Hoàn thiện thể chế, quyết tâm tháo gỡ triệt để các rào cản pháp lý

Phát biểu ý kiến khai mạc phiên họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế là “đột phá của đột phá” trong 3 khâu đột phá chiến lược. Trong năm 2025, chúng ta xây dựng và hoàn thiện thể chế đã được quyết liệt triển khai, đạt được nhiều kết quả quan trọng, với khối lượng lập pháp lớn nhất từ trước đến nay, tư duy xây dựng pháp luật có sự đổi mới căn bản. Riêng năm 2025, Chính phủ đã trình Quốc hội thông qua 99 Luật, Nghị quyết, riêng tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV vừa qua là 55 Luật, Nghị quyết, trong đó có nhiều cơ chế, chính sách đặc biệt tạo động lực đột phá; ban hành 374 Nghị định.

Thời gian qua, thực hiện các Nghị quyết Đảng, Chính phủ quyết tâm tháo gỡ triệt để các rào cản pháp lý, biến “điểm nghẽn của điểm nghẽn” trở thành “đột phá của đột phá” nhằm khơi thông các nguồn lực, tạo hành lang pháp lý và nền tảng cho phát triển. Thực hiện Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị, trong năm 2025, chúng ta đã cơ bản hoàn thành việc tháo gỡ những “điểm nghẽn” do quy định pháp luật (đạt 98,3% theo báo cáo của Bộ Tư pháp); tập trung chủ yếu trên các lĩnh vực như:

Xử lý vướng mắc, bất cập trong các văn bản quy phạm pháp luật đã thể chế hóa kịp thời, hiệu quả các nghị quyết của Đảng, nhất là Nghị quyết số 57-NQ/TW, Nghị quyết số 66-NQ/TW và Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị; Xử lý các vấn đề pháp lý phát sinh do sắp xếp bộ máy liên quan đến chính quyền địa phương 2 cấp gắn với phân cấp, phân quyền; Thực hiện tháo gỡ khó khăn, vướng mắc do quy định pháp luật, phục vụ kiến tạo phát triển…

Tại phiên họp này, Thủ tướng đề nghị các đồng chí đại biểu tập trung thảo luận, cho ý kiến về các vấn đề sau đây:

Đánh giá khách quan, toàn diện kết quả, lộ trình, phương án xử lý đối với các nội dung, phản ánh, kiến nghị đã được tổng hợp tại Báo cáo của Bộ Tư pháp về kết quả xử lý, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, “điểm nghẽn” do quy định pháp luật từ đầu nhiệm kỳ đến nay, đặc biệt là năm 2025.

Rà soát, đánh giá tình hình thực hiện kết luận tại Phiên họp thứ sáu của Ban Chỉ đạo về việc xử lý đối với các kiến nghị, phản ánh đã được chỉ ra tại báo cáo Ban Chỉ đạo Trung ương (đã làm được gì, chưa làm được gì, việc nào còn chậm, nguyên nhân do đâu, trách nhiệm của ai, kinh nghiệm rút là như thế nào?).

Về dự thảo kế hoạch hoạt động của năm 2026 của Ban Chỉ đạo và dự thảo kế hoạch tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật do Bộ Tư pháp đề xuất, trong đó lưu ý xác định rõ các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, giao nhiệm vụ bảo đảm tinh thần "6 rõ: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả".

Thủ tướng đề nghị các các đại biểu tập trung trí tuệ, phát huy tinh thần đổi mới, sáng tạo, trách nhiệm; trình bày phát biểu ngắn gọn, chất lượng, rõ ý, đi thẳng vào vấn đề.

