Đồng Nai chấn chỉnh hoạt động khai thác đá

Khổ vì khai thác đá

Ðồng Nai được xem là một trong những địa phương có hoạt động khai thác đá lớn nhất ở phía nam, với 26 mỏ đá đang khai thác, trữ lượng hơn 390 triệu m3. Trong thời gian tới, sẽ có thêm bảy mỏ đá đi vào hoạt động, khi đã được cấp phép. Các mỏ đá đã và sẽ được khai thác phần lớn tập trung tại địa bàn huyện Vĩnh Cửu (14 mỏ), TP Biên Hòa (10 mỏ) và huyện Thống Nhất (sáu mỏ).

Hơn 40 năm sống tại ấp Ông Hường, xã Thiện Tân, huyện Vĩnh Cửu, ông Nguyễn Văn Thắng cho biết: Khoảng bảy năm trở lại đây, từ khi các mỏ đá đi vào khai thác, hằng ngày người dân phải hứng chịu cảnh ô nhiễm môi trường. Vào mùa khô, bụi bay mù mịt, người dân đóng cửa suốt ngày để tránh bụi. Mùa mưa, đường ÐT 768 qua khu vực khai thác đá trơn trượt do đất đá rơi vãi xuống đường. Nguy hiểm nhất là tình trạng mất an toàn giao thông, khi hàng trăm xe tải ben chở đá lưu thông suốt ngày trên đường. Bức xúc về việc khai thác đá, ông Trần Mạnh Hồng, ấp 3, xã Thạnh Phú, huyện Vĩnh Cửu than phiền: Nhà tôi ở ngay mặt đường ÐT 768, hằng ngày phải vệ sinh nhà cửa thường xuyên, do bụi phủ kín các đồ vật trong nhà. Mặc dù đã nhiều lần kiến nghị với chính quyền địa phương, nhưng tình trạng ô nhiễm vẫn chưa được giải quyết. Nỗi ám ảnh lớn nhất của người dân là tai nạn giao thông trên cung đường "tử thần" luôn rình rập. Thực tế, có nhiều vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng, gây chết người đã xảy ra tại cung đường này.

Theo người dân, trên địa bàn hai xã Thiện Tân, Thanh Phú có 12 mỏ đá đang khai thác và hàng chục bến thủy nội địa, nên mật độ xe tải ben chở đá lưu thông qua tuyến đường ÐT 768 dày đặc. Chủ tịch UBND xã Thiện Tân Thái Mã Thành thẳng thắn nhìn nhận: Hiện tại, trên tuyến đường ÐT 768, hằng ngày có hàng trăm lượt xe tải ben chở đá ra vào các mỏ đá, nhưng hai bên đường hệ thống mương thoát nước chưa được hoàn thành. Khi phun nước xuống đường để hạn chế bụi, nước đọng thành vũng sâu, gây nguy hiểm cho người tham gia giao thông. Ðịa phương đang tích cực phối hợp UBND huyện Vĩnh Cửu hoàn thành xây dựng hệ thống thoát nước. Cũng theo ông Thành, bụi đá khai thác phủ kín các vườn trái cây, khiến cây ra hoa nhưng không thể đậu trái, buộc phải chặt bỏ. Tác hại của bụi đá làm phá sản chương trình phát triển giống bưởi - cây chủ lực trên địa bàn xã Thiện Tân, với gần 100 ha không thể triển khai. Tại khu vực hai xã Phước Tân, Tam Phước (TP Biên Hòa), nơi có mười mỏ đá đang khai thác cũng gây ô nhiễm nghiêm trọng. Ðường Ðinh Quang Ân, cửa ngõ vận chuyển đá khu vực này mỗi ngày có cả nghìn xe tải chở đá ra vào, khiến cuộc sống người dân bị đảo lộn. Bức xúc bị đẩy lên đỉnh điểm, khi người dân nhiều lần dùng vật cản chặn xe tải ben chở đá để phản đối. Việc nổ mìn khai thác đá tại khu vực này trong thời gian qua gây rung chấn mạnh, khiến nhiều ngôi nhà bị nứt nghiêm trọng.

