"Đường cách mệnh", sau 80 xuân đọc lại

Cách đây tròn 80 năm, mùa xuân năm Ðinh Mão (1927), cuốn ““Ðường kách mệnh””, tập hợp các bài giảng của Nguyễn Ái Quốc tại các khóa huấn luyện chính trị tại Quảng Châu, được Bộ Tuyên truyền của "Hội Liên hiệp các dân tộc bị áp bức" xuất bản tại Quảng Châu. Ngay lúc đó, các bài giảng này đã trở thành tài liệu gối đầu giường cho các học viên và sau đó là cuốn sách cẩm nang cho những nhà cách mạng.

Ðồng chí Nguyễn Lương Bằng nhớ lại: "Trí óc tôi mở mang. Ðó là những ngày tôi say sưa với một tài liệu rất quý báu là cuốn ‘“Ðường kách mệnh”’".

Cuốn sách vừa in ra đã theo các ngả đường giao liên bí mật về nước. Nó được in lại ở Hà Nội, Quảng Nam, Ðà Nẵng. Có khi sách được ngụy trang ngoài bìa như một cuốn Kinh Phật, nhưng bên trong là nội dung tác phẩm. Sau 80 năm, mùa xuân Ðinh Hợi này, đọc lại “Ðường kách mệnh”, vẫn thấy vẹn nguyên giá trị lý luận và thực tiễn; vẫn nóng hổi tính khoa học và cách mạng, tính chiến đấu và nhân văn.

Khi cách mạng còn trong đêm tối, dưới gót giày của thực dân, phong kiến, hoặc như hôm nay, khi con tàu Việt Nam đang vươn ra biển lớn, thì cái đầu tiên là lý luận cách mạng. Bởi không có cái đó, "không có lý luận kách mệnh thì không có kách mệnh vận động" như câu trích trong tác phẩm Làm gì? của Lê-nin mà Nguyễn Ái Quốc có dụng ý ghi ở tờ bìa cuốn sách.

Tiếp nối tư tưởng trước đây "muốn sống thì phải làm kách mệnh", giờ đây, trong kỷ nguyên toàn cầu hóa, muốn sống thì phải vươn ra biển lớn, phải nuôi dưỡng khát khao, chủ động và tích cực hội nhập kinh tế quốc tế. Tư duy trong “Ðường kách mệnh” là "đem phong trào thế giới nói cho đồng bào ta rõ. Ai là bạn ta? Ai là thù ta?", thì giờ đây, "Việt Nam là bạn, đối tác tin cậy của các nước trong cộng đồng quốc tế, tham gia tích cực vào tiến trình hợp tác và khu vực".

Khi viết “Ðường kách mệnh”, Nguyễn Ái Quốc đặt trong bối cảnh "hai mươi triệu đồng bào hấp hối trong vòng tử địa. Phải kêu to, làm chóng để cứu lấy giống nòi". Chỉ ước ao sao "đồng bào xem rồi, tỉnh dậy, đứng lên đoàn kết nhau mà làm cách mạng". Giờ đây, sau 20 năm đổi mới, khi ta đã gia nhập WTO, thực hiện khát vọng của Nguyễn Ái Quốc khi vượt đại dương tìm đường cứu nước, cơ hội lớn đang đến với dân tộc. Chúng ta không được bỏ qua cơ hội lớn, để thực hiện mục tiêu "sớm đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển".

Nhưng để thực hiện được điều đó, trước hết, cùng với đảng kách mệnh - đảng cộng sản - nhân tố quyết định đưa cách mạng đến thắng lợi, còn đòi hỏi "tư cách một người cách mạng". “Ðường kách mệnh” xác định một hệ chuẩn mực đạo đức cách mạng mà những người cách mạng phải hằng ngày bền bỉ tu dưỡng. Những chuẩn mực đạo đức đó là cần, kiệm, vị công vong tư, không hiếu danh, không kiêu ngạo, nói thì phải làm, giữ chủ nghĩa cho vững, hy sinh, ít lòng ham muốn về vật chất, đối với từng người thì khoan thứ, với đoàn thể thì nghiêm. Có lòng bày vẽ cho người, quyết định, quyết đoán, dũng cảm, phục tùng đoàn thể... Những phẩm chất đạo đức này không chỉ có ý nghĩa trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc, mà vẫn còn nguyên giá trị trong công cuộc đổi mới vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.

Gần đây, ngày 7-11-2006, Bộ Chính trị ra Chỉ thị số 06 về tổ chức cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh". Nội dung xuyên suốt là "nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân", cụ thể là rèn luyện các phẩm chất "cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư", ý thức tổ chức kỷ luật, ý thức trách nhiệm, ý thức phục vụ nhân dân, đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí.

80 năm trôi qua, nhưng những phẩm chất trở thành chuẩn mực đạo đức được Nguyễn Ái Quốc nêu trong “Ðường kách mệnh”, sau đó được phát triển trong các tác phẩm "Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân", "Di chúc" vẫn là ngọn đèn pha, ánh sáng soi đường cho mỗi cán bộ, đảng viên và toàn dân trong cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh".