Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), có ba mặt hàng/nhóm mặt hàng nông nghiệp đã cán mốc kim ngạch hơn 1 tỷ USD là gỗ và sản phẩm gỗ 1,6 tỷ USD, cà-phê 1,08 tỷ USD và thủy sản 1,01 tỷ USD.
Năm 2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đặt mục tiêu kim ngạch đạt 74 tỷ USD; mở rộng xuất khẩu sang nhiều thị trường tiềm năng mới.
Khởi sắc trên diện rộng
Vừa trở về từ Hội chợ Fruit Logistica-Berlin (Đức) năm 2026, ông Nguyễn Đình Tùng, Tổng Giám đốc Công ty Vina T&T Group cho biết: Đây là Hội chợ hàng đầu thế giới về trái cây, nông sản tươi và chuỗi cung ứng toàn cầu. Ngay trong ngày đầu tiên, gian hàng Vina T&T Group đã trở thành điểm dừng chân của nhiều đối tác và nhà nhập khẩu, hứa hẹn nhiều đơn hàng giá trị trong năm. Mỗi sản phẩm trái cây của công ty đều được canh tác theo quy trình chuẩn với hệ thống kiểm soát chất lượng và kiểm định nghiêm ngặt; năng lực xuất khẩu-logistics xuyên suốt bảo đảm tính đồng nhất về chất lượng và tiêu chuẩn trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu rau quả cả nước tháng 1/2026 đạt khoảng 750 triệu USD, tăng gần gấp đôi so với cùng kỳ. Ngành rau quả đang tự tin hướng đến mốc xuất khẩu 10 tỷ USD năm 2026, trong đó tập trung vào các thị trường chủ lực như Trung Quốc, Mỹ, EU và khai mở nhiều thị trường mới.
Nối tiếp đà tăng trưởng của ngành hàng cà-phê năm 2025, tháng 1/2026 kim ngạch xuất khẩu cà-phê Việt Nam đạt 1,08 tỷ USD, mở ra kỳ vọng tăng tốc mới cho cả năm. Đến cuối tháng 1/2026, do nhu cầu thu mua phục vụ xuất khẩu ổn định, giá cà-phê trong nước tiếp tục tăng, dao động khoảng 101.000 đến 102.000 đồng/kg.
Chị Cao Thị Lưu Biểu (phường Ea Kao, tỉnh Đắk Lắk) cho biết, giá cà-phê cao đã mang lại nguồn thu nhập lớn cho nông dân. Người trồng cà-phê hiện đang liên kết ngày càng chặt chẽ với các doanh nghiệp chế biến tạo ra lượng hàng hóa chất lượng, đạt chuẩn yêu cầu xuất khẩu cho nên đầu ra ổn định.
Cùng nhịp tăng trưởng đó, ngành thủy sản đã vươn lên kim ngạch hơn 1 tỷ USD trong tháng 1/2026. Theo Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) Lê Hằng, nhịp độ đơn hàng đầu năm được các doanh nghiệp thủy sản nỗ lực duy trì tốt mặc dù bối cảnh thương mại toàn cầu tiếp tục chịu sức ép từ các rào cản kỹ thuật và yếu tố thuế quan tại một số thị trường lớn. Tăng trưởng trong những tháng đầu năm chủ yếu đến từ thị trường Trung Quốc, Nhật Bản, ASEAN và nhóm sản phẩm cá tra, mực, bạch tuộc. Nhiều doanh nghiệp đã tận dụng nhu cầu tăng cao trước kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, đẩy nhanh tiến độ giao hàng sang Trung Quốc. Tôm hùm là mặt hàng đóng góp đáng kể cho mức tăng trưởng tại thị trường này khi phân khúc tôm cao cấp được tiêu thụ mạnh trong dịp lễ. Đối với tôm xuất khẩu sang Mỹ, nhiều doanh nghiệp đã chủ động giao hàng sớm trong tháng 1 nhằm giảm rủi ro trước thời điểm công bố kết quả thuế chống bán phá giá ngày 17/2.
