Động vật hoang dã sẽ được nuôi đại trà như các con vật nuôi khác

* Thưa ông, theo Nghị định 32, vấn đề bảo tồn động vật hoang dã bằng phương pháp nuôi tại các hộ gia đình được khuyến khích, lý do vì sao?

- Động vật hoang dã ngoài tự nhiên đang ngày càng cạn kiệt. Nếu không nuôi để bảo tồn và phát triển, giữ động vật hoang dã ngoài rừng tự nhiên không giữ nổi, chúng sẽ tuyệt chủng. Chó, lợn, gà nhà đều có thủy tổ từ nguồn gốc tự nhiên được thuần dưỡng. Khuyến khích nuôi động vật hoang dã tại các gia đình là nhằm định hướng cho hoạt động nuôi, bảo tồn và phát triển động vật hoang dã về lâu dài như các giống vật nuôi khác. Mục đích bảo tồn cuối cùng là phục vụ con người.

* Ngày 8-5-2006, Bộ NN-PTNT đã có Thông tư số 32/2006/TT-BNN hướng dẫn việc thực hiện Nghị định số 12/2006/NĐ-CP ngày 23-1-2006 của Chính phủ "Quy định chi tiết thi hành Luật Thương mại về hoạt động mua bán hàng hóa quốc tế và các đại lý mua, bán, gia công và quá cảnh hàng hóa với nước ngoài Thông tư quy định: Loại động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm được phép xuất khẩu là loài có nguồn gốc nuôi sinh sản, hợp pháp. Xin ông nói rõ về điểm này.

- Động vật hoang dã muốn xuất khẩu được thì loài đó phải có nguồn gốc bố mẹ được Nhà nước công nhận hợp pháp. Động vật hoang dã bị buôn bán trôi nổi là bất hợp pháp.

Nguồn gốc hợp pháp của các loài động vật hoang dã có thể là tang vật xử lý tịch thu theo quy định của pháp luật trong các vụ buôn bán, vận chuyển, săn bắt động vật hoang dã trái phép được các cơ quan chức năng thanh lý. Có thể là loài thuộc dự án được Nhà nước cho phép khai thác, nhân giống ở mức nào đó. Được phép xuất khẩu động vật hoang dã từ thế hệ F2 trở đi. Tuy nhiên, việc nuôi động vật hoang dã chui lủi, không xin phép, không báo cáo đã thành tiền lệ, vì vậy, một số loài gặp khó khăn khi xác định F1, F2 vì không ai lập hồ sơ.

* Loài gấu đã được gắn chíp và lập hồ sơ quản lý. Để giám sát, quản lý động vật hoang dã, tiến tới phải gắn chíp cho những loài động vật hoang dã nào, thưa ông?

- Trước loài gấu, đàn voi được di dời từ Bình Thuận lên Tây Nguyên cũng được gắn chíp. Việc gắn chíp đồng nghĩa với việc lập hồ sơ pháp lý cho mỗi con gấu. Sau khi lập hồ sơ, gắn chíp thì việc nuôi những con gấu không có chíp là bất hợp pháp, sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật. Cụ thể ở đây là bị khởi tố hình sự vì gấu là loài động vật hoang dã nằm trong danh mục cấm khai thác và sử dụng. Nhiều loài khác cũng cần phải gắn chíp để quản lý, bảo vệ.

* Có thể nói, cá sấu là loài động vật hoang dã được nuôi nhiều nhất hiện nay. Tuy nhiên, hoạt động xuất khẩu loài động vật này đang gặp nhiều khó khăn, vì sao thưa ông?

- Theo báo cáo, cả nước có khoảng 150 nghìn con cá sấu nuôi. Tuy nhiên, số lượng thực tế cao hơn vì nhiều hộ gia đình nuôi nhưng không báo cáo với hạt kiểm lâm quản lý. CITES hiện nay mới công nhận 5 trại đủ điều kiện nuôi, TP Hồ Chí Minh 4, An Giang 1. Năm 2005 cá sấu được cấp 24.000 thẻ xuất tương đương với 24.000 con nhưng tỷ lệ xuất khẩu chỉ chiếm 20%.

Một trang trại nuôi gấu.

Lý do xuất khẩu kém là vì lượng nuôi quá nhiều. Cá sấu của ta nuôi không bảo đảm kỹ thuật nên da xấu, rách và nấm da, không đạt yêu cầu. Rồi lý do nữa là các doanh nghiệp được phép xuất khẩu cá sấu đã cạnh tranh không lành mạnh, bị ép giá. Năm nay tỷ lệ xuất cao hơn năm ngoái, tuy nhiên việc nuôi cá sấu hiện nay đang lỗ vì rớt giá. Muốn phát triển nghề nuôi cá sấu trước hết phải cải thiện tình hình nuôi để đạt được tiêu chuẩn xuất khẩu. Để chủ động đầu ra, Nhà nước cần phải đầu tư một cơ sở thuộc da.

Cơ chế cho xuất khẩu cá sấu rất thông thoáng. Cá sấu tự nhiên còn không đáng kể nên không phải bàn về vấn đề nguồn gốc. Vấn đề xuất khẩu nhiều hay ít là thuộc về doanh nghiệp.

* Còn vấn đề bảo vệ những con voi đang chết già?

- Xung đột giữa người và voi đã diễn ra ở một số địa phương. Nghị định 32 quy định rất rõ việc xử lý các trường hợp động vật hoang dã xâm hại hoặc đe dọa tính mạng, tài sản của nhân dân. Theo đó, Chủ tịch UBND cấp huyện được quyền quyết định cho phép bẫy hay bắn để tự vệ.

Còn về vấn đề bảo vệ đàn voi rừng, chúng tôi đã lập kế hoạch đề nghị với Bộ NN-PTNT quy hoạch, co hẹp số vùng nuôi voi. Đối với voi nhà, phải có dự án khôi phục đàn voi để chúng có thể sinh con đẻ cái, bảo tồn nòi giống. Voi nhà hoàn toàn đẻ được nhưng vì tập tục của người Ê Đê kiêng chuyện voi đẻ và vì không có nơi rộng rãi, yên tĩnh, thích hợp cho chúng giao phối nên voi nuôi không sinh sản. Phải nghiên cứu để đến mùa giao phối trả chúng về tự nhiên vài tháng.

* Người nuôi động vật hoang dã phàn nàn rằng, Nhà nước cho kinh doanh nhưng cấm quảng cáo thì giống như đánh đố họ?

- Luật không cấm người nuôi quảng cáo loài động vật mà họ được phép nuôi và kinh doanh. Luật chỉ cấm những hoạt động quảng cáo trái phép như trương biển kiểu: Ở đây mua bán động vật hoang dã; Nhà hàng đặc sản đặc biệt có thịt thú rừng các loại; Mua bán các loại động vật hoang dã quý hiếm,v.v. Quảng cáo sai nội dung là không được.

* Cảm ơn ông.