Đây là nhận định của các chuyên gia khi đề cập đến vấn đề nâng cao chất lượng thực phẩm xuất khẩu vào thị trường Trung Quốc.
Theo Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư thành phố, tình hình kinh tế-xã hội trong tháng 5 có một số điểm tích cực như: Chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) ước tính tăng 1,5% so với tháng 4 và tăng 5,5% so với cùng kỳ năm 2022. Tính chung 5 tháng đầu năm 2023, chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp trên địa bàn thành phố tăng 1,6% so với cùng kỳ năm 2022.
Ngành chế biến lương thực, thực phẩm là một trong bốn ngành công nghiệp trọng điểm của thành phố, chiếm từ 14-15% giá trị sản xuất toàn ngành công nghiệp, trong 5 tháng đầu năm, chỉ số sản xuất ngành công nghiệp lương thực, thực phẩm và đồ uống giảm 4,7% so với cùng kỳ năm 2022.
Theo Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư thành phố Trần Phú Lữ, điều này cho thấy, ngành lương thực, thực phẩm và đồ uống cũng đang đối mặt với khó khăn thách thức do tác động từ tình hình kinh tế thế giới; các nước thực hiện chính sách thắt chặt chi tiêu; thị trường xuất khẩu của Việt Nam thu hẹp; giá nguyên nhiên liệu tăng; việc Trung Quốc mở cửa trở lại bên cạnh tạo cơ hội, còn tăng sức cạnh tranh đối với hàng hóa Việt Nam.
Tại thành phố, ngành chế biến lương thực, thực phẩm là một trong bốn ngành công nghiệp trọng điểm ưu tiên phát triển. Năng lực sản xuất của doanh nghiệp sản xuất lương thực, thực phẩm thành phố không chỉ bảo đảm đủ đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của người dân thành phố và thị trường trong nước mà đã xuất khẩu sang thị trường nhiều nước trên thế giới.
Các nhà kinh tế nhận định, hiện Trung Quốc được xem là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam về thị trường xuất khẩu. Cụ thể, trong quý I, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc đạt 11,9 tỷ USD. Các nhóm hàng xuất khẩu chính của Việt Nam sang Trung Quốc bao gồm: nhóm hàng chế biến, chế tạo, đạt 9,5 tỷ USD; nhóm hàng nông, thủy sản đạt 1,8 tỷ USD, tăng 2,39%...
Việt Nam và Trung Quốc đã có nhiều thỏa thuận hợp tác song phương, cũng như các hiệp định đa phương như: Hiệp định Thương mại tự do ASEAN-Trung Quốc (ACFTA), Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP). Giai đoạn tới, Trung Quốc đang thúc đẩy việc tham gia vào Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP)…
Bên cạnh đó, do gần gũi về địa lý, tập quán tiêu dùng của người dân Trung Quốc có một số nét tương đồng với người Việt Nam, mối quan hệ giao thương truyền thống có từ lâu đời, điều này tạo lợi thế rất lớn về hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường này.
Tuy nhiên, hiện nay, thị trường Trung Quốc đã khắt khe hơn về các quy định tiêu chuẩn hàng hóa thực phẩm. Các mặt hàng xuất khẩu của Trung Quốc rất tương đồng với Việt Nam, điều này cũng gây ra khó khăn và thách thức đối với hàng hóa Việt Nam trong cạnh tranh. Các doanh nghiệp ngành lương thực, thực phẩm thành phố cần đẩy mạnh chuyển sang phát triển theo chiều sâu, tối ưu hóa nguồn lực, nghiên cứu và đưa ra sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và xu hướng tiêu dùng thực phẩm mới của khách hàng.
Chủ tịch Tập đoàn 365 Group Đinh Vĩnh Cường cho rằng: Trước kia, việc xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc không mấy khó khăn, nhưng năm nay mọi việc đã khác, nước bạn xây dựng hàng rào kỹ thuật cao, đòi hỏi chất lượng khắt khe hơn cho từng loại hàng khác nhau. Việc Trung Quốc mở cửa trở lại giúp hoạt động xuất khẩu nông sản Việt Nam sang thị trường này dần khôi phục.
Ðể gia tăng kim ngạch xuất khẩu tại thị trường Trung Quốc, các sản phẩm nông sản cần có chất lượng tốt và đáp ứng đúng nhu cầu của người tiêu dùng. Như với trái thanh long, một trong những mặt hàng xuất khẩu chính sang Trung Quốc, ngoài yêu cầu về chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm theo quy định, các doanh nghiệp xuất khẩu cần hết sức lưu ý đến nhu cầu từng giai đoạn của thị trường này.
Cũng theo ông Đinh Vĩnh Cường, để xuất khẩu chính ngạch vào thị trường Trung Quốc, chúng ta nên xây dựng chiến lược phát triển ngành, xây dựng thương hiệu song song với xây dựng vùng sản xuất, vùng nuôi trồng chuyên canh tập trung, quy mô lớn dựa theo tín hiệu thị trường.
Doanh nghiệp cần thường xuyên cập nhật và tuân thủ quy định về tiêu chuẩn chất lượng, kiểm nghiệm, kiểm dịch, bao bì đóng gói, truy xuất nguồn gốc của thị trường Trung Quốc… Ngoài ra, doanh nghiệp cần có chiến lược về vấn đề logistics, xây dựng được kho bảo quản nông sản ở các địa phương biên giới. Điều này sẽ giúp bảo quản lâu hơn, giữ được chất lượng tốt khi đến thời hạn giao hàng.
Theo ông Lương Văn Tài, Tùy viên thương mại, Bộ phận Thương vụ Đại sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc, nhu cầu tiêu dùng và nhập khẩu đối với trái cây nhiệt đới của Trung Quốc còn rất lớn và tăng trưởng hằng năm. Tiềm năng thị trường tiêu thụ nông sản nhiệt đới tại các địa phương trong nội địa, nhất là khu vực phía bắc, đông bắc Trung Quốc còn lớn.
Song song đó, nhu cầu của thị trường Trung Quốc đối với thủy sản cũng rất lớn, nhất là các địa phương nằm trong lục địa phía tây nam, miền trung. Các loại thủy sản xuất khẩu sang Trung Quốc là tôm các loại, cá tra, cá basa, cá khô, cá đông lạnh, mực, cua, cá ngừ… Xu hướng tiêu dùng của người Trung Quốc, nhất là người tiêu dùng ở đô thị đang ngày càng quan tâm đến các sản phẩm tốt cho sức khỏe, chất lượng cao và nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng.
Do đó, chúng ta cần tổ chức sản xuất theo tiêu chuẩn VietGap, GlobalGap, tiêu chuẩn của nước nhập khẩu và tăng cường quản lý, giám sát chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm, chú trọng xây dựng thương hiệu… để tăng sức cạnh tranh, đáp ứng yêu cầu của nước nhập khẩu.
