Chúng tôi đến tham quan BVTT Tiền Giang vào những ngày cuối tháng 2. Thật bất ngờ khi thấy cảnh hàng trăm người bệnh đang đợi đến lượt mình đăng ký khám, chữa bệnh. Cảnh tượng quá tải đó thường diễn ra tại các bệnh viện đa khoa trung tâm chứ thật sự không thể tin được tại một bệnh viện chuyên khoa tâm thần ở một tỉnh lẻ.
Hòa vào đám đông ấy, chúng tôi có dịp trò chuyện với một số người đang đợi đến lượt mình. Và hầu hết các câu trả lời của người bệnh trực tiếp đến đăng ký khám bệnh và thân nhân họ đều cho rằng cơ thể có biểu hiện trầm cảm, lo lắng, mất ngủ hay nghi ngờ suy nhược thần kinh... do vậy đến BVTT khám để biết rõ nguyên nhân mà điều trị kịp thời.
Anh Nguyễn Mạnh Hùng, quê ở ấp Cây Ðiều, xã Phú Lộc, huyện Tam Bình (Vĩnh Long) đưa con anh là cháu Nguyễn Thanh Khoa, sinh năm 1987, lần đầu đến khám và điều trị. Anh Hùng tâm sự: Con tôi có biểu hiện tâm thần cách đây ba năm, nhưng ở dạng nhẹ, cho nên tôi có đưa con đến khám ở bệnh viện Vĩnh Long rồi Cần Thơ. Hiện cháu đã tốt nghiệp THPT.
Tuy nhiên, mới đây bệnh của Khoa lại trở nên trầm trọng hơn, biểu hiện quậy phá rất dữ dội, nhất là khi tỉnh được đôi chút là em liên tục đòi tự tử. Thú thật, tôi cũng không biết chuyên khoa điều trị bệnh tâm thần ở Tiền Giang nhưng nhờ có người chòm xóm cũng có con từng bị tâm thần đến đây điều trị và khỏi bệnh, nên giới thiệu tôi đến đây để điều trị cho con.
Hay trường hợp của chị Nguyễn Thị Mỹ Lệ, nhà ở xã Phước Mỹ Trung, huyện Mỏ Cày, tỉnh Bến Tre, cũng được người quen giới thiệu đến BVTT Tiền Giang điều trị cho con là Lê Thị Kim Loan (23 tuổi). Chị Lệ cho biết, tối mồng 6 Tết, con tôi có những biểu hiện rất bất thường: lúc thì la lối cáu gắt, lúc thì trầm ngâm không nói năng gì. Chúng tôi khuyên răn cỡ nào cháu cũng không nghe mà cứ luôn miệng đòi tự tử, cho nên tôi tức tốc đưa xe đến đây để điều trị.
Theo bác sĩ cho biết thì cháu Loan bị suy nhược thần kinh. Hiện bệnh tình của Loan đã tiến triển khá tốt. Vài ngày nữa bệnh viện cho con tôi xuất viện, chị Lệ vui mừng cho biết...
Không chỉ tất bật tại khoa khám bệnh, tại các khoa khác chủ yếu là điều trị cũng luôn bận rộn. Các bác sĩ chuyên môn liên tục khám, kê đơn thuốc phục vụ cho người bệnh về nhà điều trị đúng cách với những loại bệnh nhẹ. Còn đối với bệnh nặng như động kinh, tâm thần phân liệt... thì nhanh chóng ra phác đồ điều trị kịp thời.
Sau gần một ngày ở BVTT Tiền Giang, điều mà chúng tôi nghi nhận được đó là sự tận tâm, tận lực của tập thể các y sĩ, bác sĩ, nhân viên ở bệnh viện làm việc với một tinh thần tích cực, nhiệt tình, tất cả vì người bệnh như phương châm của bệnh viện đã đề ra. Tại khoa điều trị, chúng tôi gặp anh Nguyễn Tấn Năng, quê ở xã Tân Thới (Gò Công Tây- Tiền Giang).
Anh Năng vui vẻ cho biết: Tôi đưa con trai đầu lòng của tôi là Nguyễn Tấn Thơi (22 tuổi) đến bệnh viện điều trị gần nửa tháng nay rồi, bây giờ chuẩn bị ra viện. Anh kể, con trai tôi mới lớn nhưng vì bị cú sốc tình cảm đột ngột em nó không xử lý được nên tỏ ra trầm tư, u uất suốt gần cả năm trời. Sau đó, bệnh càng nặng hơn với những biểu hiện hết nói nhảm, rồi quậy phá liên tục, tôi mới quyết định đưa con đến đây điều trị. Bệnh tình con tôi hiện nay đã tiến triển rất tốt, tỉnh táo hơn rất nhiều, tôi rất cảm ơn sự nhiệt tình chăm sóc của các y, bác sĩ ở đây...
Ðúng là "tiếng lành, đồn xa"- giỏi về chuyên môn, tận tâm trong nghiệp vụ là nguyên nhân chính tạo cho một bệnh viện chuyên khoa tâm thần đầu tiên ở đồng bằng sông Cửu Long trở thành một địa chỉ rất đáng tin cậy của người dân miền sông nước Cửu Long. Ði sâu tìm hiểu, chúng tôi còn nhận thấy những liệu pháp trị liệu người bệnh tâm thần của bệnh viện trông đơn giản nhưng lại rất hiệu quả.
