Công bố quyết định Khu dự trữ sinh quyển thế giới miền Tây Nghệ An: Bảo tồn cần gắn với phát triển

Đó là nhận định chung của nhiều nhà khoa học và các cơ quan quản lý tại buổi lễ Công bố Quyết định Khu dự trữ sinh quyển miền Tây Nghệ An vừa được tổ chức sáng 29-4 tại TP Vinh.

Trưởng Đại diện UNESCO tại Hà Nội, bà Katherin Muler đã trao bằng chứng nhận Khu dự trữ sinh quyển thế giới cho lãnh đạo tỉnh Nghệ An.

Trong bài phát biểu của mình, bà Katherin khẳng định, với sự ghi nhận tồn tại của hai loài đặc biệt quý hiếm có nguy cơ tuyệt chủng của thế giới là Sao la và cây Sa mu dầu, Khu dự trữ sinh quyển miền Tây Nghệ An, trong đó trung tâm là Vườn quốc gia Pù Mát thực sự chứa đựng những giá trị quý giá vào bậc nhất thế giới. Những khu rừng nhiệt đới tuyệt đẹp, nơi có đa dạng sinh học phong phú và lưu giữ di sản văn hóa truyền thống, là tiềm năng du lịch văn hóa và sinh thái cần được bảo tồn và phát triển hài hòa.

Bà nhấn mạnh, UNESCO mong muốn cùng với sự ghi nhận Khu dự trữ sinh quyển thế giới này, kế hoạch bảo tồn và phát triển sẽ đem lại lợi ích cho tộc người Ơ Đu - hiện đang sinh sống ở khu vực này - mang tới cơ hội cải thiện đời sống vốn quá khó khăn lạc hậu cho họ.

Khu dự trữ sinh quyển thế giới miền Tây Nghệ An được UNESCO công nhận vào ngày 18-9-2007, cùng với 104 khu dự trữ sinh quyển thuộc 109 nước trên thế giới. Khu dự trữ sinh quyển đáp ứng đầy đủ bảy tiêu chí của UNESCO, đồng thời có ba đặc điểm nổi bật được ghi nhận là không còn hoặc rất hiếm thấy ở các nơi khác trên giới. Đây là Khu dự trữ có diện tích lớn nhất Đông Nam Á với 1.303.285 ha, nằm trên địa bản chín huyện miền núi phía tây của tỉnh Nghệ An. Giá trị bảo tồn đa dạng sinh học thể hiện ở sự ghi nhận có mặt của 70 loài thực vật và 80 loài động vật được liệt kê trong sách đỏ Việt Nam. Trong đó, có những loài đặc biệt quý hiếm như Sao la, Chà vá chân nâu, Mang lớn, Thỏ vằn... Đặc biệt, ở đây ghi nhận sự tồn tại của cây Sa mu dầu - một loại cây cổ thụ “khổng lồ” có chiều cao 70m, chu vi 23,7m - và tuổi đời hơn 700 năm- đã được công nhận là “Cây di sản Việt Nam”.

Tuy nhiên, cũng theo nhận định của chính quyền tỉnh Nghệ An, đây cũng là một trong những nơi nghèo nhất cả nước với mức thu nhập bình quân đầu người 513 USD. Khu dự trữ sinh quyển là nơi sinh sống của 884 nghìn người thuộc bảy dân tộc: Kinh, Thái, Khơ Mú, Thổ, H’Mông, Đan Lai, Ơ Đu. Đặc biệt, tộc người Ơ Đu chỉ còn lại 340 người.

Không những mang chứa trong mình nhiều giá trị đa dạng sinh học và cảnh quan thiên nhiên, môi trường, vùng đệm và vùng lõi Khu dự trữ sinh quyển miền Tây Nghệ An còn là nơi chứa đựng những giá trị văn hóa cần được phát huy và bảo tồn. Trong điều kiện đời sống của người dân địa phương còn hết sức nghèo nàn và lạc hậu, việc phát triển kinh tế gắn liền với bảo tồn thiên nhiên môi trường và đa dạng sinh học là một cơ hội, cũng đồng thời là thách thức của chính quyền tỉnh Nghệ An cũng như các cơ quan chức năng.