Đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng cũng nhiều lần khẳng định: Xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt, thì công tác cán bộ là then chốt của then chốt. Công tác cán bộ bao gồm nhiều nội dung và thực hiện thông qua nhiều khâu; từ tuyển chọn đến nhận xét, đánh giá, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, điều động, luân chuyển, bổ nhiệm, giới thiệu ứng cử, khen thưởng, kỷ luật và thực hiện chính sách đối với cán bộ, v.v. Các khâu của công tác cán bộ là một thể thống nhất có quan hệ mật thiết, chặt chẽ, biện chứng với nhau, tác động lẫn nhau, kết quả của khâu này là cơ sở, điều kiện cho các khâu khác.
Trong các khâu của công tác cán bộ, thì đánh giá cán bộ là khâu tiền đề có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, bởi khi thực hiện khâu nào của công tác cán bộ cũng đều phải đánh giá cán bộ. Thực tế cho thấy, chỉ có đánh giá đúng phẩm chất, năng lực của cán bộ, mới làm cơ sở cho việc tuyển chọn, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, luân chuyển, bố trí, sử dụng, bổ nhiệm, khen thưởng, kỷ luật... cán bộ được khách quan, chính xác; ngược lại, nếu đánh giá không đúng phẩm chất, năng lực cán bộ, sẽ dẫn đến bố trí, sử dụng không đúng và dẫn đến hậu quả khôn lường, nhất là bố trí sai đối với cán bộ chủ chốt, người đứng đầu.
Trong những năm gần đây, công tác đánh giá cán bộ đã có nhiều đổi mới và thực hiện theo một quy trình khá chặt chẽ, như: bản thân cán bộ tự đánh giá; tập thể nơi công tác đánh giá; cơ quan, tổ chức theo dõi cán bộ đánh giá; cấp ủy nơi công tác và nơi cư trú đánh giá; cấp trên và cấp dưới đánh giá; các tổ chức đoàn thể mà cán bộ đó là thành viên đánh giá; lấy ý kiến nhận xét, góp ý của quần chúng nhân dân. Tuy nhiên, việc đánh giá cán bộ vẫn được xác định là một khâu khó và yếu nhất qua nhiều nhiệm kỳ, nhưng chậm được khắc phục; tình trạng nể nang, né tránh trách nhiệm, ngại va chạm và dân chủ hình thức trong đánh giá cán bộ vẫn còn khá phổ biến ở các cấp; không ít trường hợp đánh giá cán bộ còn chủ quan, cảm tính cá nhân, dễ người dễ ta, cục bộ địa phương, hoặc bị các mối quan hệ xã hội khác chi phối, nên chưa phản ánh chính xác phẩm chất, năng lực của cán bộ, ảnh hưởng đến chất lượng chung của công tác cán bộ.
Để khắc phục những hạn chế, khuyết điểm trên, Nghị quyết Đại hội XII của Đảng đã chỉ rõ: “Đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ... Tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Chiến lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước... Tiếp tục ban hành và thực hiện các quy định, quy chế, cơ chế trong công tác cán bộ... trong đó có quy chế về việc đánh giá đúng đắn, khách quan đối với cán bộ, để có cơ sở sử dụng, bố trí cán bộ, ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng chạy chức... Đổi mới bầu cử trong Đảng, phương thức tuyển chọn, bổ nhiệm cán bộ... để lựa chọn những người có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt, năng động, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm giữ các vị trí lãnh đạo, đặc biệt là người đứng đầu”.
Nghị quyết T.Ư 4 (khóa XII) cũng chỉ rõ: Phải rà soát, sửa đổi, hoàn thiện các quy định nhằm tăng cường quản lý chặt chẽ cán bộ, đảng viên; khắc phục những bất hợp lý trong công tác cán bộ, như: phân công, phân cấp, thẩm quyền quản lý, quy trình bổ nhiệm, nhằm bảo đảm nguyên tắc bình đẳng, tổng thể, liên thông giữa các cơ quan trong hệ thống chính trị. Hằng năm hoặc khi chuẩn bị đề bạt, luân chuyển, điều động công tác đối với cán bộ, tiêu chí quan trọng để đánh giá cán bộ, đảng viên là: kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao; kết quả thực hiện cam kết rèn luyện, giữ gìn phẩm chất đạo đức, lối sống; tự phê bình và phê bình; sự nêu gương của cán bộ lãnh đạo, quản lý; hiệu quả đấu tranh, khắc phục suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”.
Vì vậy, để tiếp tục đổi mới công tác đánh giá cán bộ theo tinh thần Nghị quyết T.Ư 4 (khóa XII), cần thực hiện tốt các nội dung sau:
Một là, tiếp tục cụ thể hóa, thể chế hóa các quan điểm, nguyên tắc về công tác cán bộ. Bổ sung, sửa đổi, hoàn thiện và ban hành các quy định, quy chế về công tác cán bộ cho phù hợp, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ, chặt chẽ giữa các khâu của công tác cán bộ. Đổi mới phương thức tuyển chọn, bổ nhiệm cán bộ, nhất là người đứng đầu bảo đảm dân chủ, công khai, minh bạch. Thực hiện nghiêm quy chế thôi chức, miễn nhiệm, từ chức đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý. Kiên quyết thay thế những cán bộ yếu kém về phẩm chất, năng lực, tín nhiệm thấp, không hoàn thành nhiệm vụ, không phải chờ đến hết nhiệm kỳ, hết tuổi công tác.
