Sáng 10-10, tại Hội trường Ba Ðình, Hà Nội, đã khai mạc Hội nghị cán bộ toàn quốc tổng kết thực hiện Chỉ thị 09-CT/T.Ư của Ban Bí thư T.Ư Ðảng về "Một số vấn đề cấp bách cần thực hiện trong việc giải quyết khiếu nại, tố cáo hiện nay" và pháp luật về khiếu nại, tố cáo.
Dự hội nghị có các vị: Phan Diễn, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư; Trương Vĩnh Trọng, Bí thư T.Ư Ðảng, Trưởng Ban Nội chính T.Ư; lãnh đạo các bộ, ban, ngành, đoàn thể ở T.Ư, các ủy ban hữu quan của QH; lãnh đạo tỉnh ủy, thành ủy và thanh tra, viện kiểm sát, phòng tiếp dân của 64 tỉnh, thành phố trong cả nước.
Khai mạc hội nghị, ông Phan Diễn nêu rõ, sau Ðại hội IX của Ðảng, tình hình khiếu nại, tố cáo của nhân dân ngày càng tăng, tính chất ngày càng phức tạp, nhiều đoàn khiếu kiện đông người, có tổ chức, vượt cấp lên T.Ư, đến công sở các cơ quan, nhà riêng các vị lãnh đạo Ðảng và Nhà nước; có hiện tượng những người khiếu kiện ở các địa phương khác nhau liên kết nhau gây áp lực, đòi giải quyết vụ việc theo yêu cầu của họ. Một số kẻ xấu, có tiền án, tiền sự, cơ hội chính trị, đã lợi dụng tình hình này, xen vào tìm cách kích động gây rối, làm ảnh hưởng xấu đến an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội. Trước tình hình đó, ngày 6-3-2002, Ban Bí thư ra Chỉ thị số 09-CT/T.Ư "Về một số vấn đề cấp bách trong việc giải quyết khiếu nại, tố cáo hiện nay", nhằm tăng cường và nâng cao hiệu lực, hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo đối với lĩnh vực quan trọng này. Chỉ thị của Ban Bí thư nhìn chung được các cấp ủy đảng triển khai thực hiện nghiêm túc, đem lại những chuyển biến và kết quả tích cực.
Tuy nhiên, những kết quả đạt được chưa thật cơ bản, khiếu nại, tố cáo vẫn còn diễn biến phức tạp, còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ bùng phát ở chỗ này hay chỗ khác, lúc này hay lúc khác, ảnh hưởng an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội. Xuất hiện tình trạng nêu trên, bên cạnh nguyên nhân khách quan là do những biến động trong lịch sử và sự thay đổi nhanh chóng của tình hình đất nước, thì có cả nguyên nhân chủ quan là công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo còn nhiều hạn chế, khuyết điểm, yếu kém.
Ông Phan Diễn đề nghị các đại biểu phát huy trí tuệ, với ý thức trách nhiệm cao, tập trung thảo luận những nội dung chủ yếu nêu trong dự thảo báo cáo, như: Ðánh giá đúng tình hình khiếu nại, tố cáo trong những năm vừa qua, phân tích sâu những nguyên nhân làm phát sinh khiếu nại, tố cáo; đánh giá tình hình triển khai, tổ chức thực hiện Chỉ thị 09-CT/T.Ư và pháp luật khiếu nại, tố cáo của cấp ủy đảng các cấp, các ngành; những kết quả đạt được, những hạn chế, khuyết điểm trong công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo; nguyên nhân của những hạn chế, khuyết điểm và những bài học kinh nghiệm rút ra từ việc lãnh đạo, chỉ đạo công tác này những năm vừa qua. Và, đặc biệt là đề xuất, kiến nghị, thảo luận sâu về những giải pháp cụ thể cần thực hiện để thực hiện tốt hơn, có kết quả cao hơn Chỉ thị 09-CT/T.Ư của Ban Bí thư và pháp luật về khiếu nại, tố cáo, tạo sự chuyển biến căn bản trong lĩnh vực này, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế, đẩy mạnh sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh trong những năm tới.
Dự thảo báo cáo của Ban chỉ đạo liên ngành tổng kết thực hiện Chỉ thị 09-CT/T.Ư và pháp luật khiếu nại, tố cáo cho biết, những năm qua, nhất là từ khi triển khai thực hiện Chỉ thị 09 đến nay, tình hình khiếu nại, tố cáo có lắng dịu hơn. Số lượng các vụ khiếu nại, tố cáo có nơi, có lúc tăng, giảm khác nhau, nhưng nhìn chung có xu hướng giảm (năm 2001 có 142.281 vụ, năm 2004 có 81.329 vụ). Tuy nhiên, chuyển biến chưa thật cơ bản, còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ bùng phát, nhất là những tranh chấp khiếu nại, tố cáo về đất đai. Chuyển biến tích cực rõ nét nhất là nhận thức, trách nhiệm của các tổ chức đảng và đảng viên về giải quyết khiếu nại, tố cáo được nâng lên rõ rệt. Phần lớn các cấp ủy đảng đã xác định việc lãnh đạo, chỉ đạo giải quyết khiếu nại, tố cáo là một trong những nhiệm vụ chính trị thường xuyên của địa phương, đơn vị đã chỉ đạo có hiệu quả đối với công tác này. Các cơ quan có thẩm quyền đã giải quyết tốt hơn khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực hành chính, trong đó có nhiều vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài, đông người tham gia. Các ngành công an, kiểm sát, tòa án, tư pháp đã nghiêm túc quán triệt Chỉ thị 09-CT/T.Ư; đề cao trách nhiệm, chủ động và phối hợp giải quyết tốt nhiều vụ việc khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp. Công tác giám sát giải quyết khiếu nại, tố cáo đã được QH, HÐND các cấp, Ủy ban MTTQ và các tổ chức thành viên chú trọng đổi mới cả về nội dung và phương pháp, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả trong việc giải quyết khiếu nại, tố cáo. Công tác xây dựng pháp luật được đẩy mạnh, việc phổ biến, giáo dục pháp luật được tăng cường. Công tác hòa giải ở cơ sở ngày càng được chú trọng đã góp phần làm hạn chế phát sinh và giải quyết tốt nhiều vụ, việc khiếu nại, tố cáo.
Bên cạnh đó, cũng còn một số hạn chế như: Nhiều vụ việc khiếu nại, tố cáo chưa được giải quyết đúng chính sách, pháp luật. Nhiều khiếu nại, tố cáo không giải quyết đúng thời hạn quy định. Một số quy định của pháp luật trong công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo chưa được chấp hành nghiêm túc. Công tác tiếp dân ở một số nơi chưa được coi trọng.
Dự thảo báo cáo cũng chỉ ra nguyên nhân của những ưu điểm và hạn chế, nêu ra một số định hướng và giải pháp cho công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo những năm tới.
Trong ngày làm việc đầu, nhiều đại biểu là lãnh đạo bộ, ngành ở T.Ư, một số địa phương đã phát biểu ý kiến, nêu thực trạng khiếu nại, tố cáo và kết quả giải quyết khiếu nại, tố cáo ở bộ, ngành, địa phương trong thời gian qua; kiến nghị nhiều giải pháp cụ thể nhằm giải quyết hiệu quả hơn khiếu nại, tố cáo của công dân thời gian tới.
Ngày 11-10, hội nghị tiếp tục làm việc.