Chuyển đổi xanh trong phát triển đô thị

Quá trình đô thị hóa đặt ra yêu cầu cấp bách về sự cân bằng giữa phát triển với bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng sống và tăng cường khả năng thích ứng. Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã hệ thống hóa toàn diện các khái niệm: Kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và kinh tế chia sẻ.

Một góc trung tâm thành phố Huế (Ảnh KIẾN GIANG)
Một góc trung tâm thành phố Huế (Ảnh KIẾN GIANG)

Tầm nhìn chiến lược

Quyết định số 613/QĐ-TTg ngày 4/4/2026 Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch vùng Bắc Trung Bộ thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 xác định: Phát triển nhanh và bền vững vùng Bắc Trung Bộ trên cơ sở phát huy toàn diện tiềm năng, lợi thế và nguồn lực của các địa phương trong vùng; đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, cơ cấu lại nền kinh tế gắn với xác lập mô hình tăng trưởng mới lấy khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính; tập trung phát triển các ngành kinh tế biển, kinh tế xanh, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn, kinh tế ban đêm; nâng cao trình độ và thu nhập của người dân; phù hợp Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội, Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam và các chiến lược, quy hoạch cấp quốc gia.

Thành phố Huế - đô thị di sản đặc trưng của Việt Nam đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng xanh và bền vững. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ XVII xác định mục tiêu đến năm 2030: “Xây dựng, phát triển thành phố Huế theo hướng xanh-thông minh-giàu bản sắc”. Ủy ban nhân dân thành phố từng bước lồng ghép các mục tiêu tăng trưởng xanh vào quy hoạch phát triển kinh tế-xã hội của thành phố và tích hợp vào các quy hoạch chuyên ngành của thành phố và quốc gia như giao thông, lâm nghiệp, du lịch và các chương trình, đề án, dự án quy mô lớn.

Thành phố Đà Nẵng là một trong những địa phương nhiều năm liên tiếp dẫn đầu chỉ số PEPI về bảo vệ môi trường; 4 năm đạt Giải thưởng lĩnh vực “Thành phố quản lý môi trường thông minh, xanh, sạch” với nhiều giải thưởng uy tín trong khu vực, quốc tế. Đà Nẵng đã tích hợp các mục tiêu chuyển đổi xanh vào Quy hoạch thành phố thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn 2050 tại Nghị quyết số 06/NQ-HĐND ngày 27/02/2026. Năm 2026, tiếp tục điều chỉnh Đề án “Xây dựng Đà Nẵng - thành phố môi trường” theo Quyết định số 1099/QĐ-UBND cho giai đoạn 2026-2030; tích hợp đầy đủ các quy định của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 và chiến lược bảo vệ môi trường quốc gia, đồng thời xây dựng lộ trình phù hợp với bối cảnh mở rộng không gian hành chính.

“Chuyển đổi xanh mở ra nhiều cơ hội lớn cho Đà Nẵng trong thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao, phát triển các ngành kinh tế mới như công nghệ cao, năng lượng sạch, giao thông xanh, góp phần nâng cao chất lượng sống cho người dân. Thành phố đang đẩy mạnh kêu gọi đầu tư vào các dự án năng lượng tái tạo, hướng tới mô hình tăng trưởng xanh. Chuyển đổi xanh sẽ tạo ra lợi thế cạnh tranh khác biệt, giúp Đà Nẵng phát triển nhanh, bền vững”, ông Trần Nam Hưng, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng nhấn mạnh.

Hiến kế cho các đô thị lõi

Chuyển đổi xanh là quá trình phát triển liên tục, đòi hỏi tư duy đổi mới, tầm nhìn dài hạn và quyết tâm hành động đồng bộ. Việc thể chế hóa các tiêu chí xanh và kinh tế tuần hoàn chính là khâu đột phá để hiện thực hóa các cam kết phát triển bền vững, tạo hành lang pháp lý thuận lợi thu hút nguồn lực đầu tư, chuyển hóa chủ trương thành động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế. Từ quy hoạch không gian, quản trị đô thị đến sử dụng hiệu quả tài nguyên, mỗi bước đi đều góp phần kiến tạo nền tảng phát triển bền vững, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, bảo vệ môi trường và bảo đảm an sinh xã hội trong dài hạn. Đối với các đô thị trung tâm, chuyển đổi xanh được xác lập cụ thể trong quy hoạch từng địa phương, đến quy hoạch liên vùng.

Các chuyên gia cho rằng, sau sáp nhập cần có tầm nhìn chiến lược về hạ tầng nhằm quản trị hiệu quả sự phát triển của đô thị trung tâm và các đô thị liên kết vùng, bảo đảm phát triển bền vững về kinh tế, môi trường, đáp ứng áp lực gia tăng dân số cơ học và nhu cầu hạ tầng ngày càng lớn. Đồng thời, phát triển du lịch xanh được xem là động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế xanh, tạo sức lan tỏa đến nhiều lĩnh vực như giao thông, bất động sản, nông nghiệp, công nghiệp thực phẩm và văn hóa sáng tạo. Các địa phương cần xây dựng mô hình phát triển theo hướng bền vững, gắn với cam kết xanh và các giá trị phát triển lâu dài.

Tại hội thảo “Thúc đẩy chuyển đổi xanh, hướng tới thành phố sinh thái và thông minh” diễn ra mới đây tại Đà Nẵng, Phó Cục trưởng Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hồng Quang cho biết: Tiến trình đô thị hóa đã và đang mang lại nhiều cơ hội về tăng trưởng kinh tế, tạo ra các động lực của sản xuất, dịch vụ, đổi mới và tăng năng suất lao động. Chuyển đổi xanh, phát triển mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, carbon thấp ở khu vực đô thị có ý nghĩa hết sức quan trọng, là trọng tâm để thúc đẩy tiến trình phát triển xanh của cả nền kinh tế, bảo đảm giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng sống và khả năng chống chịu của đô thị trước các thách thức.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đình Thọ, Phó Viện trưởng Chiến lược chính sách nông nghiệp và môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẳng định: Các đô thị cần chủ động xây dựng lộ trình chuyển đổi xanh phù hợp điều kiện thực tế, tránh tình trạng áp dụng máy móc. Chuyển đổi xanh là một hành trình dài, đòi hỏi sự kiên trì và quyết tâm, mở ra cơ hội phát triển mới, nâng cao chất lượng sống của người dân và gia tăng sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Huế Nguyễn Đình Đức kiến nghị: Trung ương cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách đặc thù hỗ trợ các địa phương trong chuyển đổi xanh, nhất là về tài chính xanh và thu hút đầu tư. Hai địa phương Huế - Đà Nẵng và các tỉnh miền trung cần tăng cường liên kết vùng nhằm phát triển các mô hình đô thị xanh, du lịch xanh và cơ sở hạ tầng bền vững. Cần liên kết để đẩy mạnh hợp tác quốc tế, huy động nguồn lực, công nghệ và kinh nghiệm quốc tế và khu vực trong lĩnh vực chuyển đổi xanh, quản trị đô thị thông minh.

Có thể bạn quan tâm