Hai là, khẩn trương xây dựng tiêu chuẩn chức danh cán bộ và tiêu chí đánh giá cụ thể đối với từng chức danh, đối tượng cán bộ, bảo đảm nguyên tắc tập trung dân chủ, công khai, minh bạch, khách quan, toàn diện, công tâm; lấy chất lượng, hiệu quả hoàn thành chức trách, nhiệm vụ được giao làm thước đo chủ yếu để đánh giá phẩm chất, năng lực của cán bộ. Đặc biệt, coi trọng và phát huy vai trò, trách nhiệm, thẩm quyền của người đứng đầu; người trực tiếp quản lý, sử dụng cán bộ đó trong đánh giá cán bộ. Kết hợp chặt chẽ việc nhận xét, đánh giá cán bộ với thực hiện các khâu khác của công tác cán bộ, đó là: đẩy mạnh và nâng cao chất lượng công tác quy hoạch cán bộ, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cả trước mắt và lâu dài.
Quy hoạch cán bộ phải gắn với các khâu khác của công tác cán bộ, bảo đảm chặt chẽ, đồng bộ, liên thông giữa cấp trên và cấp dưới trong cả hệ thống chính trị; phải bảo đảm phương châm “động”,“mở” và có ba độ tuổi. Tăng cường việc luân chuyển cán bộ lãnh đạo, quản lý trong quy hoạch để rèn luyện cán bộ trong thực tiễn. Đồng thời, đẩy mạnh thực hiện chủ trương bố trí một số chức danh cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp tỉnh, cấp huyện không phải là người địa phương, để khắc phục tình trạng cục bộ, khép kín trong công tác cán bộ.
Ba là, tạo chuyển biến mạnh mẽ về công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ phải căn cứ vào quy hoạch và tiêu chuẩn chức danh của cán bộ đó. Đẩy mạnh việc học tập lý luận chính trị và bồi dưỡng, cập nhật kiến thức mới cho cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp theo chức danh. Sớm xây dựng chương trình quốc gia về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ; có cơ chế, chính sách để phát hiện, thu hút và sử dụng nhân tài đáp ứng yêu cầu của thời kỳ đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế.
Bốn là, đổi mới công tác tuyển chọn, bố trí và sử dụng cán bộ. Tiếp tục hoàn thiện chế độ bầu cử và mở rộng hình thức bầu cử trực tiếp bí thư cấp ủy tại đại hội và có số dư; cải tiến cách thức tuyển chọn, lấy phiếu tín nhiệm, bổ nhiệm cán bộ để lựa chọn đúng người, bố trí đúng việc. Thực hiện việc thi tuyển cán bộ lãnh đạo, quản lý và giới thiệu nhiều phương án nhân sự để cấp có thẩm quyền xem xét, lựa chọn, quyết định; thực hiện quy trình người dự kiến được bổ nhiệm phải trình bày đề án, kế hoạch công tác trước khi cấp có thẩm quyền quyết định. Cải cách hệ thống chính sách đối với cán bộ, bảo đảm đồng bộ, thống nhất, công bằng trong thực hiện giữa các cấp, các ngành, các địa phương, các đối tượng cán bộ; gắn trách nhiệm, nghĩa vụ với thẩm quyền, lợi ích của cán bộ; cải cách cơ bản chế độ tiền lương và các chế độ theo lương; ban hành chính sách về nhà ở đối với cán bộ, công chức, lực lượng vũ trang.
Năm là, sớm ban hành quy định về thẩm quyền, trách nhiệm của người đứng đầu; xây dựng cơ chế kiểm tra, giám sát việc thực thi quyền lực của người có chức, có quyền; quyền hạn đến đâu trách nhiệm đến đó và xác định rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân trong từng công đoạn giải quyết công việc. Thực hiện chế độ kiêm nhiệm và nhất thể hóa một số chức danh cán bộ phù hợp. Đẩy nhanh cơ cấu lại và chuẩn hóa đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; thực hiện hợp nhất một số cơ quan, tổ chức của Đảng, Nhà nước có chức năng, nhiệm vụ tương đồng; tiếp tục cải cách chế độ công vụ, công chức; thực hiện ký hợp đồng lao động có thời hạn đối với viên chức nhà nước…
Sáu là, kiện toàn tổ chức và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác tổ chức cán bộ. Cơ quan tổ chức và những người làm công tác tổ chức cán bộ, nhất là người đứng đầu phải công tâm, khách quan, trung thực, luôn xuất phát vì lợi ích chung. Xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác tổ chức cán bộ thật sự trong sạch, vững mạnh theo hướng: Đổi mới tư duy theo hướng đột phá; nâng cao tầm nhìn mang tính chiến lược; hành động phải quyết liệt, mạnh mẽ, toàn diện, đồng bộ, hiệu quả; nêu cao tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; không ngừng học tập, rèn luyện, nâng cao tinh thần trách nhiệm công vụ, đặc biệt là đạo đức nghề nghiệp, lòng đam mê, sự vô tư, trong sáng, tâm huyết với nhiệm vụ được giao; tích cực đổi mới lề lối làm việc, phong cách công tác theo hướng dân chủ, công tâm, khách quan, công khai, minh bạch, nhất quán; dũng cảm đấu tranh với chủ nghĩa cá nhân, vụ lợi, tệ quan liêu, lãng phí, tiêu cực để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.
