PV: Xin Bộ trưởng cho biết những kết quả chủ yếu sau mười năm thực hiện Pháp lệnh ưu đãi người có công. Ðời sống của gia đình chính sách hiện nay được bảo đảm như thế nào?
Bộ trưởng Nguyễn Thị Hằng: Cảm ơn báo Nhân Dân trong nhiều năm đã quan tâm và kiên trì quan tâm vấn đề chăm lo đời sống gia đình chính sách theo mục tiêu Nghị quyết Ðại hội lần thứ IX và Ðại hội lần thứ X của Ðảng đề ra. Pháp lệnh ưu đãi người có công do Ủy ban Thường vụ QH ban hành năm 1994, có hiệu lực thi hành năm 1995, đã làm thay đổi hẳn về chất mức sống của gia đình chính sách.
Tổng kết mười năm thực hiện Pháp lệnh ưu đãi người có công (1995-2005) cho thấy: Mức trợ cấp cho từng nhóm đối tượng chính sách được nâng lên đáng kể theo "lộ trình" cải cách tiền lương, bảo đảm cuộc sống của các gia đình bằng hoặc khá hơn mức sống trung bình của nhân dân nơi cư trú, được cải thiện theo đà tăng trưởng chung của kinh tế-xã hội đất nước, đặc biệt cải thiện đời sống đối với Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, thương binh nặng, bệnh binh nặng...
Ðã có hơn tám triệu lượt người có công trong cả nước được hưởng các chế độ ưu đãi, năm 2005, ngân sách Nhà nước (NSNN) bảo đảm chi gần 6.000 tỷ đồng và năm 2006 chi hơn 6.000 tỷ đồng. Hơn 1,1 triệu người có công có bảo hiểm y tế; hàng chục nghìn con liệt sĩ, con thương binh được hưởng chế độ ưu đãi về giáo dục, hơn 14.500 cán bộ lão thành cách mạng được hỗ trợ cải thiện nhà ở, với hàng nghìn tỷ đồng. Nhiều địa phương còn ưu đãi về cấp đất ở, cấp ruộng gần và tốt, hỗ trợ vay vốn sản xuất, giống, phân bón...
Với hiệu quả mười năm thực hiện Pháp lệnh ưu đãi người có công, một lần nữa, ngày 27-6-2005, Ủy ban Thường vụ QH tiếp tục ban hành Pháp lệnh ưu đãi người có công (sửa đổi) và ngày 26-5-2006, Chính phủ ban hành Nghị định số 54 hướng dẫn thi hành pháp lệnh kể trên theo định hướng chung là: Mở rộng đối tượng hưởng trợ cấp (13 diện đối tượng) và nâng mức trợ cấp nhằm tiếp tục cải thiện mức sống của thương binh, bệnh binh, thân nhân liệt sĩ, người có công với cách mạng. Mức trợ cấp, phụ cấp hằng tháng đối với người có công và thân nhân của họ được bảo đảm tương xứng mức tiêu dùng bình quân của toàn xã hội. Ðảng, Nhà nước và nhân dân ta, bằng nghĩa tình và trách nhiệm đang làm mọi việc nhằm ổn định, từng bước nâng cao mức sống gia đình chính sách.
PV: Ðề nghị Bộ trưởng đánh giá hiệu quả của phong trào "Ðền ơn đáp nghĩa" trong việc góp phần ổn định, cải thiện mức sống gia đình chính sách?
Bộ trưởng Nguyễn Thị Hằng: Bên cạnh sự chăm lo của Nhà nước đối với gia đình chính sách bằng các chế độ ưu đãi, ngày càng được bổ sung và hoàn thiện, chúng ta thật sự xúc động khi từ trong nền tảng truyền thống văn hóa "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc ta xuất hiện phong trào "Ðền ơn đáp nghĩa".
Mười năm qua, các tỉnh, thành phố, đơn vị, tổ chức kinh tế-xã hội và cá nhân đã "bồi đắp" cho phong trào "Ðền ơn đáp nghĩa" hơn 3.760 tỷ đồng; xây mới 236.498 ngôi nhà tình nghĩa, sửa chữa 97.537 nhà, tổng trị giá 2.251 tỷ đồng, giúp hơn 300 nghìn gia đình chính sách có nhà ở ổn định; tặng hơn 200 nghìn sổ tiết kiệm, 15 nghìn vườn cây tình nghĩa, trị giá hàng trăm tỷ đồng... Cả nước đã phụng dưỡng các Bà mẹ Việt Nam Anh hùng còn sống trong số 45 nghìn bà mẹ được phong tặng và truy tặng danh hiệu vinh dự Nhà nước Bà mẹ Việt Nam Anh hùng; hơn 60 nghìn thân nhân liệt sĩ được chăm sóc, trong đó đỡ đầu hơn 10.500 con liệt sĩ, con thương binh; giúp đỡ thương binh nặng về sống tại gia đình và cộng đồng.
