Chuyên án chống gián điệp mang tầm vóc lịch sử 

Mở đầu chuyên án bí mật

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Tây Bắc và vùng phụ cận giữ vai trò cực kỳ quan trọng trong cuộc đấu tranh chống gián điệp, biệt kích (GĐBK). Hầu hết các toán GĐBK ra miền Bắc bằng đường không đều vào từ các tỉnh ở khu vực này.

Bấy giờ, đây không chỉ là tuyến đường chiến lược huyết mạch nối liền nước ta với Trung Quốc và các nước xã hội chủ nghĩa anh em. Mà khu vực Tây Bắc còn là nơi có hệ thống kho tàng phục vụ yêu cầu dự trữ của cuộc chiến tranh giải phóng, và là tuyến đường chủ yếu để miền Bắc chi viện sức người, sức của cho chiến trường miền nam.

Trong khi đó, theo các cán bộ an ninh từng chiến đấu ở đây, hầu hết số GĐBK được Mỹ nguỵ tuyển bộ, huấn luyện và tung ra vùng Tây Bắc đều là người địa phương.

Lực lượng an ninh hướng dẫn bà con các dân tộc thiểu số ở bản, làng cách phát hiện các dấu hiệu nhận biết GĐBK.

Điều đó cho thấy âm mưu vô cùng xảo quyệt của cơ quan tình báo địch, vì số đối tượng này không chỉ thông thạo địa hình, mà còn có quan hệ gia đình, thân tộc, rất thuận lợi cho việc ẩn náu và xây dựng cơ sở. Đây được xem là khó khăn lớn cho lực lượng công an.

Quán triệt đường lối của Trung ương Đảng và lãnh đạo Bộ Công an, Khu uỷ khu Tây Bắc, đến đầu năm 1961, quân và dân vùng Tây Bắc đã chủ động tổ chức lực lượng phòng chống GĐBK. Công tác này đã được triển khai tích cực trong lực lượng vũ trang, trong các cơ quan, đơn vị và lan toả đến từng bản, làng.

Theo tư liệu ghi lại, lúc đó, tại trạm cảnh giới thuộc bản Hỳ, xã Phiêng Ban (tỉnh Sơn La) phát hiện tiếng máy bay lạ, lập tức dân quân đánh kẻng báo động. Nghe hiệu lệnh, bà con khẩn trương tập hợp và phát hiện máy bay địch thả biệt kích xuống điểm cao 828. Ngay trong đêm, điểm cao đã bị lực lượng truy lùng vây chặt.

Toán biệt kích đầu tiên có tên Castor xâm nhập bằng đường không nhảy dù xuống bản Hỳ nhanh chóng bị bắt gọn khi chưa kịp liên lạc về trung tâm chỉ huy ở Sài Gòn.

Kết quả công tác chuẩn bị chiến trường đó cho ra đời chuyên án PY 27, và thắng lợi đã được chứng minh ngay khi Mỹ, nguỵ thực hiện phi vụ xâm nhập đầu tiên vào tỉnh Sơn La lúc nửa đêm 27- 5- 1961.

Chuyên án “mở nguồn”

Một toán GĐBK bị lực lượng công an vũ trang bắt tại trận ngay khi vừa chạm đất để xâm nhập tiến hành các hoạt động chống phá cách mạng.

Trung tướng, Quyền Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh (Bộ Công an) Trịnh Lương Hy cho rằng việc bắt gọn toán Castor không chỉ khẳng định tinh thần cảnh giác phòng ngừa cao, tổ chức truy lùng mau lẹ của ta, mà còn mở đường hướng đấu tranh mới.

Ngay sau khi bắt được toán GĐBK Castor, lực lượng an ninh của Bộ Công an và Khu Tây Bắc có mặt kịp thời, khẩn trương khai thác các đối tượng; trong đó đặc biệt lưu tâm hai tên toán trưởng và hiệu thính viên, để từ đó sử dụng chiến thuật “dùng người của địch, phương tiện của địch để đánh lại địch”.

Lãnh đạo Cục Bảo vệ chính trị báo cáo diễn biến vụ Castor lên Bộ trưởng Công an lúc bấy giờ là ông Trần Quốc Hoàn, và được Bộ trưởng trực tiếp chỉ đạo: “Lập chuyên án đấu tranh nhằm đi sâu tìm hiểu âm mưu địch từ cơ quan đầu não của chúng; nắm cho được số biệt kích chúng đang huấn luyện; dụ chúng đưa hết số biệt kích đã huấn luyện ra miền Bắc để bắt”.

Cũng từ đây, Bộ trưởng Công an quyết định lựa chọn những cán bộ dày dạn kinh nghiệm để thành lập Đội chống GĐBK do Cục trưởng Cục Bảo vệ chính trị trực tiếp chỉ đạo.

Bên cạnh đó, Bộ thành lập Trạm thông tin liên lạc, đặt bí số là A10, bảo đảm cho công tác chỉ huy, chỉ đạo bằng thông tin vô tuyến điện được nhanh chóng, chính xác và bí mật giữa Bộ Công an với các địa phương, các ban chuyên án và ngay cả với Trung tâm chỉ huy của địch ở Sài Gòn.

