Hành trình từ báo in đến hệ sinh thái đa nền tảng

Trái lại, báo in được “đánh thức” bằng công nghệ, sáng tạo và tư duy mới để tiếp tục giữ vai trò trụ cột trong hệ sinh thái truyền thông đa nền tảng hiện đại.

Suốt nhiều thập niên, Nhân Dân hằng ngày cùng các ấn phẩm Nhân Dân cuối tuần, Nhân Dân hằng tháng, Thời Nay đã bền bỉ thực hiện sứ mệnh tuyên truyền chủ trương đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước tới cán bộ, đảng viên và đông đảo bạn đọc. Trước những thay đổi nhanh chóng của môi trường truyền thông, tờ báo không chỉ gìn giữ giá trị truyền thống, mà chủ động bước vào công cuộc đổi mới toàn diện.

Khi báo in được “làm mới” bằng tư duy số

Một điểm xuyên suốt trong chiến lược phát triển của Báo Nhân Dân những năm gần đây là cách nhìn nhất quán: Báo in là nền tảng chính luận quan trọng, nhưng phải được đổi mới để thích ứng và lan tỏa mạnh mẽ hơn trong đời sống truyền thông đương đại.

Từ năm 2021, Báo Nhân Dân triển khai chiến lược chuyển đổi số bài bản, với mục tiêu xây dựng tờ báo theo hướng chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại; nâng cao chất lượng phục vụ bạn đọc, giữ vững vai trò dẫn dắt thông tin chính thống trên không gian mạng, đồng thời góp phần hình thành ngành công nghiệp nội dung số Việt Nam.

Trong bối cảnh báo in đối diện nhiều thách thức, nhiều tờ báo thu hẹp báo in hoặc “số hóa đơn thuần”, Nhân Dân lại chọn con đường ngược lại: Làm mới báo in bằng sáng tạo hiện đại. Những giá trị mà báo điện tử khó thay thế như tính sưu tầm, giá trị tư liệu, trải nghiệm xúc giác, khả năng trưng bày, chiều sâu biểu tượng, được khai thác triệt để.

Dấu ấn rõ rệt của tư duy đổi mới báo in là chuỗi dự án truyền thông đặc biệt nhân các ngày lễ lớn của đất nước. Tiêu biểu là phụ san Panorama kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (năm 2024), ấn phẩm báo in khổ lớn, có thể ghép thành bức tranh dài tới 3,21 mét. Không chỉ là báo chí, đó là trải nghiệm thị giác giàu cảm xúc lịch sử, khiến người đọc phải dừng lại, ngắm nhìn và suy ngẫm. Tiếp nối là các dự án như “Mỗi người, một mảnh ghép” - nơi hình ảnh do độc giả gửi về được ghép thành bức tranh Cột cờ Hà Nội; các phụ san kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước; 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9...

Điểm chung của các sản phẩm báo in này là định vị như những “tư liệu lịch sử” được kể bằng ngôn ngữ đồ họa hiện đại. Công nghệ được tích hợp trực tiếp vào báo in thông qua mã QR, thực tế tăng cường (AR), trình chiếu 3D mapping..., giúp bạn đọc bước vào không gian số mở rộng. Sự kết hợp giữa giấy - đồ họa - công nghệ mang đến trải nghiệm vừa được đọc, được nghe, được xem, tạo nên hiệu ứng xã hội mạnh mẽ, thu hút hàng trăm nghìn bạn đọc, đặc biệt bạn đọc trẻ, đến với tờ báo từng được ấn định là “già” - một hiện tượng hiếm gặp ở thời đại truyền thông số.

Trong thời gian diễn ra Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, Báo Nhân Dân tiếp tục phát huy thế mạnh này khi xuất bản phụ san giới thiệu chín nghị quyết trụ cột của Bộ Chính trị, phát hành kèm báo hằng ngày. Các nghị quyết được “giải mã” bằng đồ họa trực quan, mạch lạc, dễ nhớ, dễ đọc, giúp nội dung vốn khô khan trở nên sinh động, lại được kết nối với sản phẩm số. Nhờ đó, việc tuyên truyền nghị quyết không còn nặng tính truyền đạt một chiều, mà trở thành trải nghiệm đọc - xem - tương tác, giúp cán bộ, đảng viên và nhân dân tiếp cận dễ dàng hơn.

Những nỗ lực đó cho thấy báo in Nhân Dân không chỉ được gìn giữ, mà còn được nâng tầm thành sản phẩm báo chí cao cấp, hiện đại, mang bản sắc riêng trong hệ sinh thái truyền thông đa nền tảng.

Xây dựng mô hình “cơ quan báo chí - công nghệ”

Song hành với đổi mới báo in, Báo Nhân Dân đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện. Theo định hướng của Tổng Biên tập Lê Quốc Minh, chuyển đổi số không chỉ là áp dụng công nghệ, mà là chuyển đổi tư duy vận hành tòa soạn, áp dụng mô hình sản xuất - phân phối nội dung, lấy bạn đọc làm trung tâm và công nghệ làm nền tảng.

Báo xác định mục tiêu xây dựng mô hình “cơ quan báo chí - công nghệ” (media-tech), tương đồng với xu hướng của các tập đoàn truyền thông lớn trên thế giới. Là báo điện tử đầu tiên của Việt Nam, Nhân Dân điện tử tiếp tục được đầu tư để trở thành nền tảng thông tin chính thống đa phương tiện.

