Chuyện về những người  "thổi tù và hàng tổng" ở thành phố cảng

Năm nay, đã gần 70 tuổi nhưng bà Hán Thị Ðỗ, nguyên Chủ tịch Hội LHPN phường Lam Sơn, quận Lê Chân (TP Hải Phòng)  vẫn còn nhanh nhẹn và hoạt bát. Ngày nào, người dân trong phường cũng thấy bóng dáng bà vất vả ngược xuôi trên đường, khi đang gom nợ của hội viên vay vốn, lúc lại tất bật chuẩn bị cho buổi sinh hoạt câu lạc bộ, có khi nhiệt tình hòa giải cho những gia đình "cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt".

18 năm liền làm Chủ tịch Hội, nhưng sự nhiệt tâm vẫn không ngừng nghỉ trong con người bà. Bà Ðỗ luôn tích cực vận động hội viên tham gia Nghị quyết liên tịch "Quản lý, giáo dục chồng, con không vi phạm pháp luật và mắc các tệ nạn xã hội", giữ cho mái ấm bình yên. Từ khi ma túy "tràn" vào khu phố biến biết bao thanh niên trở nên "thân tàn ma dại", bao gia đình ly tán. Hơn ai hết, những bà mẹ khổ đau bất hạnh ấy luôn tủi hổ khi "con dại cái mang", hư hỏng.

Những ngày đầu vận động chị em tham gia phòng, chống tệ nạn xã hội, chỉ có 32/112 hội viên đăng ký. Những hội viên có người thân mắc nghiện, phạm tội hoặc dù có con nghiện nhưng cũng phòng xa, nhỡ may sau này con mình "lỡ dại" sẽ ngượng với mọi người, xóm phố.

Không nản lòng, bà Ðỗ vận động hội viên không xa lánh mà gần gũi thăm hỏi, tặng quà, động viên thanh niên trót lầm lỡ đi cai nghiện, tích cực lao động sản xuất hoàn lương; cử cán bộ hội giúp đỡ những người vợ, mẹ có chồng, con nghiện. Kiên trì vận động, thuyết phục, bằng những việc làm thiết thực, bà trở thành điểm tựa cho các gia đình, cứu vớt những mảnh đời lầm lỗi hoàn lương, có người còn tích cực tham gia giữ gìn ANTT tại địa phương như anh Nguyễn Văn Hùng ở khu dân cư số 5; Nguyễn Văn Thanh, Phạm Xuân Tùng ở khu dân cư số 8...

Trước đây, ngõ 15 Lam Sơn thông ra đường tàu luôn có đối tượng thường xuyên ra vào mua bán, hút chích ma túy. Bà Ðỗ cùng lãnh đạo khu dân cư và chi hội số 4 xây tường bịt hai lối đi vào ngõ 15, chặn đường các con nghiện ra vào. Cũng nhờ tin báo của chị em mà công an phường bắt một tên buôn ma túy thu 60 sâu hê-rô-in, gần 100 triệu đồng và 600 USD. Song hành cùng tệ nạn ma túy là đại dịch AIDS, trong đó có cả chị em là nạn nhân của căn bệnh thế kỷ do lây bệnh từ chồng.

Thôi công tác phụ nữ, bà Ðỗ làm Chủ nhiệm Câu lạc bộ mẹ, vợ thân nhân người nhiễm HIV gồm 48 thành viên. Mới hoạt động được hai năm nhưng câu lạc bộ đã trở thành mái ấm gia đình chung cho những mẹ, vợ có chồng, con nhiễm HIV được chia sẻ những tâm tư, nguyện vọng, tình cảm và kỹ năng chăm sóc chồng, con. Bà không quản ngại đến tận nhà người AIDS giai đoạn cuối, lo chuyện hậu sự của họ lúc lâm chung. Phường có đông chị em gia đình hoàn cảnh kinh tế còn khó khăn, bà còn đứng ra "tín chấp" cho các chị em được vay từ 1,5 triệu đồng trở lên để kinh doanh kiếm sống, góp phần ổn định đời sống gia đình họ và  tệ nạn xã hội cũng dần đẩy lùi. Thượng úy Phan Thị Thanh Vân, Phó trưởng Công an phường Lam Sơn nói: nếu ở phường này có nhiều người nhiệt tình như cô Ðỗ thì công việc của chúng tôi sẽ bớt vất vả hơn rất nhiều.

Năm 1984, sau khi phục viên trở về xã Hòa Bình, Vĩnh Bảo (Hải Phòng), Nguyễn Thanh Dâng tình nguyện tham gia công tác an ninh địa phương. Làm Phó trưởng công an xã ở một xã thuần nông xa xôi, đông dân ở thành phố cảng, có hơn 8.000 hộ dân, trong đó có 15% giáo dân, nhất là trong thời mở cửa, công tác giữ gìn ANTT cũng bộn bề khó khăn.

