Cuộc sống mới ở Phan Thanh

Đồng bào Chăm ở Phan Thanh chiếm hơn 82% dân số của xã. Ðồng bào Chăm ở Bắc Bình và cả Bình Thuận theo hai đạo chính là Bà-la-môn và Bà Ni (Hồi giáo cũ). Thông thường, cư dân mỗi làng Chăm có cùng chung một đạo, nhưng trong cộng đồng đồng bào Chăm ở Phan Thanh, có cả đạo Bà Ni và đạo Bà-la-môn. Hiện tại, Phan Thanh có hơn 100 chức sắc, gần bốn nghìn tín đồ theo đạo Bà Ni và có ba ngôi chùa làm nơi hành lễ. Còn đạo Bà-la-môn có gần ba nghìn tín đồ, hơn 10 chức sắc, chức việc và cũng có ba nơi thờ tự. Phan Thanh cũng là nơi đang lưu giữ bộ sưu tầm và đền PoKlong Mơnai của hoàng tộc Chăm...

Từ đặc điểm đó, Ðảng bộ, chính quyền, MTTQ và các đoàn thể ở địa phương đặc biệt quan tâm vấn đề đoàn kết giữa các dân tộc, tôn giáo để xây dựng làng quê ngày thêm giàu đẹp; tạo điều kiện thuận lợi cho đồng bào có đạo duy trì các sinh hoạt tôn giáo, tín ngưỡng, thỏa mãn các nhu cầu về tâm linh.

Phát triển kinh tế-xã hội địa phương, Ðảng ủy, HÐND, UBND xã  tranh thủ ý kiến của các vị chức sắc tôn giáo. Theo Bí thư Ðảng ủy xã Thanh Thị Thắng, trước khi triển khai thực hiện Nghị quyết 04 của Tỉnh ủy về phát triển toàn diện dân sinh, kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, xã gặp gỡ, trao đổi với các chức sắc tôn giáo và nhận được sự đồng tình rất cao. Các vị chức sắc đề đạt: Nên ưu tiên giải quyết các chính sách hỗ trợ cho các hộ nghèo trước, rồi đến các hộ còn khó khăn...

Nhờ đó, khi bắt tay thực hiện, không có sự so bì giữa các hộ và Nghị quyết đi vào thực tế cuộc sống, tạo nhiều hiệu quả thiết thực. Từ cuối năm 2002 đến nay, toàn xã Phan Thanh đã có 204/240 hộ thuộc diện được cấp đất sản xuất đã nhận 306/ 360 ha từ quỹ đất mới khai hoang theo chương trình Nghị quyết 04 (gọi tắt là Chương trình 04). Chương trình này cũng đã giúp 316 hộ ở Phan Thanh vay hơn hai tỷ đồng mua 405 con bò phát triển chăn nuôi và đã nhân đàn thêm 259 con.

Chương trình 04 của tỉnh đã "cộng hưởng" cùng các chính sách chung của Nhà nước, giúp Phan Thanh ngày càng "thay da đổi thịt". Hằng năm, gần như toàn bộ trẻ em đến tuổi đi học ở Phan Thanh đều được đến trường; xã đã đạt chuẩn quốc gia về phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi và hoàn thành phổ cập trung học cơ sở. Ðến nay, hơn 98% số hộ của xã được sử dụng điện lưới quốc gia và dùng nước sạch. Kết quả này có sự đóng góp của các vị chức sắc tôn giáo với vai trò vận động, thuyết phục bà con tín đồ.

Chăm lo "việc đạo" của đồng bào, hằng năm, đến các ngày lễ, tết của cả đạo Bà-la-môn và Bà Ni, lãnh đạo tỉnh Bình Thuận, huyện Bắc Bình và xã đều tổ chức đến thăm hỏi, động viên. Hai đạo trong cộng đồng đồng bào Chăm ở đây luôn giữ mối đoàn kết, thuận hòa. Tết Ra-mư-wan của đạo Bà Ni, thì đồng bào theo đạo Bà-la-môn đến chung vui và khi đến lễ hội Ka-tê của đạo Bà-la-môn, thì cả làng cùng vui. Trong tháng Ra-mư-wan, các vị chức sắc, chức việc và tín đồ đạo Bà-la-môn không tổ chức đình đám, sát sinh để giữ sự chay tịnh chung cho các vị chức sắc đạo Bà Ni vào chùa. Sự hòa thuận đã có từ xa xưa và được bà con kế thừa, phát huy, trở thành nét đẹp truyền thống về mặt tinh thần, tín ngưỡng, tâm linh của cộng đồng đồng bào Chăm Phan Thanh.

Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Ðảng ủy xã, đồng bào Chăm Phan Thanh không ngừng xây dựng mối quan hệ đoàn kết với người Kinh và đồng bào các dân tộc khác, trước hết là với bà con ở xã láng giềng Hồng Thái. Hai xã Phan Thanh - Hồng Thái đã xây dựng chương trình kết nghĩa từ nhiều năm nay, hằng năm đều rút kinh nghiệm, nhằm không ngừng vun đắp mối quan hệ gắn bó keo sơn vì sự ổn định và phát triển chung. Ông Ðặng Nhường, Chi hội trưởng Nông dân thôn Châu Hanh và là một chức sắc đạo Bà Ni, nhận xét: "Lâu nay, bà con Phan Thanh, Hồng Thái chúng tôi đi lại, làm ăn, thăm hỏi nhau hết sức thuận hòa. Bởi vì, dù là người Chăm hay người Kinh, thì bà con hai xã chúng tôi cũng cùng canh tác trên một xứ đồng, cùng tắm mát dòng sông Lũy, cùng mua bán một chợ, cùng sử dụng cây cầu treo và dùng chung một nguồn nước sạch trong sinh hoạt hằng ngày".

Với sự quan tâm chăm lo của Ðảng, Nhà nước và sự đoàn kết, chung sức, chung lòng trong cộng đồng đồng bào Chăm, Phan Thanh ngày càng khởi sắc trên bước đường xây dựng nông thôn mới giàu đẹp, văn minh.

Dương Hồng Lâm