Dự án Hồ điều hòa Xương Rồng tại Thái Nguyên: "Treo" đến bao giờ?

Dự án trong mơ đối với tỉnh nghèo...

Dự án gồm phần: Dự án BT Hồ điều hòa Xương Rồng và Dự án Khu đô thị mới. Dự án Hồ điều hòa Xương Rồng có tổng đầu tư dự kiến 30 triệu USD, gồm 11 hạng mục xây dựng. Dự án Khu đô thị mới với diện tích 18,84 ha, có tổng đầu tư dự kiến 70 triệu USD, với mục đích xây nhà để bán, cho thuê và kinh doanh các dịch vụ nhà ở, văn phòng, trung tâm thương mại, khách sạn... Tập đoàn INTRA đã trúng thầu và được UBND tỉnh cấp Giấy chứng nhận đầu tư vào tháng 1-2007. Tập đoàn này đã ủy quyền thực hiện dự án cho đơn vị thành viên là Công ty trách nhiệm hữu hạn INTRA Việt Nam. Tháng 8-2007, dự án trên đây chính thức được khởi công.

Dự án trên có vai trò quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của TP Thái Nguyên và tỉnh Thái Nguyên. Ngoài ý nghĩa về hiện đại hóa đô thị, Dự án hoàn thành còn góp phần tích cực nâng cao khả năng thu hút đầu tư, nhất là đầu tư nước ngoài vào Thái Nguyên và khu vực. Nhân dân trong tỉnh đặc biệt quan tâm, và có thể nói đây là dự án trong mơ đối với một tỉnh nghèo như Thái Nguyên.

... Nhưng gần như bị phá sản

Theo cam kết, nhà đầu tư phải góp đủ số vốn điều lệ 30 triệu USD trong vòng sáu tháng kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đầu tư, nhưng đến nay đã quá thời gian gần hai  năm, nhà đầu tư mới chuyển được một phần kinh phí so với quy định. Cũng theo cam kết, ngay sau lễ khởi công 30 ngày, bắt buộc nhà đầu  tư  phải  chuyển  toàn  bộ kinh phí bồi thường giải phóng mặt bằng đợt một, khoảng 35,6 tỷ đồng theo dự toán phê duyệt, nhưng đến nay đã gần một năm, phía INTRA mới bàn giao hơn 5,7 tỷ đồng và dừng lại ở lễ động thổ.

Thật đáng tiếc sự kỳ vọng đó đã trở thành nỗi thất vọng, khi Công ty INTRA không thực hiện đầy đủ các cam kết, gây nên bao khó khăn cho TP Thái Nguyên, nhất là người dân vùng dự án. Công luận lên tiếng, nhà đầu tư mới "khai" thật: "Không huy động được vốn". Vỡ lẽ một sự thật mà trước đó nhà đầu tư luôn luôn khẳng định như đinh đóng cột: Dự án sẽ sớm hoàn thành và đây sẽ là một quần thể đô thị hiện đại, khang trang mang phong cách Nhật Bản giữa lòng TP Thái Nguyên. Sự bàn tán, hoài nghi trong nhân dân vùng chịu ảnh hưởng của dự án là khó tránh khỏi. Ông Lê Ðình Linh, Trưởng ban bồi thường giải phóng mặt bằng TP Thái Nguyên (trong đó có dự án "Hồ điều hòa Xương Rồng") nói: "Rõ ràng, TP Thái Nguyên đã quá tin tưởng vào năng lực của đơn vị chủ đầu tư".

Người dân gánh chịu thiệt thòi

Sự "trục trặc" của nhà đầu tư đã khiến không ít gia đình vùng dự án lâm vào cảnh khổ sở. Hầu hết các hộ dân nằm trong quy hoạch dự án đều đang rất thấp thỏm, lo âu. Không ít hộ làm nông nghiệp phải bỏ các vụ gieo trồng vì đất nông nghiệp của họ đã có quyết định thu hồi. Nhiều hộ dân đã chủ động mua đất, xây nhà ở nơi khác để có thể di dời khỏi vùng dự án. Nhiều gia đình nhà cửa chật hẹp, dột nát muốn sửa sang, nâng cấp nhưng không thực hiện được vì lệnh "cấm" xây dựng, cơi nới.

