Hải Dương, sức trẻ của thành phố 200 tuổi

200 năm - một chặng đường khá dài sắp trôi qua. Thành phố Hải Dương hôm nay dẫu đường nét còn gồ ghề, thô ráp, nhưng đã thấy lấp lánh vóc dáng một đô thị mới từng ngày, từng tháng phát triển nhanh trên đường CNH, HÐH.

Cuối năm 1923, Toàn quyền Ðông Dương ra nghị định xây dựng Hải Dương thành thành phố loại 3, là một trong số bốn thành phố ở Bắc Bộ lúc bấy giờ, gồm: Hà Nội, Hải Phòng, Nam Ðịnh, Hải Dương. Do đó, đến với thập kỷ 20 của thế kỷ 20, Hải Dương đã có dáng một đô thị bề thế.

Sau Cách mạng Tháng Tám 1945, do yêu cầu của tổ chức hành chính mới, thành phố Hải Dương trở thành thị xã của tỉnh. Ngày 30-10-1954, thị xã Hải Dương được giải phóng hoàn toàn, từ đó không ngừng vươn lên thành một đô thị công nghiệp với nhiều sản phẩm truyền thống nổi tiếng một thuở như sứ, máy bơm, đá mài... Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Hải Dương đã cống hiến sức người sức của chi viện cho chiến trường miền nam, góp phần xứng đáng vào công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và đấu tranh thống nhất đất nước.

Năm 1997, sau 52 năm, thành phố Hải Dương được tái lập với quy mô diện tích 36,2 km², tăng gấp 20 lần so với mốc thời gian đầu thế kỷ.

Ðặc biệt, kể từ năm 2001 trở lại đây, tức là sau Ðại hội Ðảng bộ thành phố lần thứ 19, Hải Dương đã có bước tiến vượt bậc. Tốc độ GDP của thành phố luôn đạt mức tăng trưởng bình quân 15%/năm. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch mạnh mẽ. Ðến năm 2003, tỷ trọng công nghiệp chiếm 48,9%; thương mại - dịch vụ chiếm 46,7%; nông nghiệp chỉ còn 4,4%. Ðời sống người dân được cải thiện rõ rệt với mức thu nhập bình quân năm 2003 đạt hơn 12,5 triệu đồng/người (tăng 36% so với năm 2000). Toàn thành phố không còn hộ đói, tỷ lệ hộ nghèo chỉ còn gần 3%.

Đạt được thành tựu như vậy là do thành phố đã chủ trương đẩy mạnh sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi để các thành phần kinh tế đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh, tăng cường các mối quan hệ liên doanh, liên kết. Ðồng thời, Hải Dương tiến hành quy hoạch các khu, cụm công nghiệp như: Khu công nghiệp Ðại An; Cụm công nghiệp Việt Hòa - Cẩm Thượng, Việt Hòa - Tứ Minh; khu đô thị mới phía đông; khu thương mại - du lịch - văn hóa phía tây; khu du lịch sinh thái Hà Hải... để thu hút các doanh nghiệp đầu tư. Kết quả chỉ trong vòng ba năm đã thu hút được hơn 500 doanh nghiệp đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh. Nhiều doanh nghiệp nay đã đi vào sản xuất ổn định. Trong đó, số doanh nghiệp làm ăn có hiệu quả kinh tế cao đạt doanh thu hơn 5 tỷ đồng chiếm 11%.

Trước tình hình đô thị hóa mạnh mẽ khiến diện tích đất nông nghiệp ngày càng thu hẹp, thành phố đã triển khai thực hiện nhiều chương trình, đề án chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, đưa các giống vật nuôi, cây trồng năng suất, chất lượng cao vào sản xuất. Do đó, dù diện tích giảm nhiều nhưng tổng giá trị nuôi trồng trên một đơn vị diện tích không ngừng tăng lên, năm 2003 đã đạt bình quân hơn 130 triệu đồng/ha.

Cùng với đẩy mạnh phát triển kinh tế thành phố cũng chú trọng đầu tư phát triển toàn diện trong các lĩnh vực văn hóa - xã hội, mỗi năm phấn đấu giải quyết việc làm cho 40 nghìn lao động. Thực hiện phương châm "Nhà nước và nhân dân cùng làm", các tầng lớp nhân dân đã đóng góp hàng chục tỷ đồng, hàng vạn ngày công tham gia chỉnh trang đô thị, lát gạch tự chèn vỉa hè, bê-tông hóa đường ngõ xóm, kiên cố hóa 80% các phòng học, giúp sức cho giáo dục - đào tạo thành phố nhiều năm liền giữ vững danh hiệu lá cờ đầu của ngành giáo dục - đào tạo tỉnh Hải Dương.

Với vai trò là trung tâm kinh tế - chính trị - văn hóa của tỉnh, thành phố Hải Dương rất coi trọng việc giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn. Những năm qua, công an thành phố đã kiên quyết đấu tranh phòng, chống tội phạm, xây dựng lực lượng trong sạch vững mạnh, xây dựng thế trận an ninh nhân dân vững chắc. Vì vậy trật tự an toàn xã hội luôn được duy trì tốt, số vụ phạm pháp hình sự giảm, các tệ nạn xã hội từng bước được đẩy lùi. Nhiều người đến Hải Dương đã nêu nhận xét đây là thành phố thật sự yên bình.

Tuy nhiên, trên đường CNH, HÐH để xây dựng thành phố thật sự giàu đẹp, văn minh, Hải Dương còn nhiều việc phải làm. Dự kiến trong năm năm tới, thành phố sẽ quyết tâm đẩy nhanh chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đưa tỷ trọng công nghiệp lên 55,5%; thương mại - dịch vụ 39%; nông nghiệp 5,5%. Ðồng thời nâng thu nhập bình quân đầu người tăng khoảng 60% (so với năm 2000), phấn đấu giải quyết đủ việc làm cho lực lượng lao động dôi dư trong quá trình đô thị hóa và hoàn thành thắng lợi toàn diện các mục tiêu phát triển kinh tế, văn hóa-xã hội do Ðại hội Ðảng bộ thành phố Hải Dương đã đề ra.