghỉ, ngày lễ đều là sự tự nguyện tham gia của các nhân viên y tế và họ được hưởng chế độ làm ngoài giờ, người bệnh chịu mức giá dịch vụ cao hơn. Nhiều cơ sở y tế chỉ tổ chức KCB hạn chế ở một số chuyên khoa do thiếu nhân lực. Cho nên, dù một vài bệnh viện chấp nhận thẻ BHYT ngày nghỉ, ngày lễ nhưng quyền lợi của người có thẻ BHYT vẫn bị hạn chế hơn ngày thường. Từ góc độ bảo vệ quyền lợi người có thẻ BHYT, nhiều ý kiến cho rằng, đã triển khai khám BHYT vào ngày nghỉ, ngày lễ thì phải giống như ngày thường, không được bớt bất kỳ chuyên khoa nào, không được bị áp giá dịch vụ…, như vậy lại rất khó cho bệnh viện.

Những băn khoăn trên đều đã được dự báo. Câu chuyện kinh phí, nhân lực từng được nêu trong quá trình soạn thảo thông tư liên tịch nêu trên và đã có ý kiến cho rằng, khó khả thi trong điều kiện hiện nay. Khi quy định sắp có hiệu lực, đến lượt các cơ sở KCB lúng túng. Để bảo đảm quyền lợi của cả người bệnh có thẻ BHYT và nhân viên y tế, Bảo hiểm xã hội Việt Nam và Bộ Y tế cần sớm có hướng dẫn rõ về chế độ thanh toán BHYT vào ngày nghỉ, ngày lễ để các cơ sở KCB có căn cứ thực hiện. Quy định nửa vời như hiện nay, dù có đủ nhân lực thì các bệnh viện cũng khó thực hiện, người có thẻ BHYT vẫn bị “thiệt thòi”.