Đề xuất cơ chế thu hút nhân lực, nâng cao chất lượng y tế

Tạo đột phá cho y tế cơ sở và chăm sóc sức khỏe

Phát biểu tại thảo luận tổ, đại biểu Phạm Khánh Phong Lan (Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh) cho hay, hiện nay ngân sách mới hỗ trợ chính thức bảo hiểm y tế cho trẻ em và một số nhóm đối tượng. Trong khi đó, việc vận động các nguồn từ thiện hoặc các nguồn khác để mua bảo hiểm y tế cho người nghèo, cận nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn vẫn được thực hiện nhưng chưa được luật hóa.

Vì thế, bà Phong Lan đề nghị, trong Dự án Luật Phát triển đô thị nên bổ sung nội dung sử dụng ngân sách để bảo đảm 100% người dân trên địa bàn đều có bảo hiểm y tế.

Bà Lan cũng cho rằng, cần ưu tiên cho đội ngũ bác sĩ và nhân viên y tế tuyến cơ sở. Nhiều năm qua, y tế cơ sở vẫn có mức thu nhập rất thấp, cơ hội học tập, nâng cao chuyên môn cũng hạn chế. Vì vậy, cần thể chế hóa bằng chính sách phụ cấp.

Ngoài ra, thành phố cũng nên có chính sách học bổng dành cho sinh viên các trường đào tạo y khoa trên địa bàn. Hiện nay không chỉ có Trường đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh mà còn nhiều cơ sở đào tạo khác như Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, các trường thuộc Đại học Quốc gia...

“Thành phố có thể cấp học bổng kèm theo cam kết phục vụ sau khi tốt nghiệp. Điều quan trọng là phải tạo điều kiện học tập và môi trường làm việc tốt để người giỏi tự nguyện ở lại”, bà Lan phát biểu.

Cũng góp ý về vấn đề nhân lực, đại biểu Lê Văn Khảm (Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh) cho rằng, dự thảo luật đã có nhiều chính sách thu hút nguồn nhân lực, nhưng chủ yếu hướng đến đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học và lao động chất lượng cao. Do đó, cần có chính sách riêng để thu hút và duy trì đội ngũ bác sĩ làm việc tại trung tâm y tế xã, phường. Các chính sách có thể bao gồm hỗ trợ thu nhập, hỗ trợ học tập, đào tạo, bồi dưỡng năng lực, cũng như tính thời gian công tác để hưởng các chế độ, chính sách hiện hành.

Ngoài ra, đại biểu đề xuất nghiên cứu cơ chế cho phép bác sĩ mới tốt nghiệp ở các trường đại học trên cả nước được thực hành tại các bệnh viện của thành phố và được hỗ trợ chi phí trong thời gian thực hành. Đổi lại, sau khi được cấp giấy phép hành nghề, các bác sĩ cam kết làm việc tại trung tâm y tế xã, phường trong một thời gian nhất định.

Tăng sức mạnh cho y tế cơ sở

Đại biểu Lê Văn Khảm (Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh) đề xuất một cơ chế cụ thể hơn để bảo đảm mỗi người dân thành phố đều được chăm sóc sức khỏe liên tục theo vòng đời, đúng tinh thần Nghị quyết số 72/NQ-TW của Bộ Chính trị vừa được ban hành.

Hoạt động này cần được thực hiện thông qua y tế cơ sở theo hướng chủ động. Nghĩa là mỗi người dân đều được quản lý sức khỏe, được cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu, bao gồm khám, chữa bệnh ban đầu và các hoạt động nâng cao sức khỏe do y tế cơ sở thực hiện.

Về nguồn tài chính, ngoài các dịch vụ được bảo hiểm y tế hoặc ngân sách nhà nước chi trả theo quy định, phần còn lại nên do ngân sách thành phố bảo đảm trên cơ sở tính theo quy mô dân số từng khu vực quản lý. Đồng thời, cần có cơ chế khoán quỹ và điều chỉnh theo nhu cầu cũng như kết quả hoạt động. Nơi nào nhu cầu tăng, hoạt động hiệu quả thì tiếp tục được tăng mức hỗ trợ.

Việc quản lý cần dựa trên danh mục nhiệm vụ, khối lượng công việc đã thực hiện và chất lượng dịch vụ. Người trực tiếp thực hiện là nhân viên y tế cơ sở và thu nhập của họ cần gắn với kết quả công việc, bảo đảm tương xứng với đóng góp.

Cho ý kiến đóng góp về chính sách y tế của thành phố, Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Vũ Trung (Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh) đề nghị cần mở rộng hơn quyền của thành phố trong việc mua kết quả về sức khỏe, thay vì chỉ mua dịch vụ.

