Đột phá trong giáo dục kiến thức quốc phòng, an ninh cho sinh viên

Dưới ánh nắng gay gắt của mùa khô vùng miền Đông Nam Bộ, hơn 3.000 sinh viên năm thứ nhất Trường đại học Khoa học tự nhiên (ĐHQG TP Hồ Chí Minh) được chia thành 21 đại đội vẫn miệt mài học tập. Mồ hôi ướt đẫm bộ quân phục, sinh viên Hà Trường Vy, đảm nhiệm Đại đội trưởng Đại đội 2 cho biết: Em được các thầy giao nhiệm vụ làm Đại đội trưởng để quản lý 155 sinh viên, tất cả các bạn đều học tập nghiêm túc. Mới học được hai tuần trong khóa học kéo dài một tháng, nhưng chúng em đều cảm nhận được đây là môi trường rất tốt để rèn luyện tính kỷ luật. Qua các bài giảng, chúng em cảm nhận tinh thần yêu nước nồng nàn, truyền thống dựng nước và giữ nước của cha ông ta, lòng tự hào, tự tôn dân tộc, giúp chúng em nâng cao ý thức, trách nhiệm, tự giác thực hiện nhiệm vụ QP, AN, bảo vệ Tổ quốc của tuổi trẻ hôm nay.

Cùng chung tâm sự, sinh viên Lê Hoài Phong, Trường đại học Khoa học tự nhiên, chia sẻ: Phương pháp truyền đạt của giảng viên được kết hợp giữa thuyết trình với sử dụng clip, hình ảnh, âm thanh minh họa. Việc đối thoại giữa giảng viên với sinh viên được thực hiện dân chủ, cởi mở, tạo không khí học tập sôi nổi, giúp chúng em hiểu sâu và nắm vững nội dung bài học ngay tại lớp.

ĐHQG TP Hồ Chí Minh có khoảng 60 nghìn sinh viên. Ngoài việc giáo dục, bồi dưỡng kiến thức QP, AN trong hệ thống nhà trường, Trung tâm còn đảm nhận giảng dạy và trang bị kiến thức QP, AN cho các trường cao đẳng, đại học khác trên địa bàn thành phố. Đại tá Nguyễn Văn Thanh, Phó Giám đốc Trung tâm cho biết, từ tháng 12-2017 đến hết tháng 11-2018, Trung tâm đã tổ chức giáo dục kiến thức QP, AN tập trung cho sinh viên tại 24 trường đại học, cao đẳng và học viện, với số lượng 39.273 sinh viên, được biên chế thành 257 đại đội. Trong tháng 12 năm nay, số lượng học tập dự kiến là 4.100 sinh viên, biên chế thành 26 đại đội.

Để nâng cao chất lượng dạy - học, song song với phương pháp giảng dạy truyền thống, từ tháng 10 năm nay, Trung tâm thí điểm việc áp dụng tổ chức dạy - học theo phương pháp tiếp cận năng lực, tư duy sáng tạo, nhằm phát huy tính tích cực, chủ động của sinh viên trong học tập, với tỷ lệ áp dụng là 50% số lượng đại đội sinh viên/khóa học. Kết quả bước đầu cho thấy, đây là hướng đi cần thiết, nhưng đòi hỏi phải chuẩn bị kỹ hơn nữa cả về yếu tố con người, tài liệu học tập và cơ sở vật chất.

Công tác tổ chức thi, in và cấp phát chứng chỉ giáo dục kiến thức QP, AN của Trung tâm cũng được bảo đảm chặt chẽ, đúng quy định, an toàn tuyệt đối. Phần lý thuyết vẫn tiến hành theo hình thức thi trắc nghiệm trên máy tính, bảo đảm chính xác và tiết kiệm thời gian, công sức; phần thực hành kỹ năng quân sự có giảng viên trực tiếp coi thi và chấm điểm. Kết quả thi kết thúc môn học tương đối tốt, tỷ lệ đạt yêu cầu 99,87%, loại khá trở lên đạt 83,05%, hoàn thành chỉ tiêu của năm trong Chiến lược phát triển Trung tâm giai đoạn 2016-2020.

Môn học QP, AN mang tính đặc thù cao, chuyển tải nhiều nội dung khó trong thời gian ngắn, vì vậy, đổi mới phương pháp dạy - học là yêu cầu cấp thiết, quan trọng đối với việc nâng cao chất lượng giáo dục. Việc đổi mới phải dựa trên cơ sở bảo đảm đủ nội dung, chương trình, thời gian học tập, bám sát thực tiễn địa bàn và phải lấy chất lượng, hiệu quả là mục tiêu quyết định.

Xác định rõ điều này, Trung tâm đột phá vào khâu đổi mới phương pháp dạy - học theo hướng nâng cao năng lực tư duy sáng tạo, với phương châm “lấy người học làm trung tâm”, kết hợp giữa thuyết trình - diễn giải với hỏi - đáp - trao đổi, thảo luận theo từng nhóm nhỏ, nhằm phát huy tốt nhất sự năng động, chủ động của người học. Trung tâm đã hoàn thành thiết kế bài giảng theo phương pháp mới đối với tất cả bài giảng học phần 1, 2, 3 và trong năm nay đã tiến hành giảng dạy đồng bộ theo phương pháp này.

Tiến sĩ Trịnh Tấn Hoài, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Trung tâm cho biết, Trung tâm yêu cầu đội ngũ giảng viên nghiên cứu kỹ đối tượng sinh viên trước khi lên lớp. Chú ý gắn nội dung QP, AN với thực tiễn phát triển khoa học kỹ thuật, kinh tế, văn hóa - xã hội và ngành nghề đào tạo của sinh viên. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng phương tiện hiện đại vào giảng dạy. Đến nay, toàn bộ bài giảng lý thuyết đều được biên soạn bằng giáo án điện tử.

Đối với các nội dung quân sự, Trung tâm phát huy lợi thế về thao trường, bãi tập tổ chức huấn luyện thực hành để sinh viên trực tiếp quan sát, thao tác và thực hiện. Chú trọng kết hợp học đi đôi với rèn, đẩy mạnh các hoạt động ngoại khóa. Điều này giúp sinh viên nắm được những tính năng chính của các loại vũ khí thông thường, động tác kỹ thuật, chiến thuật chiến đấu cơ bản, kết hợp truyền thụ kinh nghiệm chiến đấu, cách xử lý tình huống sáng tạo để vận dụng vào thực tế.

Nhiều năm qua, tất cả sinh viên được quản lý, rèn luyện tập trung tại Trung tâm như môi trường quân đội. Các phong trào thi đua, các đợt hoạt động ngoại khóa theo chuyên đề, như: Nói chuyện thời sự, thi tìm hiểu lịch sử truyền thống, giao lưu văn nghệ, thể thao... được coi trọng. Mỗi khóa học, Trung tâm đều phối hợp Bộ Tư lệnh Vùng 2 Hải quân tuyên truyền về biển, đảo Việt Nam và coi đây là một nội dung bổ trợ quan trọng, nhằm bồi dưỡng thêm tình yêu biển, đảo Tổ quốc cho sinh viên…