Lương công an xã thấp, công việc lại vất vả, có khi chẳng đủ tiền xăng nhưng không vì thế mà Dâng và anh em nản lòng. Bất kể mưa nắng tuần tra, canh gác; giải quyết kịp thời các vụ hòa giải tranh chấp đất đai, va chạm đánh nhau, tai nạn giao thông, giải tỏa các tụ điểm cờ bạc, giữ gìn TTATGT trên địa bàn xã.

Với tinh thần quyết tâm truy bắt tội phạm, ngay sau khi nhận được tin báo, Dâng đã có mặt tại hiện trường bắt quả tang Bùi Văn Tín, Ðàm Sỹ Trung cướp xe máy Suzuki của anh Lê Văn Rỡ ở thị xã Thái Bình, thu toàn bộ tang vật và súng ngắn. Và trong hàng chục lần truy bắt tội phạm, Nguyễn Thanh Dâng đã bị trọng thương.

Ngày 29-4-2006, tại thôn 5, xã Hòa Bình, Vĩnh Bảo, do mâu thuẫn vợ chồng nên tên Trịnh Ðắc Dinh, một tên côn đồ hung hãn, từng bị đi tù về tội cố ý gây thương tích ở thôn Hàm Dương  dùng dao chém vợ là Ðoàn Thị Tuyết trọng thương. Khi Dâng cùng Công an viên Trịnh Ðức Cảm tới nhà tên Dinh, hắn còn lăm lăm con dao nhọn trên tay. Phải mất gần 30 phút thuyết phục, tên Dinh mới chịu buông dao. Tuy nhiên, lợi dụng sơ hở, Dinh lao ra cửa bỏ chạy. Phát hiện bị anh Dâng và Cảm truy đuổi, Dinh xông vào tước dao của ông Ðào Như Ðạo đang ngồi vót nan. Tới cánh đồng thôn 1, Dinh dùng dao đâm tới tấp vào đầu, tay và người khiến hai anh bị thương rất nặng còn tên Dinh  lập tức bị bắt giữ. Tâm sự với chúng tôi, anh Dâng  bảo, 23 năm gắn bó với công an xã "thức cho dân ngủ ngon, gác cho dân vui chơi", mặc dù công việc bộn bề khó khăn, nhưng tôi vẫn muốn cống hiến cho mỗi gia đình ở Hòa Bình thêm bình yên.

Những năm 90 của thế kỷ trước, đường tàu Hải Phòng được mệnh danh là khu chợ ma túy tấp nập nhất thành phố. Mỗi ngày, hàng trăm con nghiện kéo đến mua ma túy từ sáng sớm đến đêm khuya. Nhiều đêm, con nghiện lũ lượt tụ bạ ở hàng chục ngõ ngách thông với đường tàu chích hút... Nhiều đường dây, tụ điểm bán lẻ xuất hiện, người già, trẻ em, phụ nữ mang thai cũng tham gia. Tệ nạn ma túy khiến những người dân sống ven đường tàu ăn không ngon, ngủ không yên, hễ bước ra khỏi cửa gặp ngay con nghiện.

Trước tình cảnh ấy, Phạm Văn Hùng cùng một số người hàng xóm hăng hái tham gia Ban Bảo vệ dân phố, tổ tự quản để tuần tra đêm, chốt điểm xua đuổi bọn nghiện, giữ gìn ANTT tại khu dân cư. Những con nghiện, kẻ buôn bán ma túy đang yên ổn "làm ăn" bỗng nhiên gặp sự "ra tay" của công an phường và bảo vệ dân phố nên bực tức ra mặt. Ðe dọa, chửi đổng không xong, chúng chuyển sang tìm mọi cách tiến công lại các anh.

Ðầu năm 2003, khi Hùng kiên quyết bắt giữ, giải tán đám đông con nghiện, buổi tối năm tên tội phạm vác dao, kiếm kéo đến nhà anh hành hung trả thù. Không dưới 30 lần, Hùng bị các con nghiện dùng kim tiêm dính máu chống trả, nhưng với bản lĩnh gan dạ, lại có võ nên anh mau lẹ tránh được ngón đòn thù của chúng.

Có lần, đang đi tập thể dục nhưng khi phát hiện con nghiện đang mua bán ma túy ven đường tàu, anh dũng cảm lao tới quật ngã bắt gọn. Dù ở đâu, phát hiện đối tượng đang trộm cắp, cướp giật tài sản của bà con, anh đều không quản hiểm nguy bắt giữ như vụ tên Nguyễn Quốc Thành ở 145 Lán Bè, Hải Phòng dùng dao bầu nhọn cướp tiền của một phụ nữ đang mua sách, hay tên Phạm Trọng Cường trộm nắp hố ga, cáp điện thoại của công ty điện thoại Hải Phòng...

Tấm lòng nhiệt huyết, năng nổ của Hùng cùng anh em cán bộ dân phố, sự hưởng ứng tích cực của đông đảo bà con khu dân cư số 2, phường Hồ Nam, tình hình ANTT lắng dịu hẳn, con nghiện không dám kéo tới hoạt động. Anh tâm sự, ước muốn duy nhất là được "thất nghiệp", bởi khi đó khu phố rất yên bình.