Cơ chế bảo vệ kiểm lâm còn “hở”

PV:Tình trạng lâm tặc chống người thi hành công vụ đang có diễn biến ngày càng phức tạp. Vậy, thưa ông nguyên nhân là do đâu?

Ông Đỗ Trọng Kim: Tình hình chống người thi hành công vụ trong những năm gần đây có những diễn biến phức tạp, ngày càng nghiêm trọng cả về số vụ, quy mô, tính chất, mức độ vi phạm. Hành vi của bọn chúng cũng rất côn đồ, trắng trợn bằng nhiều hình thức. Nói chung trong thời gian vừa qua, về phía chính quyền địa phương các cấp cũng chỉ đạo cho kiểm lâm, các ngành địa phương có liên quan cùng với công an, các ngành nội chính tăng cường để trấn áp trong các trường hợp chống người thi hành công vụ. tuy nhiên tình hình không giảm, vẫn gia tăng.

Nguyên nhân của tình trạng này thì có nhiều nhưng có hai nguyên nhân quan trọng. Thứ nhất, việc triển khai các hai chỉ thị rất quan trọng của Thủ tướng Chính Phủ, đó là Chỉ thị số 08 và 12 về việc áp dụng các biện pháp cấp bách bảo vệ rừng, chống người thi hành công vụ. Tuy một số địa phương đã thực hiện khá tốt nhưng vẫn còn có nhiều địa phương việc phối hợp chưa thường xuyên, chặt chẽ.

Thứ hai, về kiểm lâm, lực lượng còn quá mỏng với địa bàn rộng lớn, phức tạp chủ yếu miền núi xa xôi phức tạp rất nguy hiểm nhưng cơ chế, chế tài đối với việc sử dụng vũ khí quân dụng đối với lực lượng này còn hạn chế. Bọn lâm tặc cũng hiểu rằng, kiểm lâm được trang bị súng nhưng không được bắn.

Vừa qua Chính phủ đã có Nghị định 47 và Bộ trưởng Bộ NN & PTNT cũng có Nghị định 49 về việc ban hành quy chế quản lý, sử dụng vũ khí quân dụng và các phương tiện, công cụ hỗ trợ. Nói chung bước đầu đạt được một số kết quả nhất định.

Nhưng theo quy định của pháp luật, kiểm lâm chỉ được sử dụng vũ khí trước hết là bắn cảnh cáo để ngăn chặn hành vi. Nếu các đối tượng không tuân lệnh thì được phép nổ súng trong một số trường hợp như không tuân lệnh, dùng vũ lực để tấn công anh em kiểm lâm…

Ngay trong Bộ Luật Hình sự, phạm vi ranh giới giữa phòng vệ chính đáng và giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng còn rất mỏng manh, chưa rõ ràng. Các anh em nổ súng vào đối tượng không may họ bị chết thì thường phải hầu tòa.

Ví dụ như trường hợp của anh Ngô Nhật Thành – Vườn quốc gia Yok Đôn, có đến bẩy, tám đối tượng vào chở gỗ lậu, anh em nổ súng bắn chỉ thiên cảnh cáo bốn năm lần, đối tượng vẫn tấn công cách hai mét buộc anh Thành phải tự vệ. TAND Đắc Lắc chuẩn bị đưa anh Thành ra xét xử sau khi phiên tòa sơ thẩm mới bị hoãn với tội danh “Giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng”. Chúng tôi đang can thiệp với địa phương đề nghị xem xét những bất cập, bởi nếu bị tấn công mà không nổ súng thì họ phải làm sao để bảo vệ mình?

PV: Vậy theo ông, trong thời gian tới, chúng ta cần có giải pháp nào để hạn chế được tình trạng lâm tặc hành hung, tấn công lực lượng kiểm lâm?

ng Đỗ Trọng Kim: Theo tôi, trong thời gian tới, các cơ quan ban ngành có liên quan cần tiếp tục thực hiện tốt hai chỉ thị 12 và 08 của Chính phủ. Cần nghiên cứu sửa đổi bổ sung Bộ Luật Hình sự để có những quy định rõ ràng về các trường hợp nổ súng của lực lượng kiểm lâm như trường hợp nào được bắn cảnh cáo, trường hợp nào được bắn bị thương đối tượng, trường hợp nào được bắn tiêu diệt. Chứ nếu quy định như hiện hành thì vẫn còn sơ hở, chưa bảo vệ được tốt cho lực lượng kiểm lâm. Bên cạnh đó, Cục kiểm lâm trong thời gian tới tiếp tục tăng cường phối hợp với cơ quan công an, tập huấn, đào tạo bồi dưỡng cho anh em kiểm lâm về việc quản lý, sử dụng vũ khí để phòng tránh những sự cố đáng tiếc xảy ra.

PV: Thực tế các vụ anh em kiểm lâm bị hành hung với con số được đưa ra xét xử có “vênh” nhau nhiều không, thưa ông?

Ông Đỗ Trọng Kim: Thực tế, có nhiều vụ kiểm lâm bị hành hung, bị tấn công ở mức độ nghiêm trọng nhưng việc đưa ra tòa để xét xử bọn tội phạm này còn ít vì cơ chế phối hợp giữa các cơ quan chưa đồng bộ. Bên cạnh đó, cơ quan kiểm lâm do sơ suất về mặt trình độ, nghiệp vụ từ khâu điều tra, khởi tố vụ án, thiết lập chứng cứ, chứng lý… do đó, phần nhiều hồ sơ cơ quan kiểm lâm chuyển giao cho cơ quan công an bị trả về vì thiếu chứng cứ. Đó chính là điểm yếu trong việc bảo vệ chính mình của lực lượng kiểm lâm.

PV: Về hiện tượng kiểm lâm tiếp tay ngầm cho lâm tặc?

Ông Đỗ Trọng Kim: Nhìn chung, lực lượng kiểm lâm tốt nhưng vẫn còn một vài cá nhân, bộ phận không lớn có biểu hiện tiêu cực, móc nối với lâm tặc. Chúng tôi chỉ đạo quyết liệt làm trong sạch đội ngũ. Còn nếu như rơi vào đồng chí nào, cá nhân nào tiếp tay, bảo kê hay móc nối cho lâm tặc vào phá rừng thì chúng ta phải cương quyết xử lý dù ở cấp nào, cương vị nào.

PV: Xin cảm ơn ông!

Hương Nguyên