Hướng dẫn về bảo quản vật chứng, tài sản

1. Về việc triển khai các quy định của Bộ luật tố tụng Hình sự và Pháp lệnh Thi hành án Dân sự về công tác bảo quản vật chứng, tài sản tại các cơ quan thi hành án dân sự:

1.1. Từ ngày 1-7-2004, các cơ quan thi hành án dân sự chịu trách nhiệm tiếp nhận, bảo quản vật chứng, tài sản do cơ quan công an chuyển giao sang khi hồ sơ vụ án có quyết định truy tố của Viện Kiểm sát.

Thủ trưởng cơ quan thi hành án tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương khẩn trương chỉ đạo các cơ quan thi hành án thuộc địa bàn tiến hành tổng rà soát, khẩn trương xử lý số tang vật, tài sản của các bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật còn tồn trong kho để có thể tiếp nhận vật chứng, tài sản do cơ quan công an chuyển sang. Hiện tại, Bộ Tư pháp, chưa đầu tư xây dựng kịp hệ thống kho vật chứng cho các cơ quan thi hành án, tuy nhiên, các đơn vị đã được Bộ đầu tư xây dựng trụ sở đều đã tính diện tích 24-35m2 tạm thời làm kho. Do vậy các cơ quan thi hành án cần bố trí, sắp xếp hợp lý diện tích nơi làm việc của công chức, triệt để tận dụng số diện tích hiện có bố trí làm kho để có thể tiếp nhận, bảo quản các vật chứng tại trụ sở cơ quan thi hành án:

1.2. Căn cứ tình hình cụ thể của địa phương, thủ trưởng cơ quan thi hành án cấp tỉnh chịu trách nhiệm phân công, phân nhiệm cán bộ làm công tác quản lý kho vật chứng và thực hiện chế độ trông giữ theo quy định thống nhất tại Quy chế quản lý kho vật chứng ban hành kèm theo Nghị định số 18/2002/NĐ-CP ngày 18-2-2002 của Chính phủ (gọi tắt là Quy chế kho vật chứng).

2. Về việc thực hiện chế độ quản lý kho vật chứng:

Toàn bộ vật chứng do cơ quan công an chuyển giao cũng như tài sản kê biên, cơ quan thi hành án có trách nhiệm quản lý theo quy định Quy chế kho vật chứng. Trong quá trình triển khai thực hiện: cần lưu ý một số nội dung sau:

2.1: Đối với các vật chứng đảm bảo cho quá trình tiến hành tố tụng (vật chứng do cơ quan công an chuyển giao nhưng vụ án chưa xét xử) cần được bảo quản tại cơ quan thi hành án. Đồng thời, cần sắp xếp, bảo quản riêng để bảo đảm giá trị chứng minh của các loại vật chứng này trong quá trình tiến hành tố tụng, không để lẫn lộn với số vật chứng, tài sản của các vụ việc đã có quyết định thi hành án...

Đối với các vật chứng có tính chất đặc biệt như ma tuý, hoá chất... cần có chế độ bảo quản nghiêm ngặt, phòng ngừa tiêu hao, mất mát, hư hỏng.

2.2. Về chế độ giao nhận, xuất nhập kho: Việc giao, nhận vật chứng do cơ quan công an chuyển giao được tiến hành tại cơ quan thi hành án dân sự, bên giao có trách nhiệm vận chuyển vật chứng đến kho của cơ quan thi hành án. Thủ tục xuất - nhập kho thực hiện theo quy định lại Điều 9 của Quy chế kho vật chứng.

Trường hợp vật chứng cần trích xuất để phục vụ cho hoạt động tố tụng, thì cơ quan yêu cầu trích xuất phải có yêu cầu bằng văn bản, trên cơ sở đó thủ trưởng cơ quan thi hành án quyết định việc xuất kho để chuyển giao cho cơ quan yêu cầu. Cơ quan yêu cầu trích xuất vật  chứng phải đến nhận vật chứng tại kho của cơ quan thi hành án và chịu trách nhiệm vận chuyển, bảo quản trong quá trình sử dụng vật chứng đó. Việc giao lại vật chứng sau khi sử dụng được thực hiện như khi giao nhận vật chứng ban đầu.

2.3. Trường hợp số lượng vật chứng, tài sản quá lớn không thể bố trí bảo quản tại cơ quan thi hành án, thì cơ quan thi hành án được phép ký hợp đồng thuê cơ quan, đơn vị có điều kiện để bảo quản. Lưu ý, đối với các vật chứng do các cơ quan công an chuyển giao, chỉ được hợp đồng thuê bảo quản đối với các vật chứng do các đặc điểm cấu tạo không thể bảo quản trong kho cơ quan thi hành án như ô-tô, tàu thuyền, máy móc v.v..., số vật chứng khác phải bảo quản tại cơ quan thi hành án.

Thủ trưởng cơ quan thi hành án cấp tỉnh tổng hợp yêu cầu của các đơn vị trên địa bàn về nhu cầu mua sắm thiết bị, dụng cụ bảo quản và kinh phí thuê trông giữ, bảo quản vật chứng, tài sản và lập dự trù kinh phí để báo cáo Bộ Tư pháp (Cục Thi hành án và Vụ Kế hoạch - Tài chính) để trình lãnh đạo Bộ bố trì kinh phí. Báo cáo dự trù kinh phí (có thể lập theo quý, năm) cần gửi kèm đầy đủ hợp đồng thuê giữa đơn vị thuê và đơn vị cho thuê (nếu có).

2.4. Đối với số tài sản thuộc diện tịch thu, khi chuyển giao cho cơ quan tài chính cùng cấp để xử lý cơ quan thi hành án yêu cầu cơ quan tài chính chi trả các chi phí bảo quản, trông giữ, vận chuyển theo quý I định tại Điều 20 của "Quy chế quản lý và xử lý tài sản khi có quyết định tịch thu sung công quỹ nhà nước và tài sản xác lập sở hữu nhà nước" ban hành kèm theo Quyết định số 1766/1998/QĐ-BTC ngày 7-12-1998 của Bộ Tài chính.