Thiếu tướng an ninh Nguyễn Trọng Tháp (trong ảnh), kể lại việc số biệt kích bị bắt đã thành khẩn khai báo và nhanh chóng tình nguyện cộng tác với cơ quan an ninh để lập công chuộc tội là điều kiện thuận lợi để ta tiến hành kế hoạch câu nhử.

Mắc mưu ta, Trung tâm địch sử dụng máy bay C47 để tiếp tế hàng hoá thiết yếu cho toán Castor.

Tuy nhiên, một tình huống ngoài dự kiến xảy ra khi chiếc C47 bị bắn rơi tại Ninh Bình. Lúc đó, Trung tâm địch nghi ngờ toán Castor đã bị khống chế và tiến hành nhiều biện pháp kiểm tra an ninh trong tám tháng liền.

Cách thức địch kiểm tra liên quan an ninh của toán GĐBK, an ninh từng thành viên; toán gián điệp biệt kích phải di chuyển liên tục theo lộ trình quy định sẵn trong rừng rậm, núi cao trong vòng bán kính khoảng 80km; yêu cầu cung cấp tin tức tình báo; yêu cầu cắt dây điện thoại và phá cầu Tà Vài nằm trên Quốc lộ 6.

Những nhiệm vụ giao cho Castor, địch đều sử dụng máy móc tối tân để kiểm tra, có trường hợp sử dụng gián điệp mặt đất để thẩm tra một cách cụ thể.

Dù vậy, ban chuyên án PY 27 khéo léo thoả mãn mọi yêu cầu của địch, buộc chúng tin rằng Castor vẫn an toàn. Và địch bắt đầu thực hiện các chuyến tiếp tế và tăng cường các toán biệt kích khác bổ sung cho Castor.

Thiếu tướng Nguyễn Trọng Tháp cho rằng, kể từ đây, mọi hoạt động của Trung tâm địch tại Sài Gòn đều nằm trong sự kiểm soát và điều khiển của cơ quan an ninh Việt Nam.

Castor là toán đầu tiên và giữ vai trò đặc biệt quan trọng, vì từ toán này, an ninh Việt Nam đã dụ địch thực hiện hàng chục chuyến tiếp tế hàng hoá và tăng cường biệt kích. Theo báo cáo kết quả sau này, Ban chuyên án sau đó đã mở tiếp ba chuyên án khác đấu tranh song song với Castor.

Khai thác thông tin số biệt kích bị bắt, ta đã có những thông tin tình báo không chỉ có giá trị trên mặt trận Tây Bắc, mà còn có giá trị trên địa bàn toàn miền Bắc.

Theo Trung tướng Trịnh Lương Hy (trong ảnh), trong lịch sử hoạt động phản gián, những loại thông tin thu thập được trong chuyên án PY 27 không phải cơ quan phản gián nào cùng có thể thu được của đối phương và càng khó khăn mới có thể duy trì bí mật trong suốt cuộc đấu trí kéo dài hơn 10 năm liên tục!

Từ chuyên án mở đầu PY 27, đến năm 1973, lực lượng an ninh toàn miền Bắc đã tổ chức đấu tranh thắng lợi 27 chuyên án BKGĐ bằng chiến thuật “dùng người của địch, phương tiện của địch để đánh lại địch”.

Trong số này, 2/3 số chuyên án được tổ chức đấu tranh trên địa bàn Tây Bắc và vùng phụ cận.

Theo tổng kết của Tổng cục An ninh, hơn 40 năm đã trôi qua, chuyên án PY 27 vẫn là một minh chứng sống động cho thấy chiến công to lớn của lực lượng an ninh Việt Nam đã đấu mưu, đấu trí, đấu pháp giành thắng lợi trước liên minh các cơ quan tình báo địch dày dạn kinh nghiệm nhất, được trang bị những thiết bị hiện đại nhất trong thế kỷ XX.

Có thể nói, một chiến thắng mà cho đến ngày hôm nay, phía đối phương cũng chưa tìm được lời giải đáp đầy đủ, họ thực sự vẫn còn ngỡ ngàng!

Ông Sedg Wick Tourison, một cựu điệp viên CIA làm việc tại Sài Gòn từng thú nhận trong cuốn sách có nhan đề “Đội quân bí mật, cuộc chiến bí mật”.

Xin trích lại tư liệu dịch của Bộ Công an ghi lời của ông này: “Hình như những điệp viên của chúng ta đã bị đón lõng trước khi họ được tung vào miền Bắc. Bất cứ bằng đường không, đường biển, đường bộ, ở nơi hẻo lánh hoặc khu vực dân cư, dù vào ban đêm hay ban ngày...Họ luôn được những người trên đất liền chờ sẵn. Nếu có điệp viên nào đó vào ra may mắn trót lọt, thì có thể đặt câu hỏi là: Liệu đó có phải là họ thả lỏng do không cần làm gì nữa vì họ đã biết tất cả mọi điều rồi...”.

Sedg Wick Tourison thú nhận: “Hà Nội còn trên tài cả CIA vì họ đã biết trước kế hoạch của CIA”!

Văn Chúc
(Tổng hợp)

* Tóm tắt lịch sử cuộc chiến tranh GĐBK ở nước ta: