Ðó là nội dung thư của phạm nhân Nguyễn Thị Hạnh gửi người bị hại là anh Sơn Huyền, trong phong trào viết thư với chủ đề "Gửi lời xin lỗi" do Trại giam Gia Trung (Tổng cục 8 - Bộ Công an) phát động. Mỗi bức thư mang một ý nghĩa, một hoàn cảnh khác nhau, đối tượng nhận thư cũng khác nhau; lời lẽ, câu từ trong những bức thư còn lủng củng rời rạc, sai lỗi chính tả, không trau chuốt... song tất cả đều là tâm trạng, những cảm xúc ăn năn hối lỗi xuất phát từ tấm lòng chân thật, với mong muốn được bộc bạch, giãi bày gửi đến người nhận thư.
Phạm nhân Trần Trọng Ðạt, viết thư gửi cho thân nhân người bị hại là gia đình ông Trần Mới: "...Cháu đã phải trả giá cho hành vi sai lầm của mình bằng một bản án thích đáng, còn bản án lương tâm không lúc nào để cháu được yên và thanh thản. Cháu luôn sống trong sự dằn vặt, đau khổ tội lỗi. Có đôi lúc cháu nằm nghĩ lại quá khứ xấu xa của mình mà chỉ biết ngậm ngùi lau nước mắt để xua tan nỗi đắng cay. Tội của cháu gây ra thì cháu phải gánh chịu nhưng cháu vô cùng buồn khổ vì không biết nói như thế nào để cô chú tha thứ cho cháu...".
Ngoài những lá thư gửi lời xin lỗi đến người bị hại thì cũng có những lá thư gửi người thân gây xúc động lòng người. Phạm nhân Trịnh Văn Nhựt gửi mẹ: "... Con xin lỗi mẹ vì con, mẹ khóc suốt ba tháng trời. Con xin lỗi vì con mà nhà mình không vui khi đón Tết. Con xin lỗi vì con mãi là đứa con bất hiếu". Phạm nhân Lê Thị Tú Hân viết cho mẹ: "...Ba má đừng để con lại đằng sau mà hãy cho con cơ hội chứng minh sự ăn năn, hối lỗi; cho con cơ hội để con tìm lại chính mình. Con biết rất khó chấp nhận với những suy nghĩ của mọi người về một người mẹ có đứa con phạm tội nhưng mẹ sẽ không bao giờ bỏ con đúng không mẹ? Hãy nâng bước cho con vượt qua những vấp ngã đầu đời để con vững bước trên con đường phía trước; hãy cho con niềm tin, niềm hy vọng để con tiếp tục thắp sáng ước mơ...".
Không chỉ gợi ý cho phạm nhân viết thư xin lỗi người bị hại, Trại còn tổ chức gặp mặt giữa phạm nhân và người bị hại. Tại buổi gặp mặt giữa phạm nhân và người bị hại được tổ chức vào cuối tháng 9-2014 mới đây, những người bị hại đều bày tỏ sự cảm thông trước những cử chỉ, lời nói chân thành của các phạm nhân đối với những nỗi đau mà họ gây ra cho những người vô tội. Cách đây hai năm, Khổng Văn Việt (đội số 14, phân trại 1) đã cướp đi mạng sống của Nguyễn Văn Khang là con trai ông Nguyễn Văn Khoan, phường Vinh Quang, TP Kon Tum (Kon Tum).
Tại buổi gặp mặt, nghe Việt tâm sự, ông Khoan bảo: "Cháu đã vấp ngã nhưng thật sự đã biết ăn năn hối cải, muốn có cơ hội để chuộc lại lỗi lầm, làm lại cuộc đời. Gia đình chúng tôi ghi nhận điều đó nhưng chúng tôi muốn thấy sự nỗ lực thật sự của cháu chứ không phải lời nói suông. Vậy nên, trong thời gian chấp hành án tại trại, mong cháu hãy cố gắng lao động, học tập, cải tạo tiến bộ, sớm được trở về bên gia đình. Cháu hãy lấy quá khứ của mình làm bài học kinh nghiệm để tránh mắc sai lầm cho cuộc đời sau này...". Nghe những lời từ trong tim người cha mất con ấy, Việt nghẹn ngào: "Khoảng thời gian cháu phạm sai lầm, mang tội lỗi vào trại giam này, không ngày nào là cháu không hối hận. Sự việc giờ đã chôn vùi vào quá khứ, xin cô chú hãy bớt đau buồn mà nhìn về tương lai. Cháu vô cùng cảm kích và biết ơn vì chú đã lắng nghe những gì cháu nói. Sau hôm nay cháu thấy tâm hồn mình có phần thanh thản hơn, thoải mái hơn những ngày vừa qua!".
