Sau khi chia tách tỉnh (năm 1997), chỉ có 28% tỷ lệ dân số nông thôn ở Bạc Liêu được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh, sau hơn mười năm nỗ lực, (năm 2009) đã tăng lên hơn 73%, là một trong những tỉnh có tỷ lệ khá cao số người dân nông thôn được sử dụng nước hợp vệ sinh ở vùng đồng bằng sông Cửu Long. Ðáng mừng, đến nay Bạc Liêu đã xây dựng được 82 trạm cấp nước tập trung, đáp ứng gần 14 nghìn hộ sử dụng nước sạch. Ngoài ra, nhân dân còn tự khoan hơn 100 nghìn giếng nước nhỏ lẻ, từng bước đáp ứng nhu cầu nước sạch sinh hoạt. Ngoài nguồn vốn do Trung ương và tỉnh đầu tư còn có các nguồn vốn từ Dự án do Chính phủ Australia tài trợ 26 tỷ đồng, xây dựng 11 trạm cấp nước tập trung và 108 giếng nước bơm tay. Dự án do Ngân hàng Thế giới tài trợ cho Bạc Liêu 24 tỷ đồng, giúp xây dựng 44 trạm nước tập trung và 418 giếng khoan lắp bơm tay. Hiện nay, Trung tâm đang thực hiện và chuẩn bị hoàn thành Dự án Chương trình 134 giải quyết nước sinh hoạt cho đồng bào dân tộc thiểu số ở Bạc Liêu, với số vốn 33 tỷ đồng, xây dựng 13 trạm cấp nước tập trung phục vụ cho gần ba nghìn hộ dân và 160 giếng khoan nhỏ lẻ lắp bơm tay, phục vụ cho 480 hộ đồng bào dân tộc.
Mới đây, Trung tâm NS và VSMTNT Bạc Liêu vừa hoàn thành xây dựng hệ thống cấp nước sạch tập trung tại thị trấn Ngan Dừa (huyện Hồng Dân) do JIBIC (Nhật Bản) tài trợ với kinh phí hơn 11 tỷ đồng. Ðây là công trình cấp nước sạch hiện đại nhất hiện nay tại vùng nông thôn Bạc Liêu. Chủ tịch UBND huyện Hồng Dân, Võ Văn Út, khẳng định: "Công trình cấp nước sạch này thật sự là niềm vui, sự mong đợi từ bao đời nay của cán bộ, nhân dân vùng sâu, vùng đồng bào dân tộc Khmer trong huyện. Từ trước đến nay, người dân trong vùng phải dùng nước khoan tay, độ phèn cao, nước có mầu đỏ, mùi hôi tanh, rất khó uống...". Chị Thạch Hoa Tươi, dân tộc Khmer, ở thị trấn Ngan Dừa nói: "Từ khi được Nhà nước xây dựng công trình cấp nước sạch tập trung tại thị trấn, bà con trong vùng rất phấn khởi, sẽ không còn cảnh dùng nước chua phèn như trước nữa...".
Bên cạnh những kết quả đạt được, theo ông Lê Hồng Bính, Giám đốc Trung tâm NS và VSMTNT Bạc Liêu, hiện nay nhu cầu nước sạch hợp vệ sinh của người dân nông thôn ngày càng nhiều, nhiệm vụ được giao ngày càng lớn và nặng nề nhưng không ít khó khăn, trong khi điều kiện ngân sách địa phương còn hạn chế, không đủ nguồn vốn để đối ứng với các Dự án được đầu tư từ nguồn vốn của Trung ương và vốn ODA. Nhiều vùng dân cư, nhất là đồng bào vùng dân tộc Khmer, bà con vùng sâu, vùng căn cứ cách mạng hiện còn nghèo khó, vì vậy, gặp nhiều khó khăn trong việc huy động vốn nhân dân đóng góp. Khâu lập thủ tục đầu tư cho một công trình cấp nước liên quan đến nhiều đơn vị như Giao thông, Ðiện lực, quy hoạch xây dựng, Ðịa chính, đền bù giải phóng mặt bằng..., nên còn mất nhiều thời gian. Mặt khác, do trình độ dân trí, phong tục tập quán, nhận thức về nước sạch và vệ sinh môi trường của người dân nông thôn còn hạn chế. Ðáng lưu ý, Bạc Liêu hiện còn bốn thị trấn vùng nông thôn ở các huyện như thị trấn Phước Long (huyện Phước Long), thị trấn Hòa Bình (huyện Hòa Bình), thị trấn Gành Hào (huyện Ðông Hải) và thị trấn Châu Hưng (huyện Vĩnh Lợi) chưa có nguồn vốn đầu tư. UBND tỉnh Bạc Liêu đang đề nghị Trung ương hỗ trợ nguồn vốn ODA để đầu tư các công trình nước tập trung tại các thị trấn này. Chủ tịch UBND huyện Phước Long Ðặng Tiến Út, cho biết: "Huyện đã thực hiện tốt khâu bồi thường, giải phóng mặt bằng từ khá lâu để ngành chức năng xây dựng hệ thống cấp nước sạch tập trung tại thị trấn. Nhưng mấy năm trôi qua vẫn chưa được đầu tư xây dựng, vì vậy, cán bộ, nhân dân đang rất bức xúc, mong đợi...".
Xác định tầm quan trọng của chương trình mục tiêu quốc gia nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn, mới đây, UBND tỉnh Bạc Liêu đã quyết định phê duyệt dự án rà soát, cập nhật, điều chỉnh quy hoạch tổng thể cấp nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn của tỉnh đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020. Theo đó, các chương trình, dự án được ưu tiên đầu tư như nâng cấp, cải tạo 91 công trình cấp nước tập trung; xây dựng mới 74 công trình cấp nước tập trung và 94 công trình giếng khoan nhỏ lẻ. Tổng nguồn vốn đầu tư các công trình, dự án hơn 588 tỷ đồng; trong đó, vốn ngân sách Trung ương gần 150 tỷ đồng, vốn ngân sách địa phương 45 tỷ đồng.
Tuy nhiên, theo Giám đốc Trung tâm NS và VSMTNT Bạc Liêu, để dự án nêu trên trở thành hiện thực, trước hết, phải gắn mục tiêu của chương trình với các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội và chiến lược phát triển nông nghiệp, nông thôn, nông dân theo các Nghị quyết của Ðảng đã đề ra. Việc đầu tư phát triển các công trình cấp nước sạch tập trung và công tác vệ sinh môi trường nông thôn phải được xác định là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, của các cấp ủy, chính quyền, các ngành, đoàn thể trong tỉnh và sự tham gia ủng hộ của người dân, đây là những yếu tố cơ bản để bảo đảm thành công của chương trình trong thời gian tới.
Bài và ảnh: TRỌNG DUY