Rút giấy phép cơ sở khai thác gây ô nhiễm

Cuối năm 2016, Tỉnh ủy Ðồng Nai ban hành chỉ thị chấn chỉnh hoạt động khai thác khoáng sản, trong đó nhấn mạnh việc siết chặt công tác quản lý nhà nước trong hoạt động khai thác đá. Sau đó, UBND tỉnh ban hành kế hoạch chỉ đạo các sở, ngành, chính quyền cơ sở tiếp tục đẩy mạnh giải pháp tăng cường công tác bảo vệ môi trường tại các mỏ đá trên địa bàn, trong đó yêu cầu doanh nghiệp khai thác thực hiện đầy đủ giải pháp bảo vệ môi trường. Với quyết tâm chấn chỉnh hoạt động khai thác đá, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Võ Văn Chánh cho biết: Nếu muốn hoạt động, các chủ mỏ khai thác đá phải chấp hành đầy đủ quy định về bảo vệ môi trường. Trường hợp chủ mỏ khai thác đá không thực hiện đúng quy định, sẽ buộc ngừng hoạt động và rút giấy phép.

Là doanh nghiệp khai thác đá lớn nhất tại khu vực huyện Vĩnh Cửu, Công ty cổ phần xây dựng và sản xuất vật liệu xây dựng Biên Hòa (BBCC) có hai mỏ, với diện tích hơn 150 ha, công suất 3,3 triệu tấn/năm. Ðây cũng là đơn vị được tỉnh chọn làm điểm trong việc đưa hệ thống phun sương bằng áp lực cao trong khu mỏ đá Thiện Tân 2. Phó Giám đốc Công ty BBCC Hồ Ngọc Liệp cho biết: Ðến nay, doanh nghiệp đã thực hiện phun sương toàn diện khu vực nghiền đá, xúc đá và đường vận chuyển, đồng thời đầu tư thêm quạt công nghiệp, máy bơm áp suất cao bố trí ngay khu vực xe chở đá ra vào để làm sạch xe ở ngay hầm đá. Ngoài ra, huy động nhân công để quét đá rơi vãi trên đường, hạn chế ảnh hưởng người tham gia giao thông trên đường ÐT 768.

Theo Trưởng phòng Khoáng sản, Sở Tài nguyên và Môi trường (TNMT) Nguyễn Cảnh Tiến, để giám sát chấp hành các quy định trong quá trình khai thác tại các mỏ đá, lực lượng của Sở đã tiến hành lắp đặt hệ thống quan trắc tự động tại tất cả mỏ đang khai thác. Phần mềm này có chức năng truyền dẫn dữ liệu về trung tâm quan trắc của Sở TNMT để giám sát. Khu vực nào phát hiện các thông số vượt ngưỡng cho phép sẽ bị kiểm tra ngay và xử lý. Ngoài ra, từ đầu năm 2017 đến nay, Tổng cục Ðịa chất và Khoáng sản phối hợp ngành TNMT Ðồng Nai thanh tra về chấp hành đúng cam kết, bảo vệ môi trường, theo giấy phép được cấp cho các hoạt động khai thác đá trên địa bàn tỉnh. Ðể hạn chế ô nhiễm môi trường, bảo đảm an toàn giao thông từ hoạt động vận chuyển đá, cần sự phối hợp đồng bộ của nhiều ngành, chính quyền các cấp. Theo quy định, ngành TNMT chỉ kiểm tra việc chấp hành cam kết bảo vệ môi trường, giám sát khai thác ở trong mỏ, còn đối với hoạt động vận chuyển quá tải trọng, đất, đá rơi vãi dọc đường thuộc thẩm quyền lực lượng thanh tra, cảnh sát giao thông và chính quyền cơ sở. Sở TNMT đã và đang phối hợp các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra xe chở quá khổ, quá tải, trường hợp vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm. Lực lượng thanh tra giao thông Ðồng Nai đã bố trí năm chốt kiểm soát tải trọng xe trên tuyến đường các huyện Vĩnh Cửu, Thống Nhất, TP Biên Hòa, nơi có nhiều mỏ đá đang khai thác. Bên cạnh đó, lắp thiết bị truyền dữ liệu ca-mê-ra giám sát ở các mỏ đá về Trung tâm điều hành để giám sát trọng tải. Chánh Thanh tra Sở Giao thông vận tải Dương Mạnh Hưng cho biết, đơn vị này đã hoàn thành lắp đặt đường truyền dẫn dữ liệu tại 11 mỏ đá trên toàn tỉnh, nếu phát hiện các trường hợp vi phạm sẽ xử lý ngay tại mỏ.

Với các giải pháp đồng bộ được đưa ra và đang được các cơ quan chức năng Ðồng Nai nỗ lực thực hiện, hy vọng rằng, trong thời gian tới hoạt động khai thác, vận chuyển đá sẽ được chấn chỉnh. Ðây cũng là mong mỏi của người dân sống chung quanh khu vực khai thác đá nhiều năm nay.