Điểm nghẽn liên kết hạ tầng giao thông
Quảng Ngãi là trung tâm công nghiệp quy mô lớn và là cửa ngõ giao thương đường biển quan trọng của vùng duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.
Với lợi thế sở hữu Khu kinh tế Dung Quất, một trong những khu kinh tế ven biển thành công hàng đầu cả nước, Quảng Ngãi đóng vai trò hạt nhân trong việc phát triển công nghiệp lọc hóa dầu, luyện kim, cơ khí chế tạo và năng lượng. Đặc biệt, cảng biển nước sâu Dung Quất có khả năng tiếp nhận các tàu tải trọng lớn, là điểm tựa vững chắc cho hoạt động logistics, xuất nhập khẩu hàng hóa liên vùng và quốc tế.
Trước yêu cầu nâng cao giá trị gia tăng trong sản xuất công nghiệp, Quảng Ngãi đang đứng trước nhiều thách thức lớn. Trong đó, liên kết hạ tầng giao thông kết nối hai phía đông và tây Quảng Ngãi qua Quốc lộ 24 hiện vẫn còn nhiều điểm nghẽn, mặt đường hẹp và địa hình đồi núi hiểm trở, chưa đáp ứng nhu cầu vận tải công nghiệp trọng tải lớn và logistics.
Theo Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Phúc Nhân, hiện tại, Quốc lộ 24 là trục giao thông đường bộ chủ yếu kết nối khu vực Quảng Ngãi với khu vực Kon Tum và Tây Nguyên. Tuyến vừa phục vụ giao thông liên vùng, vận tải hàng hóa, hành khách đường dài, vừa phục vụ nhu cầu đi lại dân sinh tại các địa phương dọc tuyến.
Theo số liệu khảo sát, lưu lượng giao thông trên Quốc lộ 24 trong quý I/2026 bình quân khoảng 3.607 xe/ngày đêm, quy đổi khoảng 2.592 PCU/ngày đêm; trong quý II/2026 bình quân khoảng 3.267 xe/ngày đêm, quy đổi khoảng 2.499 PCU/ngày đêm. Riêng tại vị trí Km0+500, lưu lượng quy đổi đạt khoảng 3.945 PCU/ngày đêm trong quý I/2026 và 3.987 PCU/ngày đêm trong quý II/2026.
“Xét riêng về lưu lượng hiện tại, chưa có đủ cơ sở để nhận định toàn tuyến Quốc lộ 24 đã vượt năng lực thông hành. Tuy nhiên, Quốc lộ 24 có tiêu chuẩn kỹ thuật không đồng đều, nhiều đoạn qua khu vực miền núi có độ dốc lớn, bán kính đường cong hạn chế, mặt cắt ngang nhỏ; đặc biệt đoạn qua khu vực đèo Vi Ô Lăk có địa hình phức tạp, nguy cơ sạt lở, mất an toàn giao thông trong mùa mưa.
Do đó, Quốc lộ 24 hiện hữu khó đáp ứng yêu cầu hình thành một hành lang vận tải liên vùng có tốc độ cao, năng lực lớn, ổn định và an toàn, nhất là đối với vận tải hàng hóa đường dài, xe tải trọng lớn và nhu cầu kết nối Tây Nguyên với cảng biển”, Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Phúc Nhân nhìn nhận.
Tác động lan tỏa của dự án
Nhằm cụ thể hóa chủ trương của Đảng và Chính phủ trong việc ưu tiên nguồn lực phát triển hạ tầng cho bắc Tây Nguyên và vùng duyên hải Nam Trung Bộ, sớm đưa quy hoạch vào thực tiễn trước năm 2030, bảo đảm gắn kết hài hòa giữa biển-cao nguyên-biên giới và hành lang kinh tế chủ đạo, ngày 1/10 vừa qua, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi đã có tờ trình gửi Thủ tướng Chính phủ báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Quảng Ngãi-Kon Tum.
Theo đề xuất, dự án đường bộ cao tốc Quảng Ngãi-Kon Tum có tổng chiều dài hơn 136km, đi qua địa bàn các xã: Nguyễn Nghiêm, Ba Động, Ba Tơ, Ba Dinh, Ba Tô, Ba Vì, Ba Xa, Kon Plông, Măng Đen, Đăk Rve, Kon Braih, Đăk Hà và phường Đăk Cấm. Trong đó, điểm đầu tại Km 0+00 giao với cao tốc bắc-nam phía đông tại xã Nguyễn Nghiêm; điểm cuối giao với tuyến quy hoạch cao tốc bắc-nam phía tây tại xã Đăk Hà.
