Hà Nội ngày càng bụi

Bụi gấp nhiều lần tiêu chuẩn cho phép

Ngày 26-7-2005, tại Hà Nội, Trung tâm Kỹ thuật Môi trường đô thị và khu công nghiệp  tổ chức hội thảo Quản lý chất lượng không khí ở Hà Nội và đánh giá phơi nhiễm nhằm mục đích trao đổi về kết quả quan trắc chất lượng không khí Hà Nội, phương pháp nghiên cứu đánh giá sự phơi nhiễm của cộng đồng đối với ô nhiễm không khí.

Cùng với quá trình công nghiệp hoá, đô thị hoá, bùng nổ về phương tiện giao thông cơ giới, thành phố Hà Nội đang đối mặt với ô nhiễm không khí ngày càng tăng. CEETIA công bố rộng rãi số liệu quan trắc của Trạm quan trắc chất lượng không khí tự động đặt tại CEETIA qua 6 năm đo đạc (1999 - 2004), nồng độ bụi PM10 tăng 1,5 lần, nồng độ SO₂ tăng 2,5 lần, nồng độ O₃ tăng 2,7 lần. Môi trường không khí bị ô nhiễm nặng nhất là bụi.

Theo đó, chất lượng không khí ở khu dân cư Hà Nội trong 6 năm gần đây có nồng độ bụi PM10 gấp khoảng 3,5 - 4,5 lần trị số trung bình năm cho phép và gấp khoảng 2 lần tiêu chuẩn ngày cho phép. Trong năm, 87% số ngày có nồng độ bụi PM10 trung bình lớn hơn 200mg/m³. Môi trường không khí đã bị ô nhiễm nặng nề về bụi. Nồng độ các chất ô nhiễm không khí có xu hướng ngày càng tăng, nồng độ các khí SO₂, O₃ trung bình hằng năm tăng khoảng 10% - 17%, nồng độ bụi trung bình hàng năm tăng từ 4%-20%, riêng nồng độ khí NO₂ tăng nhanh hơn, bình quân hàng năm khoảng 40% - 60%. Tuy nhiên, nồng độ các chất khí ô nhiễm đều thấp hơn trị số tiêu chuẩn cho phép nghĩa là môi trường không khí chưa bị ô nhiễm về các khí độc hại.

Ô nhiễm do giao thông

Trong 10 năm trở lại đây, số lượng xe ô-tô, xe máy ở Hà Nội tăng lên rất nhanh, bình quân khoảng 2 người dân ở Hà Nội (kể cả trẻ em và người già) có 1 xe máy. Trong một ngày, mức ồn giao thông cao nhất thường xảy ra trong khoảng thời gian từ 8 - 10h sáng và dao động trong khoảng 78,6 - 79,6 dBA, mức ồn trong các giờ ban ngày và ban đêm đều vượt quy định của tiêu chuẩn Việt Nam đối với khu thương mại, dịch vụ tối đa là 70 DBA, vào thời điểm có tiếng còi xe buýt, xe tải thì mức ồn vọt lên tới trên 100 DBA.

Ông Đặng Dương Bình, Sở Tài nguyên, Môi trường và Nhà đất Hà Nội cho biết, hiện nay Hà Nội có khoảng gần 500 cơ sở sản xuất công nghiệp hoạt động tại 9 khu công nghiệp cũ và 5 khu công nghiệp mới và xen kẽ trong khu vực đô thị và ngoại thành của Hà Nội. Trên địa bàn thành phố có khoảng gần 200 nhà máy và xí nghiệp có tiềm năng thải các chất gây ô nhiễm không khí. Tình trạng ô nhiễm môi trường ở các khu dân cư nội thành và các làng xã ngoại thành có chiều hướng giảm xuống, riêng nồng độ bụi vẫn có chiều hướng gia tăng. Hiện trạng ô nhiễm không khí nổi bật nhất trong hệ thống giao thông đô thị xảy ra ở các vị trí thường có ách tắc giao thông: Ngã Tư Sở, Ngã Tư Vọng... khi xảy ra tắc nghẽn giao thông, luồng xe thường chỉ đạt vận tốc trung bình 5 km/h, với vận tốc này, xe máy và ô-tô con sẽ thải ra một lượng khí CO nhiều gấp 5 lần; xe buýt, xe tải nhiều gấp 3,6 lần so với khi chạy ở vận tốc 30 km/giờ... gây tình trạng ô nhiễm khí cục bộ. Mặt khác, do số lượng các phương tiện tham gia giao thông quá lớn trong khi chất lượng của số xe không đảm bảo các tiêu chuẩn xả khí thải.

Theo GS Phạm Ngọc Đăng, muốn cải thiện chất lượng không khí Hà Nội thì cần kiểm soát chặt chẽ ô nhiễm môi trường không khí do giao thông vận tải gây ra, phải tăng cường năng lực quản lý môi trường không khí, xây dựng các thể chế quản lý, tiến hành quan trắc liên tục và thường xuyên để kịp thời nắm bắt được diễn biến môi trường, tăng cường các biện pháp kiểm soát, thanh tra các nguồn thải chất ô nhiễm, đặc biệt là nguồn thải giao thông, đánh giá tác động của ô nhiễm không khí đối với sức khoẻ cộng đồng và đối với kinh tế - xã hội, nâng cao nhận thức của cộng đồng, tự giác tham gia bảo vệ môi trường không khí đô thị.