Để thúc đẩy chuyển đổi số mạnh mẽ và đồng bộ, đầu năm 2025, Báo thành lập Ban Công nghệ, hợp nhất các bộ phận kỹ thuật, thể hiện tầm nhìn dài hạn của lãnh đạo báo: Làm chủ hạ tầng số, phát triển sản phẩm báo chí công nghệ, xây dựng nền tảng dữ liệu hiện đại. Theo giới báo chí công nghệ, trong kỷ nguyên mới, công nghệ không chỉ là công cụ hỗ trợ kỹ thuật, mà trở thành “xương sống” bảo đảm sức mạnh và sự sống còn của báo chí...

Hiện nay, Báo Nhân Dân vận hành như một cơ quan sản xuất và phân phối nội dung đa nền tảng: Báo in giữ vai trò trụ cột chính luận; báo điện tử tích hợp toàn bộ nội dung trên nền tảng số thống nhất, phát triển mạnh tri thức chuyên sâu, longform, eMagazine, video; nội dung được lan tỏa trên nhiều nền tảng mạng xã hội và ứng dụng phổ biến như: YouTube, Facebook, TikTok, Zalo, Google News, VNeID, Momo...; Radio Nhân Dân phát triển theo hướng podcast; các trang, chuyên trang đặc biệt trở thành kho tư liệu số quy mô lớn.

Trước thềm Đại hội Đảng XIV, Báo ra mắt Trang thông tin “Đảng Cộng sản Việt Nam - Đại hội XIV” tại địa chỉ https:// daihoidangtoanquoc.vn, cập nhật liên tục nguồn thông tin chính thống từ các cơ quan chức năng, ứng dụng đồ họa tương tác và trí tuệ nhân tạo. Đây được đánh giá là kênh báo chí dữ liệu quy mô lớn nhất từ trước tới nay về các kỳ Đại hội Đảng.

Thông qua nhiều sự kiện truyền thông lớn, chương trình nghệ thuật chính luận, dự án cộng đồng, Báo cũng lan tỏa nội dung chính luận thành trải nghiệm nghệ thuật, giúp truyền tải thông điệp về lịch sử, khát vọng phát triển đất nước, bản lĩnh dân tộc, giá trị nhân văn và lòng yêu nước. Đáng chú ý là chương trình nghệ thuật - chính luận quốc gia “Tổ quốc trong tim” do Báo tổ chức dịp Quốc khánh năm 2025 thu hút hơn 50 nghìn khán giả cùng hát Quốc ca tại Sân vận động Mỹ Đình.

Dẫn dắt trong kỷ nguyên AI

Trong tiến trình đổi mới, Báo Nhân Dân mạnh dạn ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ dữ liệu vào hoạt động nghiệp vụ. AI được sử dụng để quét tin nhanh, phát hiện xu hướng, kiểm tra chính tả, gợi ý từ khóa, tóm tắt nội dung, hỗ trợ dịch thuật, trực quan hóa dữ liệu và phát triển nội dung đa ngữ.

Một điểm nhấn trong hệ sinh thái số phục vụ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV là việc Báo Nhân Dân lần đầu triển khai chatbot AI trên Trang thông tin “Đảng Cộng sản Việt Nam - Đại hội XIV”. Đây không chỉ là một tiện ích công nghệ, mà là bước đi quan trọng trong việc đổi mới cách thức truyền tải thông tin chính luận và nghị quyết của Đảng trong môi trường số.

Thay vì tìm đọc từng bài, lần giở từng chuyên mục để tra cứu, bạn đọc có thể đặt câu hỏi trực tiếp cho chatbot: Từ nội dung tổng quát như các văn kiện, chủ đề, mục tiêu của Đại hội, đến các vấn đề cụ thể liên quan tới nghị quyết, định hướng phát triển đất nước. Trợ lý AI sẽ tổng hợp, phân tích và trả lời dựa trên nguồn dữ liệu chính thống, giúp người dùng tiếp cận thông tin một cách nhanh chóng, chính xác.

Điều quan trọng hơn, chatbot không làm thay công việc của báo chí, mà mở ra cách đọc mới. Các câu trả lời đều gắn với hệ thống bài viết, eMagazine, đồ họa dữ liệu được biên tập công phu, từ đó dẫn dắt bạn đọc quay trở lại với nội dung báo chí cốt lõi. Thông tin nhờ thế được kết nối thành một “bản đồ tri thức” về Đại hội Đảng.

Việc ứng dụng chatbot AI trên Trang thông tin “Đảng Cộng sản Việt Nam - Đại hội XIV” cho thấy Báo Nhân Dân đang chuyển từ mô hình “đưa thông tin” sang mô hình “đối thoại với bạn đọc”, biến việc tiếp cận nội dung từ thụ động thành trải nghiệm tương tác. Đây cũng là minh chứng rõ nét cho xu hướng phát triển báo chí dữ liệu, nơi công nghệ không đứng ngoài nội dung, mà trở thành một phần của sản phẩm báo chí chính luận hiện đại.

Từ báo in truyền thống tới trang báo ứng dụng công nghệ, “kể chuyện” bằng đồ họa, cho đến hệ sinh thái đa nền tảng, Báo Nhân Dân đang từng bước khẳng định vị thế cơ quan báo chí - công nghệ chủ lực quốc gia, tiếp tục sứ mệnh dẫn dắt, định hướng dư luận và phụng sự đất nước trong thời đại mới.