Ðến nay, từ phong trào "Ðền ơn đáp nghĩa" đã có 9.708 xã, phường được UBND cấp tỉnh, thành phố công nhận làm tốt công tác thương binh, liệt sĩ, hơn 90% số gia đình chính sách có mức sống trung bình và khá. Những việc làm tình nghĩa thiết thực đó đã góp phần cùng Nhà nước cải thiện đáng kể mức sống người có công.
Phó Chủ tịch QH Trương Quang Ðược phát biểu ý kiến tại Hội nghị biểu dương và tổng kết mười năm phong trào "Ðền ơn đáp nghĩa" đã nhấn mạnh: "Giá trị của các hoạt động tình nghĩa kể trên không thể và không chỉ tính bằng tiền, mà giá trị của các hoạt động ấy còn quý hơn cả bạc vàng, làm ấm lòng những thân nhân liệt sĩ, thương binh, bệnh binh, người có công với cách mạng". Phong trào "Ðền ơn đáp nghĩa" vừa thiết thực cải thiện mức sống gia đình chính sách, lại làm giàu thêm truyền thống nhân văn vốn có của dân tộc ta. Ðó là biểu tượng cao đẹp của trách nhiệm và nghĩa tình.
Thông qua báo Nhân Dân, tôi thiết tha đề nghị các cấp ủy đảng, chính quyền, MTTQ và các đoàn thể, đơn vị kinh tế và cá nhân đẩy mạnh hơn nữa phong trào "Ðền ơn đáp nghĩa" tiến tới kỷ niệm 60 năm Ngày thương binh, liệt sĩ (27-7-1947 - 27-7-2007).
PV: Thưa Bộ trưởng, chúng ta vẫn còn một số việc cần làm ngay trong công tác thương binh, liệt sĩ như: một bộ phận gia đình chính sách còn nghèo; một số gia đình chưa rõ thông tin về mộ và hài cốt của liệt sĩ được yên nghỉ ở đâu và chăm sóc như thế nào? Ðề nghị Bộ trưởng cho biết ý kiến về vấn đề này?
Bộ trưởng Nguyễn Thị Hằng: Mặc dù, Ðảng, Nhà nước và nhân dân ta đã nỗ lực rất lớn trong việc giải quyết những việc tồn đọng sau chiến tranh, nhưng hiện nay vẫn còn một bộ phận gia đình chính sách sống ở vùng xa, vùng sâu, vùng trước đây bị chiến tranh tàn phá nặng nề, vùng thường xuyên bị thiên tai, lũ lụt cuộc sống còn khó khăn, còn nghèo. Bộ LÐ-TB và XH tiếp tục phối hợp tốt với các ngành, địa phương có biện pháp cụ thể và khả thi để hỗ trợ các gia đình chính sách còn khó khăn để vượt nghèo, đạt tới mức sống trung bình trong xã hội. Trước hết là ưu tiên bố trí chỗ ở, vốn tín dụng phát triển sản xuất.
Cả nước phấn đấu tiến tới kỷ niệm 60 năm Ngày thương binh, liệt sĩ năm 2007, là: Cải thiện cuộc sống của người có công (cả nước không còn gia đình chính sách nghèo, 40 tỉnh, thành phố cơ bản xóa xong nhà tạm cho gia đình chính sách); xây dựng xã, phường làm tốt công tác thương binh, liệt sĩ (95% số hộ có mức sống trung bình và khá, 95% số xã, phường được công nhận); thực hiện tốt công tác mộ, nghĩa trang liệt sĩ (tiếp tục tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Chuẩn bị tốt các dữ liệu để có thể thông báo về phần mộ liệt sĩ đến thân nhân liệt sĩ). Ðồng thời, từ bộ đến cơ sở tiếp tục thực hiện đổi mới mạnh hơn nữa công tác quản lý, thực hiện cải cách hành chính, trọng tâm là xóa bỏ phiền hà cho đối tượng; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, chống các hiện tượng tiêu cực trong thực hiện xác nhận và thực hiện chế độ, chính sách đối với thương binh, gia đình liệt sĩ, người có công với cách mạng.
PV: Xin cảm ơn Bộ trưởng!