Gia đình ông Lê Ðức Dục ở tổ 28 sống trong ngôi nhà ba gian nhưng lại có tới bốn cặp vợ chồng với 11 khẩu. Chật hẹp đã đành, song vì ngôi nhà quá cũ nên cả ông bà và con cháu luôn luôn phải sống trong tình cảnh nhà dột, có thể sập bất kể lúc nào. Ông Dục cho biết: "Không phải là mình không có kinh phí làm nhà mới mà vì họ đã thông báo không được xây dựng, cơi nới, vì kiểm đếm cả rồi. Làm xong nay mà mai họ lấy đất thì mất trắng". Gia cảnh nhà ông Ðào Ðức Bốn (Tổ trưởng tổ 28) cũng nằm trong hoàn cảnh tương tự, nhà chỉ có ba gian, xây dựng từ 1984 và đang có tới chín khẩu với ba cặp vợ chồng cùng chung sống. Trong gian buồng vỏn vẹn 14 m2, một bên là vợ chồng ông Bốn, bên kia là vợ chồng con trai. Giáp với gian buồng là phòng của cặp vợ chồng cô con gái thứ hai. Ông Bốn bức xúc: "Nếu không có cái dự án treo này thì gia đình nhà tôi đã xây nhà mới hoặc cải tạo lâu rồi, đâu đến nỗi để khổ thế này, vợ chồng con gái cả của tôi cũng đã phải đi thuê nhà để ở cách đây mấy cây số...". Nhà bà Ðào Thị Thìn, tổ 33 cũng như hàng trăm hộ dân khác trong vùng dự án đang trong tình cảnh tương tự. Năm 2004, gia đình bà tích cóp được ít tiền làm nhà mới thay cho ngôi nhà tạm, nhưng không được xây vì đất nằm trong quy hoạch. Trên đây là một số gia đình trong 500 hộ dân sống trên địa bàn phường Hoàng Văn Thụ (TP Thái Nguyên) bị ảnh hưởng bởi dự án.

Rút giấy phép hay không ?

Ðồng chí Bùi Xuân Hòa, Phó Chủ tịch UBND thành phố Thái Nguyên cho biết, thành phố đã chính thức đề nghị tỉnh rút giấy phép đầu tư đối với Công ty INTRA. Tuy vậy, vẫn khẳng định sẽ không bỏ dự án: "Nếu tỉnh có quyết định rút Giấy chứng nhận đầu tư của Công ty INTRA thì chắc chắn cũng sẽ chuyển giao dự án này cho một nhà đầu tư khác đủ năng lực hơn".

Theo thông tin chúng tôi mới nhận được, hiện nay Công ty INTRA đang cố một lần nữa để tiếp tục thực hiện dự án, vì xét cho cùng họ cũng đã bỏ khá nhiều công sức, tiền của chứ không phải chỉ có hơn 5 tỷ đồng. Ông Woo Poh Sun, Tổng Giám đốc Công ty INTRA nói: Chúng tôi muốn bày tỏ lời xin lỗi vì đã chậm trễ trong việc huy động kinh phí thanh toán tiền đền bù GPMB. Ðiều này đã gây rất nhiều phiền phức. Nếu quyết định cuối cùng của tỉnh là rút Giấy phép đầu tư thì chúng tôi mong rằng sẽ chuyển giao Dự án này cho nhà đầu tư mới đủ năng lực.

Vậy là có rút giấy phép hay không? Vấn đề này do UBND tỉnh Thái Nguyên quyết định. Hiện tại Dự án "Hồ điều hòa Xương Rồng và Khu đô thị mới" chắc còn "treo" và "treo" đến bao giờ thì không ai trả lời được. Nhân dân TP Thái Nguyên mong rằng, trước mắt, tỉnh nên có những giải pháp nhằm giúp người dân vùng bị ảnh hưởng bởi dự án bớt khó khăn.

PHƯƠNG CƯỜNG