Ðơn cử như, khi chúng tôi thấy một điều dưỡng viên hướng dẫn người bệnh đi lượm rác. Tôi hỏi thế là sao? Cô điều dưỡng giải thích, đây là một liệu pháp trị bệnh đó anh. Ðó là liệu pháp lao động để giúp người bệnh vừa thư giãn và nhanh chóng nhận thức, kiểm soát được hành vi của mình. Còn căn phòng bên cạnh lời ca, tiếng đàn và tiếng vỗ tay cứ ngân lên. Ðó là liệu pháp âm nhạc mà bệnh viện đã áp dụng và có hiệu quả tích cực với người bệnh. Bác sĩ làm nhạc trưởng, đệm đàn và người bệnh cùng hát vang...
Mặc dù bận rộn, tất bật trong công việc nhưng bác sĩ Trần Quốc Kính, Trưởng khoa khám bệnh, kiêm chỉ đạo tuyến, Phó phòng tổ chức cán bộ, đã dành ít thời gian quý báu để tiếp chúng tôi. Bác sĩ Kính cho biết, những năm gần đây bệnh viện luôn trong tình trạng quá tải, quá tải cả người bệnh nội trú và ngoại trú.
Về nội trú thường xuyên thì bình quân 300 người bệnh/ngày, trong khi đó bệnh viện hiện tối đa chỉ có 150 giường bệnh. Còn ngoại trú, chủ yếu cho thuốc về nhà điều trị. Như các anh thấy đó, lượng người đến khám bệnh tại BVTT ngày càng đông, trở nên quá tải trong công tác khám, tư vấn, bình quân mỗi ngày gần 400 người bệnh từ các nơi về đây khám bệnh.
Anh nói vui: "Ngay cả chức vụ kiêm nhiệm của tôi cũng đủ để thấy bệnh viện đang quá tải rồi".
Bác sĩ Trần Thị Thật, Giám đốc BVTT Tiền Giang, cho biết: Năm 2002, BVTT Tiền Giang chính thức được thành lập, có 100 giường bệnh với 80 biên chế. Ðây là bệnh viện chuyên khoa tâm thần đầu tiên trong khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Do vậy, qua các năm số lượng người bệnh đến khám và điều trị tại đây luôn tăng cao, đẩy bệnh viện lâm vào tình trạng quá tải. Bệnh viện hiện chỉ có 12 bác sĩ phụ trách chuyên môn và 104 nhân viên.
Theo đó, ngoài việc chăm sóc và điều trị cho người bệnh tâm thần tại chỗ, bệnh viện còn đảm trách các công tác như: điều bác sĩ xuống địa bàn khám chẩn đoán và chỉ định điều trị cụ thể cho các đối tượng người bệnh tâm thần bị nhốt, xiềng xích tại cộng đồng. Trong đó, hầu hết các người bệnh bệnh nặng đều được đưa về bệnh viện để điều trị miễn phí.
Ngoài ra, bệnh viện còn đảm trách nhiệm vụ điều trị cắt cơn nghiện ma túy cho người bị nghiện rất thành công... Với khối lượng công việc quản lý sức khỏe tâm thần cũng như điều trị khá lớn, do đó, hầu hết tập thể bác sĩ cũng như nhân viên của bệnh viện hiện nay đều làm việc hết công suất: kiêm nhiệm lãnh đạo, chuyên môn, tăng ca, tăng giờ trực nhằm đáp ứng yêu cầu khám, chữa bệnh cho người bệnh.
Bác sĩ Thật tâm sự: "Hiện nay tình trạng khám bệnh cho người bệnh tại khoa khám bệnh mặc dù quá tải, cán bộ nhân viên đều rất cực nhưng thật sự là cũng rất vui. Vui vì người dân đã ý thức cao về việc phòng, chống bệnh tâm thần, nên có những biểu hiện bất thường là đến bệnh viện khám, phát hiện và kịp thời điều trị".
Để đáp ứng tốt nhu cầu khám, chữa bệnh cho nhân dân, BVTT Tiền Giang đã đề ra giải pháp: Ðó là tăng cường công tác chỉ đạo tuyến, đẩy mạnh công tác điều tra cơ bản ở cộng đồng, phát hiện sớm và điều trị kịp thời các trường hợp bệnh mới phát, tránh để mãn tính tàn phế, giảm tỷ lệ người bệnh nhập viện và có hành vi nguy hiểm tại cộng đồng.
Bên cạnh đó, sớm triển khai tại 100% số xã, phường, thị trấn Chương trình mục tiêu Quốc gia bảo vệ chăm sóc sức khỏe cộng đồng, đẩy mạnh công tác quản lý và điều trị người bệnh tâm thần tại cộng đồng, có kế hoạch phục hồi chức năng, dạy nghề giúp người bệnh ổn định tại cộng đồng giảm sự quá tải bệnh viện. Ðồng thời BVTT cũng rất cần sự hỗ trợ của tỉnh, Sở Y tế hỗ trợ bệnh viện tăng chỉ tiêu giường bệnh từ 150 lên 250 giường, tăng số lượng bác sĩ phụ trách chuyên môn cũng như nhân viên làm nhiệm vụ trực tiếp chăm sóc người bệnh.