Chế biến là "chìa khóa" tăng trưởng
Năm 2025 đánh dấu sự thành công của nhiều ngành hàng nông nghiệp trong việc dịch chuyển cơ cấu sản phẩm xuất khẩu theo hướng đa dạng hóa chủng loại và giảm dần phụ thuộc vào xuất khẩu thô, tăng cường xuất khẩu sản phẩm chế biến sâu. Đây cũng được coi là chìa khóa tăng trưởng mới cho xuất khẩu năm 2026.
Cụ thể, năm 2025, xuất khẩu cà-phê chế biến đạt 1,78 tỷ USD, tăng 50,4% so với năm 2024. Ông Nguyễn Nam Hải, Chủ tịch Hiệp hội Cà phê-Ca cao Việt Nam cho rằng, kết quả này đến từ việc doanh nghiệp đẩy mạnh đầu tư vào công nghệ chế biến sâu, mở rộng sản xuất cà-phê hòa tan, rang xay và các sản phẩm giá trị gia tăng cao. Từ đó giúp cà-phê chế biến Việt Nam được hưởng ưu đãi thuế quan theo các hiệp định thương mại tự do, gia tăng sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Hiện Việt Nam mới có khoảng hơn 10% sản lượng xuất khẩu cà-phê chế biến sâu cho nên cần gia tăng hơn nữa dòng sản phẩm này để tăng trưởng kim ngạch bền vững.
Không chỉ cà-phê, các nhóm mặt hàng gỗ, sản phẩm gỗ, thủy sản, rau quả cũng ghi nhận nhu cầu cao của người tiêu dùng thế giới đối với sản phẩm chế biến sâu. Năm 2025 rau quả chế biến đạt kim ngạch kỷ lục khoảng 2 tỷ USD. Hiện nhiều doanh nghiệp xuất khẩu đang nỗ lực tạo dựng hệ sinh thái nông sản có giá trị gia tăng cao. Thí dụ như Công ty Vina T&T Group, sau hơn 10 năm xuất khẩu trái cây tươi ra thị trường thế giới, cuối tháng 12/2025 đã chính thức ra mắt dòng sản phẩm trái cây chế biến TiTi Food với các sản phẩm xoài, dứa, mãng cầu, sầu riêng… ứng dụng công nghệ sấy tiên tiến nhằm giữ trọn hương vị tự nhiên và giá trị dinh dưỡng, phục vụ xu hướng tiêu dùng tiện lợi, lành mạnh và an toàn.
Đối với ngành gỗ, điểm nhấn đáng chú ý thời gian gần đây là sự dịch chuyển từ xuất khẩu nguyên liệu thô sang các sản phẩm chế biến sâu. Năm 2025, sản phẩm gỗ viên nén có mức tăng trưởng cao, đạt 1,17 tỷ USD, tăng 47,5% so với năm 2024. Thành công của gỗ viên nén là bài học điển hình về kinh tế tuần hoàn, mở ra hướng cho doanh nghiệp đầu tư công nghệ để khai thác tối đa phụ phẩm gỗ tạo ra các dòng sản phẩm năng lượng tái tạo. Ngoài ra đồ gỗ mỹ nghệ đạt 65 triệu USD, tăng 44,9% cho thấy sức hút của các sản phẩm chế biến sâu mang tính thủ công và giá trị văn hóa đối với phân khúc khách hàng cao cấp toàn cầu…
Ngay từ tháng đầu tiên của năm 2026 xuất khẩu nông, lâm, thủy sản không chỉ có điểm sáng riêng lẻ mà cho thấy đà đi lên của nhiều ngành hàng. Khi đơn hàng và thị trường cùng được mở rộng, tăng trưởng xuất khẩu dự báo sẽ tiếp tục duy trì nhịp độ cao thời gian tới.
