Ngày 21/10, Cục Đường sắt Việt Nam cho biết, Bộ Xây dựng đang thẩm định, xem xét phê duyệt Quy hoạch các tuyến, ga đường sắt khu vực đầu mối thành phố Hà Nội. Dự thảo quy hoạch đề xuất chi tiết 11 tuyến đường sắt quốc gia, 39 ga, gồm 4 ga đầu mối và 35 ga trung gian, ga kỹ thuật, cùng tổ hợp công nghiệp và các nút giao giữa đường sắt với đường sắt, giữa đường sắt với đường bộ.
Theo dự thảo, trong số 11 tuyến đường sắt được nghiên cứu, có 5 tuyến hiện hữu với tổng chiều dài khoảng 179km trong phạm vi nghiên cứu, gồm: Hà Nội-Hải Phòng, Hà Nội-Lạng Sơn, Hà Nội-Thái Nguyên, Hà Nội-Lào Cai và Hà Nội-Thành phố Hồ Chí Minh.
Sáu tuyến đường sắt xây dựng mới có tổng chiều dài khoảng 298km trong phạm vi nghiên cứu, gồm: tuyến vành đai phía đông (Ngọc Hồi-Thường Tín-Kim Sơn); tuyến vành đai phía Tây (Thạch Lỗi-Tây Hà Nội-Ngọc Hồi, Thường Tín); đường sắt tốc độ cao trên trục bắc-nam; tuyến Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng; tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội-Quảng Ninh và tuyến Hà Nội-Đồng Đăng.
Dự thảo quy hoạch cũng đề xuất các tiêu chuẩn kỹ thuật đối với từng tuyến, làm cơ sở định hướng đầu tư, phát triển mạng lưới đường sắt khu vực đầu mối Hà Nội theo hướng đồng bộ, hiện đại, đáp ứng nhu cầu vận tải và kết nối liên vùng.
Đối với 5 tuyến đường sắt hiện có, định hướng là nâng cấp, cải tạo nhằm duy trì khai thác an toàn.
Đối với 6 tuyến xây dựng mới, toàn bộ được đề xuất sử dụng đường đôi, khổ đường 1.435mm và sức kéo điện, với hệ thống điện xoay chiều AC 25kV, tần số 50Hz.
Về cấp đường, tuyến đường sắt tốc độ cao bắc-nam và tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội-Quảng Ninh được xác định là đường sắt cấp đặc biệt; tuyến Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng và tuyến Hà Nội-Đồng Đăng thuộc cấp 1; hai tuyến vành đai phía đông và phía tây thuộc cấp 3.
Tốc độ thiết kế tối đa của tuyến đường sắt tốc độ cao bắc-nam là 350km/giờ; tuyến Hà Nội-Quảng Ninh từ 200km/giờ trở lên. Hai tuyến Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng và Hà Nội-Đồng Đăng có tốc độ thiết kế 160km/giờ; hai tuyến vành đai phía Đông và phía Tây đạt 120km/giờ.
Về tải trọng trục, tuyến Hà Nội-Quảng Ninh được đề xuất ở mức 17 tấn/trục; 5 tuyến còn lại là 22,5 tấn/trục.
Các tuyến đều được định hướng áp dụng hệ thống thông tin sử dụng mạng cáp quang chuẩn Gigabit Ethernet (GbE), thông tin vô tuyến và tổng đài IP.
Về hệ thống tín hiệu, hai tuyến đường sắt tốc độ cao bắc-nam và Hà Nội-Quảng Ninh dự sử dụng hệ thống liên khóa điện tử, đóng đường phân khu di động (Moving Block) trên nền tảng tín hiệu sóng vô tuyến, tín hiệu buồng lái và điều khiển tập trung (CTC).
Bốn tuyến còn lại dự tính áp dụng hệ thống liên khóa điện tử, đóng đường tự động một phân khu, hệ thống tín hiệu đèn màu tại ga và điều khiển tập trung, cùng các hệ thống điều khiển, bảo vệ và vận hành tàu tự động ATP, ATS, ATO.
Liên quan việc triển khai các dự án đường sắt trọng điểm, theo báo cáo của Bộ Xây dựng, đối với dự án đường sắt tốc độ cao trên trục bắc-nam, Bộ đã thành lập Ban Chỉ đạo triển khai dự án, đồng thời tập trung thực hiện Nghị quyết số 98/NQ-CP ngày 6/4/2026 của Chính phủ về triển khai Nghị quyết số 265/2025/QH15 của Quốc hội.
Nghị quyết số 265/2025/QH15 cho phép tách nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của dự án đường sắt tốc độ cao bắc-nam thành các dự án độc lập. Bộ Xây dựng đã hoàn thành lựa chọn nhà thầu tư vấn và thống nhất chỉ định thầu đối với 4 gói thầu lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án.
Đối với dự án đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng, Bộ Xây dựng đang đôn đốc, chỉ đạo các đơn vị đẩy nhanh tiến độ làm thủ tục liên quan, phục vụ triển khai dự án thành phần 2.
Cùng với đó, Bộ tiếp tục đẩy nhanh thủ tục đối với các tuyến đường sắt Hà Nội-Lạng Sơn và Hải Phòng-Hạ Long-Móng Cái; hướng dẫn, chỉ đạo chủ đầu tư phối hợp các địa phương triển khai công tác giải phóng mặt bằng, hỗ trợ và tái định cư theo quy định.
