Hải Hậu phát triển nghề nuôi cá rô phi đơn tính

Là kỹ sư nông nghiệp, cả đời gắn bó với "cây lúa, con cá" nay về hưu thấy cả vùng đất bãi ven sông Ninh Cơ ở quê mình, xã Hải Trung, chỉ để cấy một vụ lúa hoặc trồng đay, cói thậm chí lấy đất làm gạch, bác Trần Quang Chinh tiếc lắm. Bởi theo bác Chinh, vùng đất bãi này rất thuận lợi cho việc nuôi thả cá nước ngọt. Dạo mới về hưu, có chút vốn liếng, bác Chinh chỉ ao ước có được một ít đất bãi để nuôi thả cá. Nhưng ngặt một nỗi đã có người đấu thầu cả rồi. Cho tới cuối năm 2003, khi xã "dồn điền, đổi thửa" để chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng tập trung, chuyên canh, bác Chinh nhận thầu 10 ha đất bãi ven sông Ninh Cơ trong thời hạn 10 năm để nuôi thả cá nước ngọt. Ngay sau đó, gia đình bác Chinh đã đầu tư khoảng 150 triệu đồng để đào đắp hệ thống dẫn nước và 20 ao nuôi có quy mô nuôi thả hơn 2 triệu con giống chủ yếu là cá rô phi đơn tính. Hiện nay, bác Chinh cơ bản hoàn thành việc thả giống. Những ao nuôi thả đợt đầu (giữa tháng ba), cá lớn nhanh trông thấy. Tiện tay, bác Chinh thả nắm thức ăn xuống ao cạnh chỗ chúng tôi đang ngồi, lũ cá xô nhau đến tranh mồi, trông thật vui mắt. Bác Chinh nhẩm tính:

- Nếu "trời cho mưa thuận, gió hòa" thì chỉ sáu tháng sau cầm chắc 10 tấn cá/ha, trị giá hơn trăm triệu đồng. Nguồn lợi từ 20 ao nuôi này phải được vài tỷ đồng chứ không ít!

Tôi biết, niềm tin của bác Chinh là có cơ sở. Trước khi xuống đây, tôi được trò chuyện với kỹ sư Lại Hữu Thức, Trưởng phòng Thủy sản về các dự án chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi của nông dân Hải Hậu.

Hải Hậu là huyện ven biển ở tỉnh Nam Ðịnh. Trước đây, do tập trung cho sản xuất nông nghiệp nên những tiềm năng, thế mạnh của kinh tế biển chưa được chú ý đúng mức. Nhiều diện tích đất gò cao, bãi bồi ven sông thích hợp cho việc trồng rau, màu và nuôi thả cá nước ngọt cũng đem trồng lúa. Hai, ba năm gần đây, nông dân Hải Hậu đã có sự thay đổi trong tập quán canh tác và đã nghĩ tới việc cần phải chọn cây, con gì để nuôi, trồng cho phù hợp và đạt hiệu quả kinh tế cao.

Theo đó, huyện đã xây dựng quy hoạch đến năm 2010 sẽ chuyển đổi 1410 ha đất trũng, bãi bồi ven sông trồng lúa kém hiệu quả sang nuôi trồng thủy sản nước ngọt. Mỗi năm sẽ chuyển đổi 100-200 ha. Trong thời điểm này lấy cá rô phi làm đối tượng con nuôi chủ yếu. Theo kỹ sư Lại Hữu Thức, cá rô phi đơn tính đang được thị trường trong nước và nước ngoài ưa chuộng. Ðã có bạn hàng đề nghị địa phương cung ứng hàng chục nghìn tấn cá thương phẩm để xuất khẩu và cung cấp thường xuyên cho nhu cầu tiêu dùng ở thị trường Hà Nội, Quảng Ninh... Ðây cũng là đối tượng nuôi dễ tính phù hợp môi trường, khí hậu của địa phương.

Tuy nhiên để bảo đảm "chắc ăn", năm 2003, Phòng Thủy sản tiến hành xây dựng mô hình nuôi 5 ha cá rô phi đơn tính ở xã Hải Ðông, nhằm rút kinh nghiệm trước khi triển khai đại trà. Kết quả thu được vượt trên cả mong muốn của mọi người. Năng suất bình quân đạt hơn 10 tấn/ha, đạt giá trị thu nhập 120 triệu đồng/ha (thực lãi hơn 36 triệu đồng/ha), lớn gấp ba, bốn lần so với trồng lúa.

Từ thành công ở xã Hải Ðông, đầu năm nay 16 xã, thị trấn trong huyện đã chuyển gần 200 ha đất bãi ven sông sang nuôi cá rô phi đơn tính. Về phía huyện, có nhiều cơ chế, chính sách khuyến khích và hỗ trợ để cơ sở, các hộ dân chuyển đổi thành công ngay từ vụ đầu. Trong đó đặc biệt quan tâm việc chuyển giao kỹ thuật, bao tiêu sản phẩm, cung ứng giống và thức ăn.

Phòng Thủy sản mở sáu lớp tập huấn phổ biến kỹ thuật (từ cách thức đào ao, xử lý môi trường đến kỹ thuật nuôi, thả...) cho hơn 400 lượt người là các chủ đầm. Trước khi vào vụ sản xuất, Phòng Thủy sản còn tham mưu cho huyện tổ chức thành công hội nghị khách hàng bao gồm các thành phần là chủ tịch UBND cấp xã, các chủ đầm nuôi, các doanh nghiệp...

Qua đó, Hải Hậu đã tìm được địa chỉ tin cậy trong việc tư vấn và cung ứng giống cho nông dân. Ðó là Công ty dịch vụ nuôi trồng thủy sản T.Ư, Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản I. Ðối với những cơ sở và hộ nuôi có khó khăn về vốn, huyện chỉ đạo Công ty dịch vụ con nuôi của huyện trợ giúp bằng cách cho chịu khoảng 50% lượng tiền vốn mua thức ăn cho tới khi thu hoạch. Huyện cũng đã ký hợp đồng nguyên tắc với Công ty xuất nhập khẩu thủy đặc sản Hà Nội để tiêu thụ sản phẩm. Ðồng thời hỗ trợ 2,7 triệu đồng cho một ha đất trồng lúa kém hiệu quả sang nuôi cá rô phi đơn tính. Bên cạnh đó, các xã và HTX nông nghiệp cũng có cơ chế khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi nhất để xã viên chuyển đổi thành công.

Nhờ đó mà phong trào nuôi cá rô phi đơn tính ở Hải Hậu năm nay diễn ra khá sôi nổi. Nhiều đơn vị có diện tích chuyển đổi lớn như các xã Hải Lý (27 ha), Hải Ðông (25 ha), Hải Phúc (18 ha), thị trấn Thịnh Long (15 ha)...

Phó Chủ tịch UBND huyện Trần Quang Chiểu cho biết thêm: Cùng với việc mở rộng nghề nuôi cá rô phi đơn tính, trong năm 2004, Hải Hậu sẽ chuyển đổi gần 1000 ha đất bãi gò cao, bãi bồi ven biển sang trồng rau màu xen canh gối vụ và nuôi thả tôm sú. Các dự án này được thực hiện ở tất cả 35 xã, thị trấn trong huyện. Những "Cánh đồng 50 triệu đồng/ha, hộ thu nhập 50 triệu đồng/năm" đang trở thành hiện thực, đem lại niềm tin mới và cuộc sống ấm no hạnh phúc cho người dân nơi đây.