* Bộ Tư pháp cho biết, trên cơ sở thực hiện nhiệm vụ rà soát văn bản, chính sách từ năm 2020 đến nay gắn với kết quả hoạt động của các Tổ Công tác, Ban Chỉ đạo, kết quả xử lý những phản ánh, kiến nghị được xác định là khó khăn, vướng mắc do quy định pháp luật được thể hiện tại 5 nhóm kết quả 3 gồm: kết quả xử lý những phản ánh, kiến nghị được xác định là khó khăn, vướng mắc do quy định pháp luật theo chỉ đạo của Quốc hội theo Nghị quyết số 101/2023/QH15, Nghị quyết số 110/2023/QH15; kết quả xử lý các khó khăn, vướng mắc do quy định pháp luật theo các Báo cáo rà soát tại các Phiên họp của Ban Chỉ đạo rà soát và tổ chức thực hiện việc xử lý vướng mắc trong hệ thống pháp luật; kết quả xử lý kết quả rà soát văn bản quy phạm pháp luật do Tổ Công tác của Thủ tướng Chính phủ (theo Quyết định số 236/QĐ-TTg ngày 12/2/2020 của Thủ tướng Chính phủ; kết quả xử lý kết quả rà soát vướng mắc tại các thông tư thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước của các Bộ, cơ quan ngang bộ theo chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ tại Công văn số 1072/VPCP-PL ngày 11/2/2025 về tình hình rà soát, xử lý vướng mắc của các thông tư 6 tháng cuối năm 2024; và kết quả xử lý các phản ánh, kiến nghị được xác định là khó khăn, vướng mắc do quy định pháp luật theo Báo cáo số 76-BC/ĐU (được hoàn thiện, bảo đảm tính chính xác tại Báo cáo số 594/BC-BTP ngày 15/10/2025) báo cáo Ban Chỉ đạo Trung ương kết quả rà soát, đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật.

Trên cơ sở tổng hợp kết quả rà soát từ 5 nhóm nhiệm vụ rà soát văn bản quy phạm pháp luật từ năm 2020 đến nay, đến thời điểm hiện tại kết quả xử lý, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, điểm nghẽn do quy định của pháp luật đối với từng ngành, lĩnh vực cụ thể:

Lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Tài chính có 472 nội dung, phản ánh, kiến nghị được xác định có khó khăn, vướng mắc cần được xử lý. Trong đó: đã xử lý 452/472 nội dung (chiếm 95,8%); đang xử lý: 20/472 nội dung (chiếm 4,2%).

Lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng có 374 nội dung, phản ánh, kiến nghị được xác định có khó khăn, vướng mắc cần được xử lý. Trong đó: đã xử lý 277 nội dung (chiếm 74,1%); đang xử lý 97 nội dung (chiếm 25,9%).

Lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Công thương có 207 nội dung, phản ánh, kiến nghị được xác định có nội dung, phản ánh, kiến nghị cần được xem xét, xử lý. Trong đó: đã xử lý 115 nội dung (chiếm 55,6%); đang xử lý 92 nội dung (chiếm 44,4%).

Lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Nông nghiệp và Môi trường có 491 nội dung phản ánh, kiến nghị cần được xem xét, xử lý. Trong đó: đã xử lý 379 nội dung (chiếm 77,2%); đang xử lý 65 nội dung (chiếm 13,2%); giải trình đối với 19 nội dung (chiếm 3,9%) nội dung; đề nghị chuyển các Bộ khác đối với 29 nội dung (chiếm 5,9%) nội dung.

Lĩnh vực quản lý nhà nước của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có 38 nội dung được xác định có khó khăn, vướng mắc cần được xử lý. Trong đó: đã xử lý 37/38 nội dung (chiếm 97,7%), đang xử lý: 1/38 nội dung (chiếm 0,3%).

Lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Y tế có 283 nội dung, phản ánh, kiến nghị được xác định có nội dung, phản ánh, kiến nghị cần được xem xét, xử lý. Trong đó: Đã xử lý 146 nội dung (chiếm 51,6%); đang xử lý 123 nội dung (chiếm 43,4%); giải trình không khó khăn, vướng mắc 12 nội dung (chiếm 4,24%); đề nghị chuyển sang bộ, cơ quan khác xử lý là 2 phản ánh, kiến nghị chiếm (0,76%).

Lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Khoa học và Công nghệ có 146 nội dung, phản ánh, kiến nghị được xác định có khó khăn, vướng mắc cần được xử lý. Trong đó: Đã xử lý 99/146 nội dung (chiếm 67,8%); đang xử lý: 47/146 nội dung (chiếm 32,2%).

Lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Giáo dục và Đào tạo có 123 nội dung, phản ánh, kiến nghị được xác định có khó khăn, vướng mắc cần được xử lý. Trong đó: đã xử lý được 92 nội dung (chiếm 74,8%); đang xử lý: 31 nội dung (chiếm 25,2%).

Lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có 195 nội dung phản ánh, kiến nghị được xác định có khó khăn, vướng mắc cần được xử lý. Trong đó: đã xử lý 91 nội dung (chiếm 46,7%); đang xử lý 85 nội dung (chiếm 43,6%); 17 nội dung Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch giải trình (chiếm 8,7%); 2 nội dung Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề nghị chuyển cho các Bộ có thẩm quyền liên quan khác (chiếm 1%).

Lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Nội vụ có 117 nội dung, phản ánh, kiến nghị được xác định có khó khăn, vướng mắc cần được xử lý. Trong đó: Đã xử lý 62 nội dung (chiếm 53%), đang xử lý 55 nội dung (chiếm 47%).

Lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Công an có 158 nội dung phản ánh, kiến nghị được xác định có khó khăn, vướng mắc cần được xử lý. Trong đó: đã xử lý 93 nội dung (chiếm 58,9%), đang xử lý 64 nội dung (chiếm 40,5%), 1 nội dung giải trình không có khó khăn, vướng mắc (chiếm 0,63%).

Lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Tư pháp có 366 nội dung, phản ánh, kiến nghị được xác định có nội dung, phản ánh, kiến nghị cần được xem xét, xử lý. Trong đó: đã xử lý 242 nội dung (chiếm 66,1%); đang xử lý 70 nội dung (chiếm 19,1%); đề xuất chuyển 11 nội dung (chiếm 3%); giải trình 43 nội dung (chiếm 11,7%).

Lĩnh vực quản lý nhà nước của Thanh tra Chính phủ có 35 nội dung, phản ánh, kiến nghị được xác định có khó khăn, vướng mắc cần xử lý. Trong đó: đã xử lý 29 nội dung (chiếm 83%); đang xử lý 6 nội dung (chiếm 17%).

Lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Quốc phòng có 24 nội dung được xác định có khó khăn, vướng mắc cần được xử lý. Trong đó: Đã xử lý 22 nội dung (chiếm 91,7%); đang xử lý: 2 nội dung (chiếm 8,3%).

Lĩnh vực quản lý nhà nước của Văn phòng Chính phủ có 1 nội dung phản ánh, kiến nghị được xác định có khó khăn, vướng mắc cần được xử lý. Trong đó, đã xử lý được 1/1 nội dung (chiếm 100%).

Lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Ngoại giao có 37 nội dung được xác định có khó khăn, vướng mắc cần xử lý. Trong đó: đã xử lý 13/37 nội dung (chiếm 35,1%); đang xử lý: 24/37 nội dung (chiếm 56,9%).

Lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Dân tộc và Tôn giáo không có nội dung được xác định có khó khăn, vướng mắc cần xử lý.

Lĩnh vực quản lý nhà nước của Tòa án nhân dân tối cao có 17 nội dung được xác định có khó khăn, vướng mắc cần được xử lý. Trong đó: Đã xử lý 0/17 nội dung (chiếm 0%), đang xử lý: 17/17 nội dung (chiếm 100%).

Lĩnh vực quản lý nhà nước của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao có 9 nội dung được xác định có khó khăn, vướng mắc cần được xử lý tại 2 văn bản (gồm: 8 nội dung tại Bộ luật Tố tụng hình sự, 1 nội dung tại Thông tư liên tịch số 02/2018/TTLT-VKSNDTC-TANDTC-BCA-BQP-BTC-BNN&PTNT ngày 5/9/2018). Trong đó: Đã xử lý 0/9 nội dung (chiếm 0%), đang xử lý: 9/9 nội dung (chiếm 100%).

Như vậy, tổng hợp kết quả rà soát từ 5 nhóm nhiệm vụ rà soát văn bản quy phạm pháp luật từ năm 2020 đến nay, đối với các ngành, lĩnh vực có 3.093 nội dung, phản ánh, kiến nghị cần xem xét, xử lý, trong đó: đã hoàn thành việc xử lý 2.142/3.093 (chiếm 69,3%); đang xử lý: 817/3093 (chiếm 26,4%); giải trình không phải là khó khăn, vướng mắc 92/3.093 (chiếm 3%); đề xuất chuyển 44 phản ánh, kiến nghị đến Bộ, cơ quan có thẩm quyền (chiếm 1,4%).