Trên thị trường thế giới, giá chào phân bón tiếp tục tăng, giữa tháng 7 tại Bắc Mỹ giá chào urê dạng hạt từ 192 USD/tấn tăng lên 198-199 USD/tấn-FOB, dự đoán sẽ tăng đến 220 USD/tấn, tại Trung Đông giá chào lên mức 190-210 USD/tấn, giá urê bao Trung Quốc chào ngày 26-7 là 230 USD/tấn C&F. Giá phân urê thế giới tăng là do giá dầu mỏ tăng, cước phí vận chuyển sau một thời gian ngắn giảm đã tăng trở lại, cộng với nguồn cung tại một số nước sản xuất chính giảm (Trung Quốc trước đây thuế xuất khẩu phân bón là 0% nay tăng lên 5%, khiến hoạt động xuất khẩu bị hạn chế hơn trước. Indonesia vẫn duy trì lệnh ngừng xuất khẩu phân bón). Đặc biệt, trong bảy tuần tăng liên tục, vào hạ tuần tháng 7-2004, phân urê xuất xứ từ Yuzhnyy đã đạt mức giá 210-215 USD/tấn, FOB, so với đầu tháng 5 đã tăng tới 62%, và so với cùng kỳ năm ngoái đã tăng tới 47%. Có nhiều dự đoán cho rằng trong vòng một tháng nữa, giá phân bón vẫn sẽ đứng ở mức cao.
Diễn biến giá phân bón trên thị trường thế giới đã đặt các doanh nghiệp nhập khẩu phân bón Việt Nam vào tình thế "án binh bất động", nghe ngóng, chờ giá giảm xuống thấp. Vì vậy, trong nửa đầu tháng 7, chỉ có một số lượng rất nhỏ được cập cảng. Đây là những lô hàng đã ký trước đó. Các hợp đồng mới hầu như không có. Cụ thể là có khoảng 32 nghìn tấn phân bón NK các loại, trong đó chỉ có duy nhất một lô urê 13,2 nghìn tấn được nhập về với giá 194 USD/tấn, DAP với giá 276 USD/tấn, KCL 201 USD/tấn, lân 42 USD/tấn và một số loại chuyên dùng khác. Vậy liệu có thiếu phân bón cho nhu cầu trong nước?
Theo báo cáo của Bộ NN và PTNT, nhu cầu phân urê sản xuất vụ mùa cả nước khoảng 560.000 tấn, trong đó miền bắc 220.000 tấn (bắt đầu cung ứng từ tháng 7-2004); miền trung 90.000 tấn và Nam Bộ 250.000 tấn (bắt đầu cung ứng từ tháng 8, 9-2004). Tính đến đầu tháng 7, lượng phân urê tồn kho khoảng hơn 200.000 tấn. Như vậy lượng phân urê thiếu hụt còn lại sẽ phải nhập khẩu về trong tháng 8 và 9 tới. Theo nguồn tin từ Bộ NN và PTNT, lượng phân bón sẽ nhập về trong thời gian tới có khả năng bảo đảm đủ nhu cầu. Tuy nhiên, điều đáng quan tâm là ở chỗ: Việt Nam vốn là một nước nông nghiệp phụ thuộc tới 85% nguồn phân urê nhập khẩu, nên giá phân bón trên thị trường thế giới tăng, cộng cước vận chuyển tăng đã làm giá phân urê trong nước bắt đầu tăng 300-500 đồng/kg tại nhiều nơi với mức giá trên dưới 4.000 đồng/kg.
Trước tình hình trên, ngày 28-7-2004, Hiệp hội phân bón Việt Nam và Tổ điều hành thị trường trong nước đã tổ chức cuộc họp với các doanh nghiệp phân bón toàn quốc để bàn về các giải pháp nhằm chuẩn bị tốt nguồn phân bón cho sản xuất nông nghiệp sáu tháng cuối năm 2004. Nhiều ý kiến trong cuộc họp tỏ ý lo ngại rằng, việc cung ứng phân bón cho vụ đông xuân 2004-2005 có khả năng căng thẳng. Và giải pháp tình thế được tính đến là đề nghị Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Tài chính chuẩn bị phương án miễn thu thuế GTGT (hiện là 5%) đối với phân bón sản xuất trong nước nhằm bình ổn giá. Mặt khác, theo Thứ trưởng Thương mại Phan Thế Ruệ, việc bình ổn giá phân bón còn phụ thuộc đáng kể vào công tác quản lý giá bán ra của hệ thống đại lý phân phối, tránh chuyện lợi dụng giá phân bón trên thị trường thế giới tăng để đẩy giá bán ra quá cao, nhằm trục lợi. Tuy nhiên, theo nhận xét của nhiều chuyên gia kinh tế, biện pháp bình ổn một số mặt hàng thiết yếu của ta vừa qua và mặt hàng phân bón hiện nay, phần lớn chỉ là giải pháp tình thế, chưa đưa ra được một chiến lược lâu dài.
Tuy nhiên, một số chuyên gia thương mại cho rằng, giá phân urê trong nước hiện đang được đẩy lên cao... bất thường. Cơ sở cho nhận xét này là, lượng phân bón hiện nay lưu thông trên thị trường chủ yếu được nhập về với giá thấp từ các tháng trước, khoảng 185-190 USD/tấn, cộng với các khoản chi phí lưu thông khác khoảng 20%, thì giá bán tới người tiêu dùng cũng chỉ khoảng 214 USD- tương đương với 3.424 đồng/kg.
Nhưng trên thực tế, mức giá phổ biến trên thị trường nội địa hiện phổ biến ở mức từ 3.700- 3.800đồng/kg phân urê, tương đương với 237 USD/tấn. Phải chăng, giá phân bón trong nước đã bị đẩy lên quá cao?
Mặt khác, các chuyên gia này cũng đưa ra cảnh báo: Mới đây giá ammonia (nguyên liệu để sản xuất phân bón) đã có dấu hiệu ổn định, chỉ dao động trong khoảng 242-244 USD/tấn. Cùng với đó là trường hợp các thương gia (găm hàng gây nên tình trạng nguồn cung khan hiếm giả tạo) sẽ tung hàng ra bán, sau khi đã đẩy giá lên cao. Động thái này sẽ làm cho thị trường phân bón "hạ nhiệt". Do vậy các doanh nghiệp cần hết sức thận trọng khi ký kết các hợp đồng mới trong giai đoạn hiện nay. Vì rất có thể tại thời điểm này, các doanh nghiệp sẽ phải nhập khẩu phân bón với giá cao, và đến khi hàng về tới cảng thì giá phân bón trên thị trường thế giới đã giảm, dẫn đến tình trạng giá phân bón trong nước cao hơn giá thế giới.
Tin tức