Tuyến sẽ được đầu tư hoàn chỉnh quy mô 4 làn xe theo quy hoạch, bề rộng nền đường 24,75m, vận tốc thiết kế 100km/giờ. Riêng đoạn tuyến qua đèo Vi Ô Lăk và đèo Măng Đen (khoảng 66km) có điều kiện địa hình đồi núi hiểm trở, độ dốc cao và nhiều suối, khe cắt ngang, độ chênh cao sẽ được đầu tư quy mô 4 làn xe, bề rộng nền đường 22m, vận tốc thiết kế 80km/giờ.
Sơ bộ tổng mức đầu tư dự án khoảng hơn 51.500 tỷ đồng, trong đó chi phí xây dựng, thiết bị gần 36.800 tỷ đồng. Dự kiến khởi công trong năm 2027, hoàn thành đưa vào khai thác trong năm 2030.
Đánh giá sơ bộ hiệu quả kinh tế-xã hội của dự án, Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Phúc Nhân cho rằng, mặc dù dự án có tác động đáng kể đến rừng, đất đai và dân cư, nhưng các tác động này có thể được nhận diện, giảm thiểu và kiểm soát thông qua lựa chọn phương án tuyến và giải pháp thực hiện phù hợp.
Trong khi đó, lợi ích lâu dài của dự án mang lại là kết nối hạ tầng giao thông liên vùng, góp phần hình thành trục liên kết từ khu vực Tây Nguyên, cửa khẩu quốc tế Bờ Y ra biển, tạo động lực phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và ổn định dân cư khu vực miền núi, biên giới. Qua đó, góp phần phân bổ lại và tạo ra không gian mới; phát triển phương thức vận tải bền vững, hiện đại; giảm thiểu tai nạn giao thông.
Cụ thể, với ưu thế tốc độ cao, di chuyển an toàn và thuận tiện, tuyến cao tốc Quảng Ngãi-Kon Tum dự kiến sẽ giúp rút ngắn 50-60% thời gian di chuyển, tạo liên kết trực tiếp giữa hai khu vực kinh tế. Sự xuất hiện của tuyến cao tốc sẽ mở ra các không gian phát triển kinh tế mới dọc hành lang đông-tây, thúc đẩy nhanh tiến trình hình thành các cụm công nghiệp, trung tâm chế biến nông-lâm sản, các trung tâm logistics và điểm du lịch sinh thái-nghỉ dưỡng, đồng thời góp phần phân bổ lại lực lượng lao động, giảm áp lực di dân tự do và quá tải hạ tầng ở các đô thị lớn.
Cùng với đó, việc đầu tư xây dựng tuyến đường bộ cao tốc Quảng Ngãi-Kon Tum đạt tiêu chuẩn kỹ thuật hiện đại sẽ tạo ra một trục giao thông chất lượng cao, an toàn tuyệt đối, giúp phân luồng và giảm tải cho các tuyến quốc lộ hiện hữu. Điều này không chỉ giúp giảm đáng kể tai nạn giao thông, bảo đảm an toàn tính mạng cho người dân mà còn giảm chi phí nhiên liệu, giảm phát thải khí nhà kính, góp phần phát triển giao thông bền vững và bảo vệ môi trường sinh thái.
“Qua các phân tích sơ bộ cho thấy, việc đầu tư và hoàn thành dự án cao tốc Quảng Ngãi-Kon Tum là vô cùng cần thiết. Dự án không chỉ nhằm từng bước xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật hiện đại, an toàn, hiệu quả mà còn tạo điều kiện thuận lợi phát triển liên kết vùng và không gian phát triển mới cho tỉnh Quảng Ngãi, góp phần hoàn thành các mục tiêu đề ra theo Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 28/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới”, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Đức Tâm nhấn mạnh và cho biết thêm, để thực hiện thành công và sớm hoàn thành toàn bộ dự án có quy mô đầu tư lớn, yêu cầu kỹ thuật phức tạp, cần thiết phải áp dụng 5 cơ chế, chính sách đã được Quốc hội cho phép áp dụng tại các dự án quan trọng quốc gia.