Hiện dự thảo đã quy định khá tốt về hỗ trợ ngoài phạm vi bảo hiểm y tế, phát triển cấp cứu ngoại viện, đặt hàng cơ sở y tế... Tuy nhiên, đại biểu đề nghị bổ sung nội dung: "Hội đồng nhân dân Thành phố được quy định cơ chế đặt hàng, mua dịch vụ và thanh toán theo kết quả đầu ra đối với hoạt động phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe cộng đồng, y tế cơ sở, cấp cứu ngoại viện và các dịch vụ y tế công ích".

Chủ động nhập khẩu thuốc hiếm để cứu người

Phát biểu ý kiến về nội dung cấp phép nhập khẩu thuốc hiếm, bà Lan nhấn mạnh, đối với thuốc hiếm hoặc thuốc phục vụ những trường hợp đặc biệt, nếu vẫn phải chờ Bộ Y tế cấp phép như quy trình thông thường thì nhiều trường hợp bệnh nhân sẽ không kịp cứu chữa. Những loại thuốc này rất ít người sử dụng nên doanh nghiệp cũng không mặn mà đăng ký lưu hành vì chi phí và thủ tục quá lớn.

“Thí dụ như thuốc giải độc botulinum. Khi xảy ra ngộ độc, điều quan trọng nhất không phải là tranh luận nguyên nhân do đâu mà là phải có thuốc ngay để cứu người. Nhiều năm qua chúng ta đã đề xuất rất nhiều lần nhưng cuối cùng vẫn phải đi xin từ Thái Lan hoặc Tổ chức Y tế thế giới, rất bị động”, bà Lan nói.

Một trong những khó khăn nữa bà Lan chỉ ra là thuốc hiếm rất đắt, có loại giá tới 8.000 USD cho một liệu trình và cũng không phải lúc nào thị trường cũng có sẵn.

Bà Phong Lan phân tích, Luật Dược đã quy định rất rõ Nhà nước có trách nhiệm dự trữ quốc gia đối với các loại thuốc hiếm, thuốc phục vụ tình huống đặc biệt. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa được triển khai trong thực tế. Do đó, bà cho rằng, nếu còn vướng ở cấp Trung ương thì Thành phố Hồ Chí Minh cần có cơ chế riêng để bảo đảm tính mạng người dân.

"Thành phố cần được chủ động cấp phép nhập khẩu trước đối với thuốc hiếm; có cơ chế tài chính dự trữ và quy định rõ nơi bảo quản và cơ chế sử dụng. Nếu làm được như vậy thì không chỉ phục vụ người dân Thành phố Hồ Chí Minh mà còn có thể hỗ trợ cả khu vực Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long khi xảy ra tình huống khẩn cấp”, bà Lan bày tỏ.

Cùng chung quan điểm này, ông Lê Văn Khảm (Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh) thống nhất với dự thảo tại khoản 3 Điều 27, quy định Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh có thẩm quyền cấp giấy phép nhập khẩu thuốc chưa có giấy đăng ký lưu hành tại Việt Nam để sử dụng trong các trường hợp điều trị đặc biệt tại các cơ sở khám, chữa bệnh, như cấp cứu, chống độc và một số danh mục thuốc đặc biệt khác.

“Dự thảo phân quyền cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố là một cách tiếp cận phù hợp, nhằm đáp ứng kịp thời yêu cầu chuyên môn và đặc thù hoạt động của các cơ sở khám, chữa bệnh trên địa bàn”, đại biểu Khảm nói.

Tuy nhiên, ông cũng đề nghị Ban soạn thảo nghiên cứu bổ sung thêm một số trường hợp đặc biệt khác được phép nhập khẩu thuốc để phục vụ điều trị tại bệnh viện. Ông Khảm cho hay, hiện dự thảo luật có một chính sách rất quan trọng là phát triển du lịch y tế, thu hút người nước ngoài đến khám, chữa bệnh. Trong chuyên môn hiện nay, điều trị cá thể hóa cho từng bệnh nhân là xu hướng tất yếu. Vì vậy, việc đáp ứng nhu cầu sử dụng những loại thuốc đặc thù của bệnh nhân quốc tế là rất cần thiết.

"Ngoài các trường hợp đã quy định trong dự thảo, cần tiếp tục nghiên cứu xem còn trường hợp đặc biệt nào cần bổ sung để bảo đảm khả năng tiếp cận điều trị của người bệnh quốc tế. Đây không phải là vấn đề thương mại, mà đặt trong mục tiêu phát triển kinh tế thông qua phát triển du lịch y tế”, đại biểu Khảm chia sẻ.