Dự báo giá gạo năm 2005

Giá gạo thị trường thế giới năm vừa qua luôn vận động và đứng ở mức cao. Sản lượng lúa gạo tăng chủ yếu ở châu Á, đặc biệt tại Trung Quốc, Indonesia, Nhật Bản, Philippine, Hàn Quốc và Việt Nam. Mặc dù lượng lúa gạo năm qua tăng cao, song lượng gạo dự trữ của thế giới  vào cuối năm chỉ đạt 99 triệu tấn, tức thấp hơn lượng gạo dự trữ vào cuối năm ngoái khoảng hai triệu tấn.

Theo các nhà phân tích thị trường, nguyên nhân giá thóc gạo trong nước năm 2004 ở mức cao là do:

Một là: Giá gạo thị trường thế giới tăng ở mức cao.

Hai là : Về tổng thể thì nguồn cung lúa gạo cân đối đủ nhu cầu (theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, sản lượng thóc năm 2004 của cả nước đạt 35,7 triệu tấn tăng 1,2 triệu tấn so với năm 2003, trừ nhu cầu tiêu dùng trong nước khoáng 27,6- 28,1 triệu tấn, khả năng lúa hàng hóa dành cho xuất khẩu quy gạo khoảng 3,9-4 triệu tấn) nhưng tiến độ xuất khẩu gạo một vài tháng quá cao đã tác động làm tăng giá trong nước.

Ba là : Giá gạo tại quốc gia láng giềng Trung Quốc tăng mạnh. Các doanh nghiệp xuất khẩu cũng triển khai mua nhiều đã có tác động và ảnh hướng làm giá gạo thị trường nội địa tăng mạnh hơn.

Bốn là : Do nhu cầu can thiệp thị trường lúa vụ chính từ tháng 9-2004 đến tháng 2-2005 của Chính phủ Thái-lan đã hỗ trợ giá gạo chào bán tăng, nhiêu nhà nhập khẩu từ Philippine, Iraq, châu Phi đang quan tâm đến gạo Việt Nam bởi giá gạo của Việt Nam thấp hơn so với gạo cùng loại của Thái-lan, cùng với nguồn cung thóc ở đồng bằng sông Cửu Long về cuối năm hạn chế, là những nguyên nhân chính đẩy giá gạo xuất khẩu của Việt Nam tăng và đứng ở mức cao.

Theo dự đoán của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) cho thấy sản lượng gạo thể giới niên vụ 2004/2005 sẽ tiếp tục tăng 2,5% sau khi đã tăng 2,7% ở niên vụ trước. Trong đó sản lượng gạo niên vụ 2004/2005 dự đoán sẽ tăng chủ yếu ở Trung Quốc, Mỹ, mỗi nước tăng 12% và Nhật Bản 10%. Ngược lại sản lượng gạo niên vụ 2004/2005 dự đoán sẽ giảm ở Ấn Độ, Brazil, Bangladesh giảm 2- 8,2% so với vụ trước.

Bán buôn gạo thế giới năm 2005 sẽ giảm xuống mức 25,1 triệu tấn (giảm 117 nghìn tấn so với năm 2004). Hạn hán xảy ra ở nhiều nước xuất khẩu gạo nên lượng gạo xuất khẩu có thể giảm. Dự đoán Thái-lan có thể giảm 2-3 triệu tấn, Trung Quốc có thể không tham gia xuất khẩu gạo năm 2005, Chính phủ  Ấn Độ đã ngừng trợ cấp xuất khẩu gạo sau khi dự trữ trong nước giảm mạnh nên lượng gạo xuất khẩu có thể giám 1,6 triệu tấn.

Tồn kho gạo cuối niên vụ dự đoán giảm xuống 16,1 triệu tấn, trong đó nhiều nhất là ở Trung Quốc, Thái-lan, Việt Nam.

Đó là những nguyên nhân khiến giá gạo thế giới có thể vững giá trong niên vụ 2004/2005.

Dự báo sản lượng lúa trong nước năm 2005 ưóc đạt 35,4 triệu tấn, tiêu dùng trong nước khoảng 27 triệu tấn, lượng gạo xuất khẩu năm 2005 dự kiến 4 triệu tấn, với sản lượng trên có thể cân đối cung cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu.

Dự báo giá gạo thế giới có thể tiếp tục đứng ở mức cao như năm 2004, giá gạo xuất khẩu của Thái-lan loại 5% tấm FOB 225-245USD/tấn, gạo xuất khẩu cùng loại của Việt Nam 220-230USD/tấn. Những tháng đầu năm 2005 có thể còn tăng so với mức giá cuối năm 2004 do hạn hán xảy ra ở nhiều nước xuất khẩu gạo lớn cùng với nhu cầu nhập khẩu gạo tăng từ nhiều nước.

Dự báo giá thóc gạo trong nước năm 2005 có thể ổn định ở mức cao như năm 2004 và có xu hướng tăng nhẹ. Ở đồng bằng sông Cửu Long giá thóc giao động trong khoảng 2.000-2.300 đồng/kg, giá gạo xuất khẩu 5% tấm khoảng 3.400-3.800đồng/kg, giá gạo 25% tấm khoảng 3.000-3.500đồng/kg. Ở Đồng Bằng Sông Hồng giá thóc khoảng 2.300-2.500đồng/kg, giá gạo khoảng 3.400-4.500đồng/kg.

Dự đoán giá thành lúa năm 2005 ở đồng bằng sông Hồng khoảng 1.350-1.400đồng/kg, ở đồng bằng sông Cửu Long khoảng 1.050-l.250đồng/kg, so với dự đoán trên thì người sản xuất có lãi: đồng bằng sông Hồng khoảng hơn 60%, ở đồng bằng sông Cửu Long khoảng hơn 95%. Với giá thành và giá mua lúa dự báo trên, gạo xuất khẩu của Việt Nam có khá năng cạnh tranh với gạo xuất khẩu của các nước  trong khu vực ASEAN.