* Xin ông cho biết cụ thể về hệ thống pháp luật làm cơ sở pháp lý trong lĩnh vực phòng, chống tội phạm (PCTP)?
- Kế thừa và phát triển kinh nghiệm lập pháp tiên tiến cũng như tổng kết thực tiễn công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm trong nhiều thập kỷ vừa qua, Nhà nước Việt Nam đã ban hành một số đạo luật quan trọng như: Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự, Pháp lệnh tổ chức điều tra hình sự. Bên cạnh đó Chính phủ và các bộ ngành hữu quan còn ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật dưới hình thức Nghị định, Nghị quyết, Quyết định, Chỉ thị, Thông tư liên quan đến công tác đấu tranh PCTP.
Đồng thời, Nhà nước, Chính phủ, các bộ ngành còn ký kết 15 hiệp định và nghị định thư hợp tác PCTP; 7 hiệp định phòng chống ma tuý; 15 hiệp định tương trợ tư pháp; một hiệp định dẫn độ tội phạm với Hàn Quốc; tham gia 3 công ước của Liên hợp quốc về phòng chống ma tuý; 8 công ước và nghị định thư về chống khủng bố; tham gia đàm phán và ký công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia; ký công ước của Liên hợp quốc về chống tham nhũng; ký kết dự án "Tăng cường năng lực các cơ quan tư pháp và hành pháp PCTP buôn bán người ở Việt Nam" và dự án "Xây dựng năng lực ngăn chặn buôn lậu và bắt giữ ma tuý, đặc biệt tập trung vào AST và tiền chất" với Cơ quan PCTP và ma tuý của Liên hợp quốc...
Có thể khẳng định, các văn bản quy phạm pháp luật nêu trên đã và đang phát huy tác dụng, là công cụ pháp lý quan trọng phục vụ có hiệu quả công cuộc đấu tranh PCTP.
* Có thể nói thực trạng tội phạm diễn biến phức tạp do nhiều nguyên nhân, trong đó có việc hệ thống pháp luật hiện hành điều chỉnh lĩnh vực này chưa hoàn thiện, điều đó có đúng không?
- Đúng vậy, thực trạng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hiện hành về PCTP cũng đang đặt ra một số vấn đề bất cập như: Cơ sở pháp lý cho hoạt động của những cơ quan, lực lượng trực tiếp đấu tranh PCTP, đặc biệt là các hoạt động mang tính nghiệp vụ chưa được thể chế hóa bằng hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực cao (điển hình là các hoạt động nghiệp vụ của lực lượng công an); Nhiều quy định của pháp luật chưa cụ thể và chậm được hướng dẫn nên gây khó khăn lúng túng trong quá trình áp dụng và là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng vi phạm pháp luật. Thí dụ Bộ luật Hình sự và Bộ Luật Tố tụng hình sự là hai bộ luật quan trọng nhưng nhiều quy định còn mang tính khái quát, Bộ Luật Hình sự có hiệu lực đã nhiều năm nhưng đến nay có rất ít văn bản hướng dẫn thi hành; Trong quá trình thực hiện mở rộng hợp tác quốc tế về tư pháp, pháp luật Việt Nam đã bộc lộ nhiều vấn đề khác biệt so với pháp luật nước ngoài và pháp luật quốc tế nên quá trình đàm phán, ký kết và thực hiện các điều ước quốc tế đã gặp nhiều khó khăn trong nhiều trường hợp đã phát sinh vấn đề xung đột pháp luật không chỉ mang ý nghĩa pháp lý mà còn là hạn chế trong việc mở rộng hợp tác quốc tế trong đấu tranh PCTP.
Thực tiễn cho thấy chúng ta còn thiếu các hiệp định song phương và đa phương với các nước làm cơ sở pháp lý cho công tác đấu tranh PCTP.
Đó là các vấn đề đòi hỏi các cơ quan chức năng cần nhanh chóng hoàn thiện.
* Vấn đề đặt ra cho chương trình quốc gia PCTP đến năm 2010 là gì?
- Trước yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân đòi hỏi phải tiếp tục đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật nhằm làm cho nhân dân hiểu và chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật đồng thời có điều kiện kiểm tra giám sát việc thi hành pháp luật của các cơ quan có thẩm quyền. Cần tăng cường đổi mới các hình thức tuyên truyền giáo dục pháp luật đa dạng hơn, hoàn thiện chương trình sách giáo khoa về pháp luật phục vụ trực tiếp cho công tác này trong nhà trường và các cơ sở đào tạo khác.
- Xin cảm ơn ông!
