Góp một tiếng nói xóa bỏ định kiến giới trong cộng đồng

Mỗi bộ phim, một câu chuyện

Chia sẻ của Nguyễn Phương Phi, người viết kịch bản và là đạo diễn cho phim ngắn “Con yêu mẹ”, cho biết, phim của anh cũng muốn gửi chung một thông điệp về xóa bỏ những định kiến về giới trong xã hội. Phim nói về cuộc đời của một cô gái tuổi Dần, mà như Phi lý giải, với định kiến của người Việt Nam, thường cao số, sát phu. Định kiến đó gắn liền với nhân vật chính, khiến cuộc đời cô gái gặp những bất hạnh. Nhưng cô đã kiên cường qua khó khăn, vươn lên thành công trong cuộc sống.

Phim ngắn này cũng đồng thời giành giải thưởng “Diễn viên xuất sắc nhất” cho bé Vũ Hoàng Linh Chi. Diễn xuất rất tự nhiên, nhưng đầy cảm xúc của bé Chi trong vai một cô bé kể về hành trình mẹ mình phải đương đầu những định kiến giới trong cuộc đời, đã khiến ban giám khảo rất ấn tượng.

Nguyễn Phương Phi tâm sự, ý tưởng làm phim này đến với mình rất tình cờ. Được một người bạn chia sẻ thông tin về cuộc thi làm phim khi thời hạn cuối cùng chỉ còn hai ngày, ý tưởng của “Con yêu mẹ” đã nảy ra trong đầu ngay buổi trưa, thôi thúc Phi chắp bút ngồi viết kịch bản một mạch, đến hai giờ sáng thì hoàn tất.

Là nhà làm phim độc lập, quá trình sản xuất cũng gặp nhiều khó khăn, Phi cũng tự mình gánh vác, chỉ có hai người bạn hỗ trợ. Trong quá trình làm, Phi cũng thấy, bản thân mình cũng có thay đổi trong sự nhìn nhận về phụ nữ, về sự bình đẳng giới của cả hai giới. Cá nhân Phi nhận thấy, câu chuyện của mình có ý tưởng thực tế, dễ lay động lòng người.

Phim ngắn của Nguyễn Phương Phi, cùng với tám phim ngắn khác, là những câu chuyện nhỏ, kể một cách sáng tạo về những định kiến tiêu cực với phụ nữ trong cuộc sống ngày nay. Đó là chuyện những người phụ nữ bỏ giấc mơ nghề nghiệp vì gia đình, chuyện con gái có thể sửa xe hay không… nhìn từ quan niệm “Bình thường hay bất bình thường” với họ.

Cuộc thi làm phim với tựa đề “#HowAbnormal - Bình thường hay bất bình thường” do Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP), phối hợp với Bộ Ngoại giao Việt Nam, phát động từ tháng 12 năm 2015, nhằm khuyến khích các nhà làm phim, các bạn trẻ và cộng đồng sản xuất những bộ phim ngắn, sáng tạo về những định kiến tiêu cực, những cách nhìn mới, nhằm thúc đẩy bình đẳng ở nơi làm việc, trong gia đình và xã hội nói chung. Đây là một phần trong dự án “Nâng cao năng lực lãnh đạo của cán bộ nữ phục vụ triển khai hội nhập quốc tế”.

Kể từ lễ khởi động cuộc thi, hơn 50 cá nhân và nhóm làm phim đã gửi kịch bản tham dự. Qua hai vòng sơ tuyển, ban giám khảo gồm đạo diễn Bùi Thạc Chuyên, đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp, chuyên gia Jean Munro, đã lựa chọn chín kịch bản tốt nhất để hỗ trợ sản xuất phim. Các bộ phim hoàn thành được giới thiệu trên fanpage của chương trình trên mạng xã hội, qua đó lựa chọn những tác phẩm tốt nhất để vinh danh.

Ngoài giải Nhất, ban tổ chức còn trao Giải Nhì cho bộ phim “Hãy để con giúp cha” của tác giả Ngô Thị Trang, Giải Ba cho phim “Cô lập” của tác giả Hoàng Nguyễn.

Giải bình chọn của khán giả thuộc về phim ngắn “Xin lỗi con” của tác giả Vũ Thị Ngọc Diễm (sinh viên khoa Báo chí - Truyền thông, Đại học Khoa học Xã hội nhân văn Hồ Chí Minh), với số lượt yêu thích và chia sẻ trên fanpage của chiến dịch nhiều nhất

Giải kịch bản xuất sắc nhất dành cho tác giả Nguyễn Thị Hồng Quyên với kịch bản “Điều kỳ diệu từ chiếc khăn”. Ban tổ chức cuộc khi đã dành tặng bạn gái này thêm một phần thưởng đặc biệt - một khăn len màu đỏ - vật đã truyền cảm hứng cho Hồng Quyên viết nên một câu chuyện vô cùng cảm động về tình mẫu tử.

