Quá tải trầm trọng
Theo Giám đốc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh Phạm Việt Thanh, tình trạng quá tải tại các BV tại thành phố ngày càng trầm trọng, nhất là tại các BV chuyên khoa đầu ngành và các BV đa khoa hạng I chuyên sâu và kỹ thuật cao như: BV Ung Bướu, Chấn thương Chỉnh hình, Nhi Ðồng 1, Từ Dũ, Nhân Dân Gia Ðịnh, Nhân Dân 115... Năm 2011, số lượng người khám bệnh tại TP Hồ Chí Minh ước đạt gần 30 triệu lượt người vượt 7% so kế hoạch và tăng 7,5% so với năm 2010, chỉ riêng số người bệnh nội trú đạt gần 1,3 triệu lượt người và ngoại trú 4,2 triệu lượt người, vượt kế hoạch từ 13 đến 25%. Tại nhiều BV kể trên, trung bình mỗi ngày tiếp nhận hơn 1.200 lượt người khám và điều trị nội trú. Theo thống kê của Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, công suất sử dụng giường bệnh của các bệnh viện này luôn cao hơn 100% như: BV Nhi Ðồng 1, công suất sử dụng giường bệnh là 123% và mỗi ngày có 322 lượt bệnh nhân phải nằm đôi ghế bố, hoặc ngoài hành lang; BV Từ Dũ công suất giường là 125%, mỗi ngày có 316 lượt người bệnh phải nằm ghép. Riêng BV Ung Bướu, số giường kế hoạch là 1.300 giường nhưng thực kê chỉ có 631 giường và bệnh nhân phải nằm ghép ba người một giường.
Tại BV Ung Bướu, mới vào đến cổng chúng tôi đã cảm nhận không khí ngột ngạt, đông nghẹt người tại cơ sở khám, chữa bệnh này. Tại khu chờ khám bệnh, người bệnh và người nhà người bệnh chen chúc ngồi, đứng. Trong khu điều trị, người bệnh phải nằm ghép hai, ba người một giường, nhiều trường hợp người bệnh phải nằm cả dưới sàn nhà. Ðây là một trong nhiều BV đang trong tình trạng quá tải, tại thành phố hiện nay. Tương tự, tại BV Nhi Ðồng 1, cũng không khá hơn. Tại đây, trung bình mỗi ngày phải khám hơn năm nghìn lượt người bệnh, ngày cao điểm phải klhám cho hơn bảy nghìn lượt người. Chị Phạm Thanh Ngọc, ngụ quận Tân Bình, TP Hồ Chí Minh, đưa con đi khám bệnh tại BV Nhi Ðồng 1, kể: "Mỗi lần đưa con đi khám bệnh hai vợ chồng tôi phải đi từ sáng sớm. Có lần tới trưa con tôi vẫn chưa được khám. Ngồi đợi khám bệnh cho con đã đủ mệt". Giám đốc BV Tăng Chí Thượng, cho biết, với cơ sở hạ tầng của đơn vị hiện nay chỉ phù hợp với BV quy mô 700 giường nhưng hiện nay mỗi ngày có tới 1.500 đến 1.600 người bệnh nội trú và ngày cao điểm tới gần 1.900.
Cần giải pháp đồng bộ
Theo ông Phạm Việt Thanh, nguyên nhân quá tải tại các bệnh viện hiện nay là do nhu cầu khám, chữa bệnh của người dân ngày càng tăng cao. Cụ thể, BV Nhi Ðồng 1, năm 2001 có hơn 895 lượt khám, chữa bệnh, năm 2011 con số này là hơn 1,6 triệu lượt; BV Chấn thương Chỉnh hình, số bệnh nhân nội trú tăng từ 8.310 người năm 1985 lên 33.882 người năm 2011, số lượt người khám tăng từ 104.645 lên 505.435. Nghịch lý là nhu cầu khám, chữa bệnh tăng cao nhưng số BV mới, giường bệnh không tăng và hiện thành phố chỉ có hơn 31 nghìn giường bệnh (trung bình 40 giường bệnh/10 nghìn dân). Bên cạnh đó, các BV tuyến tỉnh do thiếu đầu tư trang thiết bị, nhất là trang thiết bị hiện đại, nguồn nhân lực thiếu trầm trọng, tay nghề hạn chế chưa được tín nhiệm của người dân, dẫn đến tình trạng vượt tuyến, người dân tự tới cơ sở tại TP Hồ Chí Minh khám và điều trị cũng góp phần làm cho tình trạng quá tải trầm trọng thêm. Theo thống kê, số người bệnh các tỉnh khác tới TP Hồ Chí Minh ngày càng tăng cao từ 34,8% (năm 2008) lên 40,8% (năm 2011) và số nhập viện tăng từ 52,6% lên 58,2%.
Trước nhu cầu khám, chữa bệnh ngày càng tăng cao, ngành y tế TP Hồ Chí Minh đã triển khai nhiều biện pháp, giải pháp nhằm giảm tải cho các bệnh viện như: cải cách thủ tục hành chính, tăng giờ khám, điều trị cho người bệnh, thực hiện đề án 1816 để nâng cao năng lực điều trị cho các bệnh viện tuyến dưới... nhưng quá tải vẫn chưa được giải quyết tận gốc. Phó Chủ tịch UBND Hứa Ngọc Thuận cho biết: để giảm tải cho các BV, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho nhân dân, thành phố đã triển khai xây dựng năm BV tại cửa ngõ quy mô từ 500 đến 1.000 giường bệnh. Tuy nhiên, năm 2011 thực hiện Nghị quyết 11 của Chính phủ, các dự án xây mới không thể khởi công. Hiện nay, thành phố đang tìm biện pháp tháo gỡ khó khăn và tích cực chuẩn bị xây dựng các dự án này. Thành phố phối hợp Bộ Y tế đề xuất cùng các bộ, ngành liên quan tạo điều kiện thuận lợi để thành phố sớm thực hiện xây dựng các dự án này. Dự kiến, năm 2014, thành phố sẽ có ba bệnh viện được xây mới và năm 2015 các dự án còn lại được đưa vào sử dụng. Khi các dự án hoàn thành chắc chắn sẽ giảm tải cho các bệnh viện kể trên.
Cùng đầu tư xây dựng các BV mới, để chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh ngày càng cao của nhân dân, thành phố đã phê duyệt đề án đào tạo 300 tiến sĩ, bác sĩ ngành y tế. Hiện công suất sử dụng giường bệnh tại các bệnh viện tuyến quận, huyện chỉ đạt 60%, vì vậy tập trung đầu tư nâng cao năng lực cho các BV tuyến quận, huyện là cần thiết. Khi các BV này có nguồn nhân lực, trang thiết bị và thương hiệu sẽ dễ dàng thu hút bệnh nhân tới khám và điều trị. Khả năng thành lập các chuyên khoa về chấn thương chỉnh hình nhi tại một số BV quận, huyện là không khó. Ngoài ra, Bộ Y tế cần tiếp tục đầu tư nâng cao năng lực y tế tuyến tỉnh tạo niềm tin thu hút người dân khám và điều trị tại địa phương giảm dần lượng người bệnh đi về thành phố khám, chữa bệnh.
