Sự kiện thu hút sự tham dự của lãnh đạo Hội Luật gia Việt Nam, đại diện Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Hội Nhà báo Việt Nam cùng nhiều cơ quan quản lý, cơ quan báo chí, doanh nghiệp và chuyên gia trong lĩnh vực truyền thông, pháp luật.
Phát biểu khai mạc, nhà báo Phạm Quốc Huy, Tổng Biên tập Tạp chí Đời sống và Pháp luật nhấn mạnh, Luật Báo chí (sửa đổi) năm 2025 không chỉ đơn thuần là sự điều chỉnh pháp lý mà còn mang ý nghĩa chiến lược trong việc tái định vị vai trò, chức năng và phương thức hoạt động của báo chí cách mạng Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ.
Theo ông, việc đưa các quy định của luật vào đời sống đòi hỏi sự tham gia đồng bộ của các cơ quan quản lý, cơ quan báo chí và đội ngũ người làm báo, qua đó xây dựng nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Tọa đàm được tổ chức đúng dịp kỷ niệm 25 năm Tạp chí Đời sống và Pháp luật xuất bản số báo đầu tiên, vừa là hoạt động chuyên môn có ý nghĩa thiết thực, vừa khẳng định trách nhiệm của cơ quan báo chí trong việc đồng hành cùng tiến trình hoàn thiện thể chế truyền thông quốc gia.
Trình bày những nội dung mới của Luật, ông Nguyễn Văn Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Báo chí (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) cho biết, việc sửa đổi luật lần này bám sát các chủ trương lớn của Đảng về công tác báo chí, đồng thời thích ứng với sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ và môi trường truyền thông hiện đại.
Luật tiếp tục khẳng định báo chí Việt Nam là báo chí cách mạng, đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước và hoạt động trong khuôn khổ pháp luật, đồng thời bảo đảm quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận trên báo chí của công dân đi đôi với trách nhiệm xã hội.
Một điểm mới đáng chú ý là tư duy xây dựng luật theo hướng vừa bảo đảm hiệu lực quản lý nhà nước, vừa khuyến khích đổi mới sáng tạo và khơi thông nguồn lực phát triển. Các quy định mang tính khung, bảo đảm tính ổn định lâu dài, trong khi những vấn đề thường xuyên biến động được giao Chính phủ và các bộ, ngành hướng dẫn chi tiết nhằm tạo sự linh hoạt trong thực thi. Luật cũng chú trọng cải cách thủ tục hành chính, tăng cường phân cấp, phân quyền trong quản lý báo chí, phù hợp yêu cầu đổi mới quản trị quốc gia.
Theo ông Nguyễn Văn Hiếu, Luật Báo chí (sửa đổi) năm 2025 gồm 4 chương, 51 điều, tinh gọn hơn so với luật hiện hành nhưng bổ sung nhiều nội dung mang tính đột phá. Lần đầu tiên, hoạt động báo chí trên môi trường số được quy định rõ ràng; các kênh nội dung của cơ quan báo chí trên nền tảng số được công nhận là sản phẩm báo chí. Đây được xem là cơ sở pháp lý quan trọng thúc đẩy chuyển đổi số báo chí, nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh truyền thông đa nền tảng.
Luật cũng mở rộng không gian phát triển kinh tế báo chí khi cho phép cơ quan báo chí tích hợp dịch vụ trực tuyến trên sản phẩm báo chí theo quy định của Chính phủ, khai thác bản quyền nội dung, liên kết sản xuất chương trình (trừ lĩnh vực thời sự chính trị, quốc phòng, an ninh, đối ngoại) và tham gia các hoạt động dịch vụ hợp pháp khác. Các cơ chế Nhà nước đặt hàng, giao nhiệm vụ hoặc đấu thầu sản phẩm báo chí phục vụ nhiệm vụ chính trị, xã hội, đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, tiếp tục được hoàn thiện nhằm bảo đảm nguồn lực cho báo chí.
Bên cạnh việc mở rộng nguồn thu, Luật cũng tăng cường yêu cầu về đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm xã hội và hiệu lực quản lý nhà nước đối với hoạt động báo chí, nhất là trên không gian mạng. Các quy định về điều kiện hoạt động, cấp phép, thu hồi giấy phép được làm rõ hơn, đồng thời nâng cao vai trò giám sát nghề nghiệp của Hội Nhà báo Việt Nam.
Tại tọa đàm, ông Nguyễn Tiến Thanh, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Tổng Giám đốc Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã chia sẻ góc nhìn từ thực tiễn quản lý doanh nghiệp sau nhiều năm làm báo. Theo ông, trong bối cảnh thông tin lan truyền mạnh mẽ trên mạng xã hội, giá trị cốt lõi của báo chí hiện đại không chỉ nằm ở việc đưa tin mà ở khả năng xác thực thông tin, phân tích bản chất vấn đề và góp phần hình thành niềm tin xã hội.
Từ trải nghiệm chuyển đổi vai trò từ người làm báo sang quản trị doanh nghiệp, ông cho rằng khoảng cách giữa doanh nghiệp và xã hội nhiều khi không phải thiếu thông tin mà là thiếu sự thấu hiểu. Báo chí vì vậy cần trở thành “nhịp cầu” kết nối, giúp công chúng hiểu đúng về hoạt động sản xuất, kinh doanh, về những cơ hội và thách thức của nền kinh tế, đồng thời phản ánh trung thực các vấn đề phát sinh để thúc đẩy hoàn thiện chính sách.
Các đại biểu cũng nhấn mạnh, trong bối cảnh môi trường truyền thông thay đổi nhanh chóng, báo chí cần giữ vững tính độc lập nghề nghiệp, phân tích dựa trên dữ liệu và lập luận khoa học, tránh chạy theo xu hướng nhất thời. Chỉ khi bảo đảm sự khách quan và uy tín, báo chí mới có thể duy trì niềm tin xã hội và thực hiện tốt vai trò định hướng dư luận.
Nhiều ý kiến tại phiên thảo luận mở đã tập trung vào bài toán kinh tế báo chí, chuyển đổi số, nâng cao chất lượng đội ngũ người làm báo và xây dựng cơ chế hợp tác hiệu quả giữa báo chí với doanh nghiệp. Báo chí không chỉ phản ánh thực tiễn mà còn có thể góp phần kiến tạo môi trường phát triển thông qua việc kết nối tiếng nói doanh nghiệp với cơ quan hoạch định chính sách.
Kết thúc tọa đàm, các đại biểu thống nhất nhận định, Luật Báo chí (sửa đổi) năm 2025 được kỳ vọng tạo dựng hành lang pháp lý đồng bộ, linh hoạt, giúp báo chí Việt Nam phát triển bền vững trên cả hai phương diện: Giữ vững định hướng chính trị, tư tưởng và thúc đẩy đổi mới sáng tạo, thích ứng với xu thế truyền thông số, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu thông tin của xã hội.