Những thông điệp ý nghĩa

Cuộc thi đã thu nhút sự tham gia nhiệt tình của các bạn thanh niên, nhà làm phim trẻ trên khắp cả nước. Các đạo diễn trẻ đã diễn tả sinh động, khách qua và chân thật những góc nhìn đa dạng về những định kiến giới, vốn được xem là bình thường trong cuộc sống. Những câu chuyện vẫn đã và đang diễn ra, được xã hội xem là bình thường được kể lại dưới góc nhìn của những đạo diễn trẻ tuổi, đưa ra câu hỏi ngỏ để người xem phải suy nghĩ.

Phát biểu tại lễ trao giải, Tiến sĩ Pratibha Mehta, Điều phối viên Liên hợp quốc tại Việt Nam, Trưởng đại diện UNDP cho biết, bà đã xem tất cả các phim ngắn của chương trình và cảm thấy rất xúc động. Tất cả thông điệp đều ấn tượng, bởi các nhà làm phim đã mang trải nghiệm của mình và bạn bè vào trong phim. Bà nhấn mạnh, thông qua các bộ phim được sản xuất trong cuộc thi, các định kiến giới được phản ánh rõ ràng, cũng như những tiêu chuẩn kép mà mọi người đặt ra cho phụ nữ và nam giới, cho trẻ em trai và trẻ em gái, được đưa ra ánh sáng.

Đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp, thành viên ban giám khảo chia sẻ, với việc đề cập tới một vấn đề tương đối nhạy cảm với các nước châu Á như Việt Nam, chị không nghĩ rằng các nhà làm phim trẻ lại có cách tiếp cận tốt cũng như sự quan tâm về xóa bỏ định kiến giới đến vậy. Những bộ phim được giải đều được các thành viên trong ban giám khảo rất đồng thuận vì chạm vào cảm xúc của người xem. Thí dụ, trong tác phẩm “Con yêu mẹ”, khuôn mặt, ánh mắt, nụ cười và những giọt nước mắt của cô bé Vũ Hoàng Linh Chi đã giúp phim ngắn trở nên ấn tượng. Em diễn xuất không giống như một diễn viên chuyên nghiệp, nhưng đã khiến ban giám khảo rơm rớm nước mắt. Điều đó không phải là diễn viên chuyên nghiệp nào cũng làm được.

Nữ đạo diễn cũng cho hay, trong cuộc thi, có thể nhìn thấy những tác phẩm không tròn vành về ngôn ngữ điện ảnh, không hoàn hảo về kỹ năng, nhưng điều quan trọng là, các bạn trẻ mong muốn được nói ra ý kiến của mình, mong muốn được tạo ra sự thay đổi trong xã hội. Và mong muốn đó hoàn toàn đúng đắn, xứng đáng và có sức hấp dẫn với người xem.

Sinh viên Vũ Thị Ngọc Diễm, tác giả phim “Xin lỗi con”, cảm thấy rất vui vì đã được mọi người ủng hộ tác phẩm cá nhân đầu tay. Diễm cho rằng, đây là một sân chơi bổ ích, qua đó sẽ mang lại cho giới trẻ một suy nghĩ khác về sự công bằng giữa nam và nữ. Bạn cũng hy vọng sẽ có thêm nhiều sân chơi thú vị như thế này cho các bạn trẻ tham gia.

Tiến sĩ, nhà văn Nguyễn Thụy Anh nhận định, chị xem những bộ phim ngắn ấy với tư cách một khán giả, và tiêu chí đầu tiên cảm xúc. Khán giả xem những bộ phim ngắn này nhận được những cảm xúc ngay tức thì, và những cảm xúc ấy chính là hiệu ứng của những câu chuyện nho nhỏ để đấu tranh lại với những định kiến giới, vốn dĩ đã trở nên quen thuộc trong cuộc sống của chúng ta.  

* Giải Nhất cuộc thi làm phim “#HowAbnormal - Bình thường hay bất bình thường” đã thuộc về “Con yêu mẹ” của đạo diễn Nguyễn Phương Phi. Phim ngắn này đồng thời mang lại giải Diễn viên xuất sắc nhất cho bé Vũ Hoàng Linh Chi.

Giải Nhì thuộc về bộ phim “Hãy để con giúp cha” của tác giả Ngô Thị Trang.

Giải Ba thuộc về phim “Cô lập” của tác giả Hoàng Nguyễn.

Giải bình chọn của khán giả thuộc về phim “Xin lỗi con” của tác giả Vũ Thị Ngọc Diễm.

Giải kịch bản xuất sắc nhất dành cho tác giả Nguyễn Thị Hồng Quyên với phim ngắn “Điều kỳ diệu từ chiếc khăn”.