Ông Phạm Văn Mão, Tổ dân phố 12, thị trấn Kbang (huyện Kbang, Gia Lai) nói với phạm nhân Lê Thị Hải Yến: Học tập và cải tạo tốt là con đường ngắn nhất để trở về với gia đình và hòa nhập. Tôi rất mong cháu Yến nói riêng và toàn thể các anh chị em phạm nhân có mặt tại đây gạt bỏ sự tự ti, mặc cảm tội lỗi của quá khứ mà vươn lên làm lại cuộc đời. Trong cuộc sống, ai không vấp ngã nhưng ai có bản lĩnh và dũng cảm thì sẽ vượt qua đứng dậy và xây dựng cho mình một cuộc đời mới.
Bà Phạm Thị Thương, Huyện ủy viên, Phó Chủ tịch UBND huyện Ðác Hà (Kon Tum) sau khi nghe phạm nhân Nguyễn Phi Ðiệp (bị bắt giam về tội phá rừng phòng hộ Ðác Ui, Kon Tum) bày tỏ sự ăn năn trước hành vi của mình gây ra, cho biết: Khi nhận được thư xin lỗi của phạm nhân Ðiệp gửi chính quyền và nhân dân, ban đầu chúng tôi thật sự bất ngờ, nhưng sau đó cảm thấy vui mừng vì trong quá trình thụ án, được sự hướng dẫn, giáo dục của Ban Giám thị, các phạm nhân đã nhận thức rõ mọi lỗi lầm gây ra, có thái độ hối cải và muốn làm lại cuộc đời. Trong thời gian tới chúng tôi mong đơn vị sẽ phát động nhiều phong trào có ý nghĩa hơn nữa để khơi dậy niềm tin hướng thiện cho phạm nhân, qua đó nâng cao hơn nữa hiệu quả của công tác giáo dục, cải tạo phạm nhân.
Trại giam Gia Trung, (trực thuộc Tổng cục 8 - Bộ Công an) nằm trên địa bàn xã Ayun, thuộc huyện Mang Yang (Gia Lai) hiện đang quản lý, giáo dục cải tạo 3.266 phạm nhân. Ðại tá Nguyễn Ðình Ba, Giám thị Trại giam Gia Trung cho biết: Phong trào "Viết thư xin lỗi" là một trong nhiều hoạt động nhằm giáo dục, hướng thiện mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Các phạm nhân đã tích cực tham gia và xem đây là cơ hội để nói lên sự ăn năn, hối lỗi cũng như tâm tư, nguyện vọng của mình. Trại cũng thường xuyên phối hợp các cơ quan, đơn vị chức năng tư vấn, trợ giúp pháp lý, kiến thức pháp luật cho các phạm nhân đang thụ án; phối hợp Tỉnh đoàn Gia Lai tổ chức nhiều hoạt động như: giao lưu "Thắp sáng niềm tin"; hội thi "Tiếng hát tình đời phạm nhân, trại viên"... nhằm giúp phạm nhân cải tạo tốt, nhận thức được những tội lỗi của mình. Ngoài ra, trong thời gian ở trại, phạm nhân còn được hướng nghiệp, dạy nghề và trang bị kỹ năng tái hòa nhập cộng đồng, được cấp chứng chỉ nghề để tìm được việc làm phù hợp. Riêng đối với những phạm nhân có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, sau khi ra trại, chúng tôi còn hỗ trợ từ ba triệu đồng đến 10 triệu đồng từ Quỹ tái hòa nhập cộng đồng để họ có thêm điều kiện làm ăn sinh sống lương thiện.
Phát động từ ngày 28-3, sau 5 tháng, phong trào "Viết thư gửi xin lỗi" Trại giam Gia Trung đã nhận được 2.729 lá thư của phạm nhân; trong số này có 703 thư gửi cho người bị hại; 614 thư gửi cho thân nhân người bị hại; 791 thư gửi cho gia đình, người thân; 621 thư gửi cho các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể; độ tuổi phạm nhân viết thư nhiều nhất là từ 18 đến 35 (với 1.907 thư).
