Cử tri mong muốn tái cấu trúc đô thị gắn với bảo tồn di sản

Với những thông tin về quy hoạch, các đại dự án đã và đang được triển khai, nhiều cử tri kỳ vọng việc tái cấu trúc đô thị gắn với bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa nghìn năm tuổi.

Tái cấu trúc đô thị là một chủ trương lớn của thành phố, nhằm phát triển bền vững. Chưa khi nào Thủ đô đứng trước cơ hội và thách thức lớn đến vậy khi quyết tâm thực thi những hoạch định chiến lược với tầm nhìn 100 năm. Những cuộc tiếp xúc cử tri cho thấy sự quan tâm đặc biệt của người dân đối với công tác quy hoạch, các đại dự án, nhất là bảo tồn di sản. Tại đơn vị bầu cử số 14 (các phường Sơn Tây, Tùng Thiện và xã Đoài Phương), Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cùng các ứng cử viên đại biểu Hội đồng nhân dân thành phố khóa XVII đã tiếp xúc cử tri để báo cáo chương trình hành động và thực hiện vận động bầu cử.

Nhiều cử tri nêu những vấn đề về bảo tồn di sản, phát triển du lịch, hạ tầng, công nghiệp và giáo dục. Đáng chú ý, cử tri phường Sơn Tây quan tâm Đề án bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di tích làng cổ Đường Lâm gắn với xây dựng Công viên sông Tích. Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Vũ Đại Thắng khẳng định, đây là nội dung có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong quy hoạch phát triển Thủ đô. Theo quy hoạch chung, khu vực Sơn Tây-Tùng Thiện-Đoài Phương được xác định là trục văn hóa trọng điểm phía tây Hà Nội. Sơn Tây với làng cổ Đường Lâm là hạt nhân của không gian du lịch sinh thái, văn hóa, lịch sử. Quan điểm nhất quán của thành phố là bảo tồn phải gắn với phát huy giá trị và phát huy phải tạo sinh kế, việc làm, nâng cao thu nhập cho nhân dân. “Di sản không thể chỉ giữ gìn đơn thuần, mà phải trở thành nguồn lực phát triển”, đồng chí Vũ Đại Thắng nhấn mạnh.

Đề án do phường Sơn Tây chủ động xây dựng đã được các sở, ngành thẩm định kỹ lưỡng, cơ bản hoàn thiện và dự kiến được thông qua trong thời gian tới. Công viên sông Tích sẽ hình thành không gian văn hóa đồng bộ, kết nối cảnh quan ven sông với làng cổ, tạo quần thể du lịch đặc thù xứ Đoài. Thành phố định hướng bố trí không gian kinh tế làng nghề, khu trình diễn nghệ thuật dân gian, hoạt động du lịch trải nghiệm, hình thành sản phẩm du lịch mới và thương hiệu địa phương. Về chính sách hỗ trợ người dân vùng lõi di tích, thành phố sẽ có các giải pháp đào tạo nghề, chuyển đổi việc làm, tạo điều kiện để người dân tham gia trực tiếp vào hoạt động dịch vụ, du lịch tại khu vực di sản.

Tại đơn vị bầu cử số 4 (các phường Hà Đông, Dương Nội, Yên Nghĩa, Phú Lương, Kiến Hưng, Từ Liêm, Xuân Phương, Tây Mỗ, Đại Mỗ), Chủ tịch Hội đồng nhân dân thành phố Phùng Thị Hồng Hà, ứng cử đại biểu Quốc hội, đã có cuộc tiếp xúc cử tri. Giải đáp những vấn đề cử tri nêu và kỳ vọng, đồng chí Phùng Thị Hồng Hà khẳng định, trong quy hoạch Thủ đô, nguyên tắc rõ ràng là “Cái gì cổ thì giữ lại để bảo tồn; cái gì cũ, không bảo đảm không gian đô thị, không bảo đảm cuộc sống, không bảo đảm cảnh quan thì phải tái thiết lại”. Đây chính là định hướng cốt lõi để Hà Nội tạo nên sự khác biệt của một đô thị nghìn năm văn hiến.

Vào tháng 1-2026, Hội đồng nhân dân thành phố đã thông qua các nội dung chính của Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm. Trong đó, tái cấu trúc đô thị được xác định là nhiệm vụ then chốt, tạo “cuộc cách mạng” về kiến trúc cảnh quan đô thị, nhà ở và bảo tồn di sản. Thành phố chuyển từ tư duy “bảo tồn-cải tạo” sang “tái thiết giá trị”, gắn chặt với bảo tồn các khu vực có giá trị lịch sử-văn hóa như trung tâm Ba Đình, Hồ Gươm và phụ cận, phố cổ, phố cũ, Hồ Tây và vùng phụ cận, trục cảnh quan sông Hồng.

Lộ trình tái cấu trúc giai đoạn 2026-2035 dự kiến di dời 200.000 người khu vực sông Hồng, 200.000 người ở khu vực Hồ Tây và phụ cận, 42.000 người ở một số tuyến phố trong vành đai 3. Giai đoạn 2036-2045 tiếp tục di dời 26.730 người ở khu phố cổ, 23.000 người ở khu phố cũ, 370.000 người khu vực còn lại trong vành đai 3. Tổng cộng hơn 860.000 người sẽ được giãn dân, tạo không gian cho xây dựng hạ tầng đồng bộ, tăng cường không gian xanh, công cộng, đồng thời bảo tồn bản sắc văn hóa. Luật Thủ đô (sửa đổi) đang được xây dựng với những cơ chế vượt trội hơn, tạo cơ sở pháp lý mạnh mẽ cho công cuộc tái cấu trúc đô thị.

Qua các cuộc tiếp xúc cử tri, vận động bầu cử, nhiều cử tri Thủ đô bày tỏ kỳ vọng các đại biểu dân cử sẽ đa dạng hóa “kênh lắng nghe” (đường dây nóng, email, điện thoại cá nhân), xây dựng trang mạng xã hội để tiếp nhận kiến nghị, thông tin tới cử tri về tiến độ giải quyết các kiến nghị, vụ việc.

Với những chủ trương rõ ràng, thiết thực cũng như quan điểm, chương trình hành động của lãnh đạo thành phố và các ứng cử viên, cử tri Hà Nội tin tưởng tái cấu trúc đô thị không chỉ giải quyết điểm nghẽn hạ tầng, mà còn là “cơ hội vàng” để bảo tồn di sản - yếu tố làm nên bản sắc riêng của Thủ đô - được thực thi hiệu quả, quyết liệt.